Hội thảo khoa học "Văn học Phật giáo Việt Nam - Thành tựu và những định hướng nghiên cứu"

Sáng ngày 30-12-2016 tại trường Trung cấp Phật học tỉnh Bình Dương đã diễn ra hội thảo khoa học "Văn học Phật giáo Việt Nam - Thành tựu và những định hướng nghiên cứu" do Viện nghiên cứu Phật học Việt Nam và Trường ĐHKHXH&NV-ĐHQG-HCM đồng tổ chức, mà nòng cốt là do Khoa VH&NN, Trung tâm NC Tôn giáo chịu trách nhiệm chính.

Về phía Giáo hội Phật giáo Việt Nam, hội thảo được vinh dự đón tiếp HT.TS. Thích Thiện Tâm – Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự GHPGVN, Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu Phật học Việt Nam; HT.TS. Thích Giác Toàn - Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự GHPGVN, Phó Viện trưởng Học viện Phật giáo Việt Nam TP.HCM; HT. Thích Huệ Thông - Phó Văn phòng II – GHPGVN, cùng chư tăng ni trường Trung cấp Phật học tỉnh Bình Dương.

TS. Huỳnh Ngọc Đáng - Giám đốc Sở VHTT&Dl tỉnh Bình Dương đến tham dự hội thảo (thứ hai từ phải sang). Ảnh: Việt Thành 



PGS.TS. Nguyễn Công Lý (bìa trái), GS. Huỳnh Như Phương (thứ 2 từ phải sang) - Khoa VH&NN tham dự hội thảo. Ảnh: Việt Thành

 

Khách mời có TS. Huỳnh Ngọc Đáng - Giám đốc Sở Thể thao Văn hoá và Du lịch tỉnh Bình Dương; đại diện UBMTTQ tỉnh Bình Dương; Ban Tôn giáo tỉnh Bình Dương.


Về phía các nhà khoa học, có sự tham dự của GS.NGND. Nguyễn Đình Chú - Trường ĐH Sư phạm Hà Nội; TS. Trần Thị Hoa Lê – Trưởng Bộ môn Văn học Việt Nam – Khoa Ngữ văn – ĐH Sư phạm Hà Nội; PGS.TS. Nguyễn Hữu Sơn – Phó Viện trưởng Viện Văn học; PGS.TS. Trịnh Khắc Mạnh – Nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Hán Nôm; PGS.TS. Trần Băng Thanh – Viện Văn học; cùng một số nhà khoa học đến từ các Trường ĐH Thủ Dầu Một, ĐH Tiền Giang, ĐH An Giang, ĐH Sư phạm Đà Nẵng, ĐH Sư phạm TP.HCM, ĐH Sư phạm Hà Nội, ĐHKHXH&NV-ĐHQG-Hà Nội...


Về phía Trường ĐHKHXH&NV-ĐHQG-HCM có PGS.TS. Võ Văn Sen - Hiệu trưởng; PGS.TS. Đoàn Lê Giang - Trưởng khoa, TS. Lê Quang Trường - Phó Trưởng khoa, GS.TS. Huỳnh Như Phương - Khoa VH&NN; TS. Nguyễn Khắc Cảnh - Giám đốc, PGS.TS. Nguyễn Công Lý - Phó Giám đốc - Trung tâm NC Tôn giáo; cùng giảng viên của Khoa VH&NN, các nhà nghiên cứu của trường cùng về tham dự.


Thay mặt BGH, với tư cách là đồng Trưởng ban chỉ đạo hội thảo PGS.TS. Võ Văn Sen - Hiệu trưởng đã phát biểu khai mạc. Nhân dịp này ông gửi lời cảm ơn chân thành đến Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Viện Nghiên cứu Phật học, Trường Trung cấp Phật học tỉnh Bình Dương đã hỗ trợ, hợp tác cùng nhà trường thực hiện các nghiên cứu, tổ chức hội thảo, trao học bổng cho sinh viên vượt khó học giỏi.

PGS.TS. Võ Văn Sen - Hiệu trưởng Trường ĐHKHXH&NV-ĐHQG-HCM đọc diễn văn khai mạc. Ảnh: Việt Thành 


Trong tiến trình phát triển của đất nước, Phật giáo Việt Nam đã có sự đồng hành, thấm sâu vào mạch sống của dân tộc, trong tâm thức và lối sống của mỗi cá nhân. Trong văn học viết Việt Nam thì văn học Phật giáo là một bộ phận, nằm trong cấu trúc tổng thể Văn học Việt Nam, góp phần làm cho nên văn học dân tộc thêm đa dạng. PGS.TS. Võ Văn Sen nhấn mạnh, đây là lần đầu tiên giới chuyên môn học thuật ở nước ta đã tổ chức một hội thảo chuyên sâu bàn về văn học Phật giáo Việt Nam. Đây là bộ phận văn học uyên áo, uẩn súc, không dễ dàng lĩnh hội, thông hiểu khi tiếp cận về mặt văn bản nếu không có sự trang bị về tư tưởng Phương Đông, nhất là tư tưởng Thiền Phật; đồng thời bộ phận văn học này lại có cách biểu đạt nghệ thuật rất riêng nên muốn thấu hiểu thì phải có chìa khoá để giải mã văn bản.

PGS.TS. Võ Văn Sen đại diện BTC hội thảo nhận hoa của UBND- MTTQ tỉnh Bình Dương tặng. Ảnh: Việt Thành 


Nhận thức được tầm quan trọng này, nên trong chương trình đạo tạo sau đại học của Khoa VH&NN của nhà trường có môn học bắt buộc: Phật giáo và văn học Việt Nam thời Lý - Trần; Phật giáo và văn học Việt Nam thời Lê - Nguyễn, gần đây đổi thành Phật giáo và văn học cổ điển Việt Nam. Có thể nói Văn học Phật giáo Việt Nam đã hình thành từ đầu công nguyên đến nay hơn hai ngàn năm với nhiều tác giả tác phẩm ưu tú, đạt trình độ cổ điển mẫu mực, có vai trò và vị trí quan trọng cùng có nhiều đóng góp cho văn học sử Việt Nam…


PGS.TS. Võ Văn Sen cho rằng hội thảo lần này là dịp để nhìn lại và tổng kết những thành tựu nghiên cứu đã có về văn học Phật giáo Việt Nam, đồng thời dề ra những định hướng nghiên cứu sắp tới về bộ phận văn học mang tính đặc thù này bằng tư duy mới, cách nhìn mới nêu lên những nhận thức mới, lý giải mới những văn bản cũ và dịch thuật, giới thiệu những văn bản tác phẩm văn học Phật giáo mới phát hiện.

 


BCT hội thảo trao tặng học bổng cho các sinh viên vượt khó học tập. Ảnh: Việt Thành


PGS.TS. Nguyễn Công Lý đã đọc báo cáo Đề dẫn khoa học, ông nhấn mạnh: có văn hoá văn hiến tất phải có văn học được Trần Văn Giáp viết coi như là kim chỉ nam để định hướng cho mình trong quá trình học và nghiên khi tìm về ngọn nguồn của văn học Việt Nam. Nguyễn Trãi đã từng nói "Thực là một nước văn hiến - Thực vi văn hiến chi bang" như dân tộc ta lại không có nền văn học từ xa xưa? Để văn học thời Lý - Trần có những thành tựu rực rỡ và sáng giá là nhờ những mầm mống phôi thai trước đó được xem là tiền đề tạo đà cho bước nhảy vọt về tư tưởng, văn hoá, văn học khi nước nhà giành độc lập từ hồi đầu thế kỷ X bởi chiến công của Ngô Quyền. Nghiên cứu về văn học Phật giáo đã được Trần Trọng Kim, Phạm Quỳnh nghiên cứu trước đó đang mang lại nhiều vấn đề cho nền văn học.


Có thể chia Văn học Phật giáo Việt Nam thành 4 giai đoạn:
- Văn học Phật giáo Việt Nam từ khởi thủy đến đầu thế kỷ X;
- Văn học Phật giáo Việt Nam thời Lý - Trần (thế kỷ X-XIV);
- Văn học Phật giáo Việt Nam thời Lê – Nguyễn (thế kỷ XV-XIX);
- Văn học Phật giáo Việt Nam hiện đại (thế kỷ XX – nay).

 

PGS.TS. Lê Giang (bìa trái) điều hành hội thảo. Ảnh: Việt Thành


Đến nay đã có rất nhiều công trình sưu tầm, in ấn, dịch thuật và nghiên cứu về Văn học Phật giáo Việt Nam của các tiên nho, các thiền sư, các nhà nghiên cứu qua nhiều thế hệ với nhiều thành tựu lớn. Riêng ở thế kỷ XX có thể kể những tên tuổi như: Trần Trọng Kim, Phạm Quỳnh, Đinh Văn Chấp, Ngô Tất Tố, Trần Văn Giáp, Nguyễn Trọng Thuật, Thiều Chửu, Cao Hữu Đính,…


Nối tiếp, có thể kể đến thế hệ Bùi Văn Nguyên, Đinh Gia Khánh, Trần Nghĩa, Nguyễn Đình Chú, Nguyễn Huệ Chi, Trần Thị Băng Thanh. Rồi đến lớp kế cận như: Đoàn Thị Thu Vân, Nguyễn Công Lý, Nguyễn Hữu Sơn, Nguyễn Phạm Hùng, Đoàn Lê Giang, Thích Giác Toàn, Thích Đồng Bổn, Thích Đồng Văn, Thích Phước Đạt, Lê Thị Thanh Tâm, Thích Hạnh Tuệ, Thích Nữ Tuệ Châu,v.v..

Khó có thể liệt kê hết đầy đủ hết, nhưng có thể thấy từ các nghiên cứu các tác giả đã mang lại những dấu ấn tiêu biểu về sưu tầm, biên dịch, nghiên cứu văn học Phật giáo Việt Nam từ trước đến nay. Hơn 600 năm sưu tầm văn bản và hơn 100 năm phiên dịch, nghiên cứu về tác gia, tác phẩm văn học Phật giáo Việt Nam đã có nhiều công trình lớn nhỏ, được PGS.TS. Nguyễn Công Lý điểm qua những nét cơ bản nhất. Hy vọng hội thảo sẽ có thêm nhiều tư liệu mới, bổ sung hay những phát hiện với về văn học Phật giáo Việt Nam.


Nằm trong cấu trúc tổng thể Văn học Việt Nam, văn học Phật giáo góp phần làm đa dạng, phong phú và có chiều sâu tưởng với việc đề cao chữ Tâm, chú trọng đến cái Tâm trực ngộ, nên kiểu tư duy nghệ thuật của bộ phần văn học này là kiểu tư duy nghệ thuật trực cảm tâm linh.


Hội thảo nhận được hơn 50 tham luận và Ban Tổ chức chọn 41 bài tham luận công bố tại hội thảo. Tham gia viết bài có các chuyên gia đầu ngành, bậc cao niên cho đến lớp kế cận, các nhà nghiên cứu trẻ, giảng viên, giáo viên phổ thông trung học, học viên cao học, nghiên cứu sinh ngành văn học Việt Nam. Đặc biệt là có sự tham dự của chư Hoà thượng, Thượng toạ, Đại đức, Ni sư, Ni cô đang công tác tại Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam và Học viện Phật giáo Việt Nam.


BTC chia nội dung kỷ yếu thành hai phần: (1) Văn học Phật giáo Việt Nam - Những vấn đề chung, (2) Văn học Phật giáo Việt Nam - Tác gia, Tác phẩm tiêu biểu. Trong mỗi phần, các tham luận được sắp xếp từ chung đến riêng, theo tiến trình văn học sử.


Với hai tiểu ban, hội thảo đã nhận được nhiều ý kiến đóng góp, cung cấp thêm nhiều thông tin giúp BTC làm rõ nhiều vấn đề về quá trình nghiên cứu Văn học Phật giáo, nhất là ấn phẩm Văn học Phật giáo Việt Nam: Thành tựu và định hướng nghiên cứu mới tiếp tục hoàn thiện hơn.

Phòng QLKH-DA


Góp ý
Họ và tên: *  
Email: *  
Tiêu đề: *  
Mã xác nhận:
 
 
RadEditor - HTML WYSIWYG Editor. MS Word-like content editing experience thanks to a rich set of formatting tools, dropdowns, dialogs, system modules and built-in spell-check.
RadEditor's components - toolbar, content area, modes and modules
   
Toolbar's wrapper  
Content area wrapper
RadEditor's bottom area: Design, Html and Preview modes, Statistics module and resize handle.
It contains RadEditor's Modes/views (HTML, Design and Preview), Statistics and Resizer
Editor Mode buttonsStatistics moduleEditor resizer
 
 
RadEditor's Modules - special tools used to provide extra information such as Tag Inspector, Real Time HTML Viewer, Tag Properties and other.