Tọa đàm khoa học: Mô hình “thành phố thông minh” và “thành phố xã hội” - trao đổi về phát triển đô thị giữa Việt Nam và Đức"

Sáng ngày 7/10/2016, Trung tâm nghiên cứu quốc tế (SCIS),Trung tâm nghiên cứu Chiến lược và Chính sách quốc gia (CSS), Trường ĐHKHXH&NV phối hợp với Viện Friedrich Ebert Stiftung - Văn phòng Việt Nam (FES) tổ chức tọa đàm khoa học: Mô hình “thành phố thông minh” và “thành phố xã hội” - trao đổi về phát triển đô thị giữa Việt Nam và Đức.

 

PGS.TS Nguyễn Minh Hoà chủ trì phiên thảo luận về vấn đề “Thành phố Xã hội” – “Thành phố Thông minh”. Ảnh: SCIS


TS Ngô Thị Phương Lan - Phó Hiệu trưởng nhà trường đã tham dự, phát biểu chào mừng các nhà nghiên cứu về tham dự buổi tọa đàm.

Buổi thảo luận chia thành 2 phiên:


Phiên I thảo luận về các vấn đề “Thành phố Xã hội; Thành phố Thông minh – mô hình phát triển đô thị ở Đức và Việt Nam” với sự tham gia của TS. Trương Minh Huy Vũ - Giám đốc trung tâm SCIS, PGS.TS Nguyễn Minh Hoà - Phó Chủ tịch Hội đồng Quy hoạch và Kiến trúc Tp.HCM thuộc UBND Tp.HCM, TS. Huỳnh Thế Du - Chương trình giảng dạy kinh tế Fulbright, ông Erwin Schweisshelm - Giám đốc văn phòng FES Việt Nam, GS. Martin zur Nedden - Giám đốc Nghiên cứu và Quản lý, Viện nghiên cứu các vấn đề đô thị Đức, nguyên Phó Thị trưởng, thành viên thuộc Ủy ban Phát triển Xây dựng thành phố Leipzig.


Phiên II thảo luận về các vấn đề cộng đồng, chính trị, nhà ở và giao thông với sự tham gia của TS. Phạm Thanh Duy - PGĐ Trung tâm Phát triển Nông thôn – Saemual Undong, TS. Trương Hoàng Trương - Trưởng khoa Đô thị học thuộc trường ĐHKHXH&NV-ĐHQG-HCM, PGS.TS Nguyễn Trọng Hoà - Viện Nghiên cứu Phát triển TP.HCM, Ông Renè Bormann Trưởng nhóm làm việc Quy hoạch thành phố, Chính sách nhà ở và xây dựng và các vấn đề về giao thông vận tải - Phòng Chính sách Kinh tế và Xã hội (WISO) - Friedrich-Ebert-Stiftung, Bonn).


GS. Martin zur Nedden trình bày về mô hình phát triển thành phố xã hội và những khó khăn chính phủ

Liên bang gặp phải trong quá trình xây dựng. Ảnh: SCIS


Các báo cáo viên đã trình bày các vấn đề về “thành phố xã hội”, “thành phố thông minh” và tiến trình phát triển đô thị ở Đức trong những năm gần đây. GS. Martin zur Nedden đã trình bày quan điểm của chính phủ liên bang về việc phát triển đô thị bền vững, trong đó chú trọng đến “thành phố xã hội”. Ông nhấn mạnh một đô thị phát triển bền vững phải là sự tổng hòa của năm khía cạnh: kinh tế, văn hóa, xã hội, sinh thái và tinh thần – cảm xúc của người dân. Sự tham gia của người dân vào quá trình quy hoạch phát triển đô thị là hết sức cần thiết. Người dân địa phương là người hiểu về nơi sống của mình rõ nhất và chính họ là những người có những đề xuất hợp lí nhất cho việc phát đô thị của mình. Mục đích trên chính là động lực để nước Đức ứng dụng mô hình “thành phố xã hội” trên toàn nước Đức. Mô hình “thành phố xã hội” cũng nhấn mạnh đến vai trò của các công ty xây dựng nhà ở địa phương, các hợp tác xã và chính phủ liên bang là các đối tác quan trọng cùng phát triển thành phố. GS. Martin zur Nedden cũng đề cập đến Ban Quản trị địa bàn dân cư – một cơ quan riêng biệt do nhà nước tài trợ và được đặt văn phòng ở mỗi khu dân cư – với vai trò là cầu nối giữa người dân và chính quyền.


Ở mô hình thành phố thông minh, GS. Nedden nêu các khía cạnh khác nhau trong tiếp cận mô hình này. Các khía cạnh đó là tính đa dụng của internet, dữ liệu internet, áp dụng công nghệ mới ứng dụng Internet và việc sự dụng internet của con người. Người dân Đức đa số rất quan tâm đến ứng dụng cạnh công nghệ trong xây dựng mô hình thành phố thông minh. Ông cho rằng, ứng dụng mô hình thành phố thông minh sẽ tác động tích cực tới sự phát triển thành phố, với điều kiện chúng được kết hợp với các phương tiện giao thông công cộng. Tuy nhiên, xem internet tạo nên một thành phố thông minh mà xem nhẹ các khía cạnh phát triển khác là một nhận thức sai lầm.


 

TS. Huỳnh Thế Du nói về chính sách công, các thách thức về giao thông, cơ sở hạ tầng trong quá trình quy hoạch ở Tp.HCM. Ảnh: SCIS


Với việc phát triển đô thị TP. HCM, TS. Huỳnh Thế Du trình bày những thách thức trong xây dựng và phát triển một thành phố đáng mơ ước. Các vấn đề chủ chốt là sự ảnh hưởng của chính sách công và thị trường trong quá trình quy hoạch đô thị, những thách thức về giao thông, nhà ở và những nghịch lý trong quá trình phát triển đô thị. Vấn đề tái cấu trúc trung tâm thành phố hiện nay, được TS. Huỳnh Thế Du xem là vấn đề nan giải. Ông cho rằng, các chính sách quy hoạch ở Tp.HCM chưa phát huy hiệu quả vì hệ thống quy hoạch chồng chéo; việc dự báo dân số cách biệt quá lớn so với thực tế; việc ước tính vốn đầu tư thiếu khả thi và chưa đánh giá được các phương án sử dụng và thay thế các phương tiện giao thông.


Với giao thông, việc tắc nghẽn giao thông là không thể tránh khỏi ở các thành phố lớn. Tuy nhiên, “việc cải thiện giao thông thành phố chưa thực sự hiệu quả trong những năm qua và việc quy hoạch vận tải công cộng còn nhiều bất cập”, đó là nguyên nhân khiến giao thông gặp nhiều trở ngại, ông nhấn mạnh. TS. Huỳnh Thế Du đã nêu ra một số khuyến nghị về những chính sách sắp tới cho thành phố như tập trung kiềm chế việc gia tăng sử dụng ô tô và quy hoạch lại vận tải công cộng kết hợp với hệ thống tàu điện và xe buýt; xây dựng một chính sách công có tính khả thi và dễ tiếp cận là điều cần thiết; tập trung xây dựng cơ sở hạ tầng để đáp ứng như cầu dân cư ngày một gia tăng.


Trong phần thảo luận, với câu hỏi về tầm quan trọng của trình độ dân trí và mức sống của người dân như thế nào? GS. Nedden cho rằng đây yếu tố vô cùng quan trọng, trong đó “người dân phải được tạo điều kiện để lên tiếng và nói ra quan điểm của mình”. Việc xây dựng thành phố thông minh, người dân và chính giới cũng cần phải có quan điểm riêng chứ không nên chạy các mục đích riêng của các doanh nghiệp. Tuy nhiên, khái niệm thành phố thông minh vẫn còn khá mơ hồ và việc xây dựng thành phố thông minh cũng đặt ra nhiều thách thức về an ninh khi chúng ta trở nên phụ thuộc vào công nghệ thì khả năng trở thành con tin của nó là hết sức nguy cấp. Vì vậy cần thiết một cách tiếp cận cẩn trọng và trách nhiệm. Câu hỏi này cũng được TS. Trương Hoàng Trương chú trọng, nhất là việc giải quyết việc làm và cải thiện trình độ dân trí đến ông Bormann. Ông Bormann cho rằng đây là vấn đề mà hầu hết các thành phố đều gặp phải, ngay cả chính quyền Đức cũng không thể đảm bảo tất cả người dân đều có việc làm hay có chất lượng cuộc sống tốt hơn nước khác. Tuy nhiên, giảm thiểu yếu tố này chính quyền Đức vận dụng quy hoạch đô thị đi liền với việc tạo công ăn việc làm cho người lao động.



Khách mời đặt câu hỏi cho các diễn giả trong phiên thảo luận thứ nhất. Ảnh: SCIS


Với các câu hỏi về việc bảo vệ di sản trong quá trình phát triển thành phố như thế nào? TS. Huỳnh Thế Du cho rằng “việc phá đi các di sản bắt nguồn từ tầm nhìn trong ngắn hạn của con người và đây thực sự là một thách thức lớn cho thành phố Hồ Chí Minh”. GS. Nedden cho biết thêm “ở Đức, việc bảo tồn di sản đóng vai trò rất quan trọng vì di sản là cầu nối giữa quá khứ và hiện tại. Di sản giúp người dân cảm thấy gắn bó hơn với thành phố mà mình sinh sống”, đồng thời “di sản là thứ không thể thay thế được, trong khi các tòa nhà có thể bị thay thế dễ dàng”.


Tại tọa đàm, Ông René Bormann (FES) cũng trình bày một báo cáo dựa trên kết quả nghiên cứu của các chuyên gia về vấn đề cải thiện chất lượng cuộc sống cho người dân. Kết quả nghiên cứu cho thấy những mục tiêu đặt ra đối với nước Đức là để người dân ở mọi giai tầng đều có cơ hội tiếp xúc với cơ sở vật chất của đô thị; đô thị đáp ứng được các nhu cầu thiết yếu của người dân và thu hút được sự quan tâm của họ trong việc phát triển địa bàn dân cư là hết sức cần thiết. Ông cũng nêu ra bốn lĩnh vực hành động bao gồm: nơi ở, cơ sở hạ tầng và dịch vụ, giao thông và sự tham gia của người dân. Trong đó, cần xây dựng các khu nhà ở tiện nghi nhưng giá thuê hợp lý để đảm bảo người dân vẫn ở lại địa bàn và có khả năng chi trả. Cơ sở hạ tầng và dịch vụ trong khu dân cư cũng phải đáp ứng được nhu cầu của người dân, phải được sử dụng linh hoạt.


Về giao thông, Ông René Bormann (FES) cho biết: “cần phải thiết kế một mạng lưới giao thông có tính liên kết và quy định mức giá hợp lý cho các phương tiện giao thông công cộng”. Cuối cùng, phải để người dân cùng tham gia trong quá trình thực hiện chính sách và chính quyền có nhiệm vụ thông báo và hỗ trợ người dân ở các khu dân cư này.


 

PGS.TS Nguyễn Trọng Hòa chia sẽ về các vấn đề trong quy hoạch đô thị tại Tp. Hồ Chí Minh. Ảnh: SCIS


PGS.TS Nguyễn Trọng Hòa cũng đã có bài báo cáo về các khía cạnh xã hội trong quy hoạch đô thị tại TP.HCM. Thành phố đang đề ra những mục tiêu chính thức là phải giảm ô nhiễm môi trường, giảm ngập, giảm ùn tắc giao thông, giải quyết các vấn đề việc làm, nhà ở và đảm bảo an sinh xã hội cho người dân. PGS.TS Nguyễn Trọng Hòa cũng cho rằng việc quy hoạch thành phố những năm qua vẫn còn nhiều điểm chưa thỏa đáng do thiếu quan tâm đến các vấn đề xã hội.


 

Khách mời trao đổi với diễn giả trong phiên thảo luận thứ 2. Ảnh: SCIS


Tại phần bình luận, TS. Trương Minh Huy Vũ đã đặt những câu hỏi về việc phát sinh trong quá trình thực hiện các chính sách phát triển đô thị và liệu mô hình thành phố thông minh hay thành phố xã hội là một công cụ hay là một đích đến hay không? Trả lời lại câu hỏi này, ông Bormann cho rằng “mô hình thành phố chỉ là công cụ, mục tiêu của chúng ta là xây dựng một thành phố đáng sống với tất cả mọi người”. TS. Phạm Thanh Duy cũng đặt câu hỏi về mối quan hệ và tầm quan trọng giữa đô thị hóa nông thôn và thành thị tại Đức như thế nào? Về vấn đề này được GS. Nedden cho biết “điều kiện xã hội ở Việt Nam và Đức hoàn toàn khác nhau và sự chuyển hóa dân cư cũng khác nhau, do đó, xu hướng phát triển cũng có sự khác biệt nhất định”. Các đại biểu quan tâm đến tiến trình phát triển đô thị Đức có hay không vấn đề lợi ích nhóm? Đó có phải là nguyên nhân dẫn đến những sai lầm trong quy hoạch?. Câu hỏi này được GS. Nedden cho rằng “cần nhất là sự minh bạch trong hoạch định và thực hiện chính sách thì tránh được các sai lầm trong qui hoạch”.


Kết thúc buổi tọa đàm, TS. Trương Minh Huy Vũ đã tổng kết các vấn đề được thảo luận nhằm đề xuất những chính sách và kinh nghiệm trong qui hoạch, quản lý đô thị đến các cấp chính quyền thành phố. Bên cạnh đó, thay mặt trung tâm SCIS, Trung tâm SCC, TS. Trương Minh Huy Vũ gửi lời cảm ơn các báo cáo viên, đại biểu đến tham dự, báo cáo và đặt vấn đề hợp tác trong năm 2017 giữa các bên để tiếp tục nghiên cứu sâu về chủ đề này.


Chụp hình lưu niệm cùng các báo cáo viên, khách mời tham dự. Ảnh: SCIS


Trung tâm Nghiên cứu quốc tế (SCIS)


Góp ý
Họ và tên: *  
Email: *  
Tiêu đề: *  
Mã xác nhận:
 
 
RadEditor - HTML WYSIWYG Editor. MS Word-like content editing experience thanks to a rich set of formatting tools, dropdowns, dialogs, system modules and built-in spell-check.
RadEditor's components - toolbar, content area, modes and modules
   
Toolbar's wrapper  
Content area wrapper
RadEditor's bottom area: Design, Html and Preview modes, Statistics module and resize handle.
It contains RadEditor's Modes/views (HTML, Design and Preview), Statistics and Resizer
Editor Mode buttonsStatistics moduleEditor resizer
 
 
RadEditor's Modules - special tools used to provide extra information such as Tag Inspector, Real Time HTML Viewer, Tag Properties and other.