TS. Trần Du Lịch nói chuyện chuyên đề về kinh tế Việt Nam tại trường ĐHKHXH&NV-ĐHQG-HCM

Sáng ngày 28/09/2016, Câu lạc bộ Tuyên giáo Trường ĐH KHXH&NV đã tổ chức toạ đàm chuyên đề "Kinh tế Việt Nam: Định hướng tái cơ cấu gắn với chuyển đổi mô hình tăng trưởng trong điều kiện hội nhập khu vực và thế giới".

 

Đây là chương trình định kỳ của CLB Tuyên giáo (thuộc Đảng uỷ Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM). Chuyên đề được TS. Trần Du Lịch - Chuyên gia kinh tế, Thành viên Hội đồng tư vấn chính sách tài chính - tiền tệ quốc gia báo cáo.


Đến tham dự có TS. Ngô Thị Phương Lan - Phó Hiệu trưởng; TS. Nguyễn Khắc Cảnh, TS. Vũ Ngọc Miến - Nguyên Phó Hiệu trưởng nhà trường; TS. Nguyễn Ngọc Thơ - Trưởng phòng QLKH-DA; ThS. Trần Nam - Phó Trưởng phòng HC-TH; TS. Nguyễn Thành Trung - Trưởng khoa Quan hệ Quốc tế; ThS. Nguyễn Thu Hương - Phó Trưởng khoa Nhật Bản; TS. Trương Minh Huy Vũ - Giám đốc TTNC SCIS; PGS.TS. Nguyễn Văn Tiệp - Khoa Nhân học cùng các cán bộ, giảng viên, sinh viên của trường cùng đến tham dự.


 

Buổi báo cáo thu hút các giảng viên, sinh viên đến tham dự. Ảnh: Việt Thành


Diễn giả - TS. Trần Du Lịch báo cáo chuyên đề với các nội dung như Kinh tế Việt Nam: thời cơ và thách thức; Triển vọng nền kinh tế Việt Nam trong năm 2016 và giai đoạn 2016-2020; Những vấn đề trung - dài hạn đang đặt ra và định hướng tái cơ cấu gắn với chuyển đổi mô hình tăng trưởng trong điều kiện hội nhập.


Thời cơ mới - những thách thức


Kinh tế ổn định - thể chế kinh tế và khuôn khổ pháp luật được đổi mới theo hướng thị trường - hội nhập sâu rộng thế hệ mới là 3 nhân tố chính tạo thời cơ mới cho kinh tế Việt Nam phát triển nhanh và bền vững. Báo cáo kinh tế vĩ mô như tăng trưởng, kiểm soát lạm phát, tỷ giá, thanh khoản của ngân hàng thương mại, xuất nhập khẩu tiếp tục được cải thiện, bình quân năm năm 2011-2015 tăng 5,9% năm, GDP/người năm 2015 đạt 2.228USD. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng 10% (năm 2014 tăng 5,8%), tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ, trừ yếu tố gia tăng 8,7% (cùng kì năm trước tăng 5,7%)... Tuy nhiên, những chỉ báo kinh tế cho thấy trong 8 tháng đầu năm 2016 chưa thật sự khởi sắc, mục tiêu kinh tế vĩ mô quan trọng nhất là GDP có lẽ khó đạt được mức 6,7% như năm 2015. Nền kinh tế vẫn nối tiếp quá trình phục hồi tốc độ tăng trưởng từ năm 2013, nhưng tốc độ tăng trưởng chậm, có nhiều lĩnh vực khó khăn hơn năm 2015.


 

TS. Trần Du Lịch báo cáo chuyên đề về kinh tế Việt Nam. Ảnh: Việt Thành


Điểm sáng nổi bật là kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, lạm phát được kiểm soát, CPI tháng 8/2016 so với tháng 12/2015 tăng 2,57%, nhưng chủ yếu do tác động của việc điều chỉnh giá cả như y tế, giáo dục, tỷ giá ổn định, lãi suất cho vay có xu hướng giảm.


Về mặt thể chế, một trong 3 đột phá chiến lược thực hiện trong 5 năm qua (chiến lược 10 năm 2011-2020) là hoàn thiện thể chế kinh tế với sự ra đời Hiến pháp năm 2013, ban hành nhiều bộ luật, đạo luật hàng năm nhằm cải cách thể chế có ý nghĩa quan trọng như bộ luật dân sự, hình sự, hàng hải, doanh nghiệp, đầu tư, kinh doanh bất động sản, phá sản, kế toán, thống kê... trong 5 năm hoàn thiện về mặt hệ thống và liên quan hầu hết đến các lĩnh vực của đời sống xã hội. Trong đó sự đổi mới hệ thống pháp luật trong lĩnh vực kinh tế đều hướng đến 2 mục tiêu: cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh trong nước và hội nhập với khu vực thế giới.


 

TS. Nguyễn Thành Trung (Trưởng Khoa QHQT - bìa trái) điều hành buổi nói chuyện chuyên đề. Ảnh: Việt Thành


Cải cách hành chính công, với mục tiêu giảm thời gian khai thuế, thủ tục hải quan và thông quan hàng hóa ở các cửa khẩu đạt trình độ các nước ASEAN-6 với mục tiêu tiến tới ASEAN-4.


Đại hội Đảng toàn quốc lần thư XII đưa ra tín hiệu mạnh mẽ về cái cách thể chế, nhất là thể chế hành chính công; nhấn mạnh vai trò nền kinh tế tư nhân trong nền kinh tế nhiều thành phần; đổi mới chức năng kinh tế Nhà nước, tiếp tục thực hiện 3 đột phá chiến lược; thực hiện có hiệu quả quá trình tái cơ cấu gắn với chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế... sẽ có tác dụng tích cực đối với môi trường đầu tư kinh doanh trong những năm tới.


Hội nhập tạo điều kiện thúc đẩy quá trình tái cơ cấu nền kinh tế và cải thiện môi trường kinh doanh. Đây là con đường rút ngắn quá trình công nghiệp hóa đất nước và phù hợp với xu hướng hội nhập mang tính tất yếu của thời đại, từ năm 1996 (Đại hội Đảng VIII) với khẩu hiểu "chủ động và tích cực hội nhập", chủ trương này thực hiện bằng cách gia nhập cộng đồng ASEAN, cắt giảm thuế theo cam kết CEPT vào cuối thập niên 1990 với các nước ASEAN, gia nhập WTO, FTA và TPP cho thấy Việt Nam đi vào hội nhập khu vực và quốc tế theo đúng tinh thần "chủ động và tích cực", vị thế kinh tế nước ta ngày càng được nâng cao trên thị trường khu vực và thế giới.


Tham gia sân chơi quốc tế, buộc nền kinh tế nói chung và doanh nghiệp Việt Nam nói riêng phải biết lựa chọn những lợi thế và loại bỏ những bất lợi để dành thắng lợi trong cuộc canh trạnh sẽ diễn ra gay gắt, được đánh gia trên 3 góc độ: cạnh tranh quốc gia; cạnh tranh doanh nghiệp và cạnh tranh sản phẩm hóa hóa dịch vụ...


Triển vọng kinh tế Việt Nam 2016 - 2020

Thực hiện mục tiêu trung - dài hạn liên quan đến tái cơ cấu nền kinh tế, chuyển đổi mô hình tăng trưởng; giải quyết vấn đề suy giảm trong sản xuất nông nghiệp, chuẩn bị điều kiện để hội nhập khu vực và quốc tế, nhất là thực hiện các hiệp định kinh tế đa phương và song phương thế hệ mới. Kiên trì áp dụng các chính sách nhằm tăng cường các yếu tố ổn định kinh tế vĩ mô; linh hoạt về chính sách tài khóa và tiền tệ nhằm hỗ trợ thị trường, tháo gỡ khó khăn về vốn doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ, khu vực nông nghiệp, nông thôn; lãnh vực xuất khẩu. Với 9 nhóm nhiệm vụ tập trung vào 3 mục tiêu nhằm phát triển sát thực tiễn của cuộc sống, tạo điều kiện cho nền kinh tế vận hành mang tính thị trường hơn, nguồn lực xã hội có điều kiện huy động tốt hơn và nhất là những thách thức trong hội nhập cũng chính là cơ hội để vượt qua những hạn chế của chính mình để phát triển. Nhưng hy vọng sẽ là khởi đầu tốt cho kế hoạch tốt cho kế hoạch 5 năm 2016-2020 và nhất là chuẩn bị điều kiện cần thiết cho giai đoạn phát triển mới khi TPP có hiệu lực.


Chính phủ chủ động phát triển hơn nữa môi trường kinh tế vĩ mô trong nước được cải thiện để thích nghi sân chơi khu vực và toàn cầu như hệ thống pháp luật; quản lý hành chính nhà nước; sự hỗ trợ của nhà nước với doanh nghiệp thông qua cải thiện hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội chính là nội dung khuyến khích hỗ trợ của TPP; đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp và nông thôn sẽ tạo bước chuyển biến nhanh về chất lượng của hạ tầng kỹ thuật và xã hội trong những năm tới. Sự kỳ vọng kinh tế Việt Nam sẽ đạt được mục tiêu tăng trưởng bình quân 6,5-7%/năm trong giai đoạn 2016-2020 và sẽ đạt tốc độ trong những năm tiếp theo.


Phần thảo luận, TS. Nguyễn Thành Trung - Trưởng khoa QHQT đã có phần bình luận về các vấn đề thể chế trong chính trị và kinh tế, nhằm bổ sung thêm một số quan điểm mà TS. Trần Du Lịch đưa ra. Tại phần thảo luận, TS. Trần Du Lịch tập trung vào giải quyết một số vấn đề về khái niệm như ngành sản xuất hỗ trợ, hay bổ trợ, vai trò của các doanh nghiệp trong vấn đề phát triển các ngành sản xuất phụ trợ cũng như các đạo luật dành cho các doanh nghiệp như: các doanh nghiệp nhỏ sản xuất phụ trợ cho các doanh nghiệp lớn, chứ các doanh nghiệp lớn không làm luôn khâu phụ trợ này.


Các vấn đề thể chế chính trị và kinh tế của Trung Quốc, Mỹ có tác động đến quá trình phát triển kinh tế của Việt Nam, nhất là cuộc bầu cữ tổng thống Mỹ sắp đến, với câu hỏi đặt ra nếu Việt Nam không được gia nhập TPP thì mô hình chuyển đổi kinh tế Việt Nam sẽ có những ảnh hưởng lớn. Mô hình đầu tư theo chiều sâu đang được nhà nước Việt Nam chú trọng xây dựng (dựa vào đặc điểm riêng của Việt Nam) khác với Trung Quốc hay Mỹ. Mô hình Việt Nam đang có sự chuyển biến, nhất là sau quá trình chậm chuyển mình vì thiếu hụt các động lực mang tính thể chế.


 

Các bộ nhà trường đặt câu hỏi cho TS. Trần Du Lịch. Ảnh: Việt Thành


Trước các câu hỏi của các bạn sinh viên về giáo dục Việt Nam, các giải pháp cải cách toàn diện về giáo dục hay làm các nào thay đổi tỷ trọng thợ nhiều hơn thầy, việc phát triển ồ ạt các hệ thống trường cao đẳng và đại học có phải là tín hiệu tốt cho giáo dục không? Việc nằm bẫy thu nhập thu bình, làm cách nào thoát khỏi bẩy thu nhập trung bình, phát triển ngành công nghiệp phụ trợ? Việc kiếm soát xuất khẩu và tái nhập những sản phẩm mà trong nước có thể sản xuất? Các bài học phát triển về nguồn nhân lực chất lượng cao từ Nhật Bản, Singapore làm bài học cho Việt Nam, nhưng với xã hội Việt Nam đang còn chuộng bằng cấp thì nên đưa ra các biện pháp nào giải quyết vấn đề này? Các câu hỏi được TS. Trần Du Lịch trả lời khá chi tiết về việc cải cách giáo dục Việt Nam. Tuy nhiên ở lĩnh vực cao đẳng, đại học thì việc cải cách này phải còn thay đổi nhiều, việc giáo dục đại học cần trả quyền tự chủ tuyển sinh đào tạo, người sinh viên cần chủ động học tập chứ không phải chỉ ngồi nghe thầy cô giảng. Thay đổi từ người học là điều cần thiết hơn đối với giáo dục đại học Việt Nam hiện nay.


Ông nhắn nhủ đến các bạn sinh viên cần thay đổi quan điểm về mục đích học tập cần hướng đến sự hội nhập khu vực và quốc tế, chúng ta không so sánh ta của ngày hôm nay với những ngày đã qua, quá khứ là bài học kinh nghiệm chứ không phải là bài học so sánh hơn thua. Sinh viên cần sự học tập, nghiên cứu các bài học kinh nghiệm, xem xét các thách thức của khu vực, quốc tế tránh được sai lầm, làm động lực vươn lên...


Tóm lại, TS. Trần Du Lịch nhấn mạnh đến các yếu tố sau trong định hướng tái cơ cầu nền kinh tế: (1) duy trì môi trường kinh tế vĩ mô thuận lợi, ổn đinh; (2) Tập trung vào 3 trọng tâm: tái cơ cấu đầu tư, trọng tâm là đầu tư công, bảo đảm tổng đầu tư xã hội khoảng 30-35%; tái cơ cấu hệ thống tài chính - ngân hàng, trọng tâm là các tổ chức tín dụng; tái cơ cấu doanh nghiệp, trọng tâm là các tập đoàn, tổng công ty nhà nhà nước; (3) Tái cơ cấu tổng thể các ngành kinh tế; (4) Xây dựng và phát triển kinh tế vùng.

TS. Trần Du Lịch chụp hình lưu niệm với giảng viên, sinh viên Trường. Ảnh: Hoàng Hải


Thay mặt Ban Giám Hiệu nhà trường, TS. Ngô Thị Phương Lan - Phó Hiệu trưởng gửi lời cảm ơn đến TS. Trần Du Lịch đã có buổi nói chuyện chuyên đề hết sức bổ ích cho giảng viên, sinh viên của nhà trường. Nhân dịp này, TS. Ngô Thị Phương Lan hy vọng TS. Trần Du Lịch sẽ có nhiều buổi nói chuyện về lĩnh vực kinh tế cho nhà trường trong thời gian sắp đến.

Phòng QLKH-DA




Góp ý
Họ và tên: *  
Email: *  
Tiêu đề: *  
Mã xác nhận:
 
 
RadEditor - HTML WYSIWYG Editor. MS Word-like content editing experience thanks to a rich set of formatting tools, dropdowns, dialogs, system modules and built-in spell-check.
RadEditor's components - toolbar, content area, modes and modules
   
Toolbar's wrapper  
Content area wrapper
RadEditor's bottom area: Design, Html and Preview modes, Statistics module and resize handle.
It contains RadEditor's Modes/views (HTML, Design and Preview), Statistics and Resizer
Editor Mode buttonsStatistics moduleEditor resizer
 
 
RadEditor's Modules - special tools used to provide extra information such as Tag Inspector, Real Time HTML Viewer, Tag Properties and other.