Kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống ngành Văn hóa (28/8/1945 – 28/8/2025): Kế thừa sứ mệnh và đổi mới khát vọng
Ngày 28/8/1945, chỉ vài ngày sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám, Chính phủ Lâm thời đã thành lập Bộ Thông tin, Tuyên truyền, tiền thân của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ngày nay. Từ đó, ngành Văn hóa đã gắn bó và đồng hành cùng mọi giai đoạn lịch sử của dân tộc, từ kháng chiến giành độc lập, thống nhất đất nước đến công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Sứ mệnh "Văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi" được Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định từ Đề cương về Văn hóa Việt Nam năm 1943 đã trở thành kim chỉ nam cho mọi hoạt động, đưa văn hóa trở thành một mặt trận, những người làm văn hóa là những "chiến sĩ".
Từ “Soi Đường” đến “Sức Mạnh Mềm”
Tại Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống ngành Văn hóa diễn ra vào ngày 23/8/2025 tại Hà Nội, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh: "Văn hóa là sức mạnh mềm, là năng lượng gốc vô tận của dân tộc Việt Nam." Phát biểu này không chỉ kế thừa tư tưởng Hồ Chí Minh mà còn bổ sung một tầm nhìn chiến lược mới: Văn hóa phải thẩm thấu vào mọi mặt của đời sống, từ kinh tế, chính trị đến xã hội. Để đạt được mục tiêu đó, toàn ngành được giao 10 nhóm nhiệm vụ trọng tâm, bao gồm:
- Đặt văn hóa ngang tầm kinh tế, chính trị: Cần có chiến lược, quy hoạch và các dự án trọng điểm để đầu tư cho văn hóa một cách xứng đáng.
- Phát triển công nghiệp văn hóa: Biến công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo thành trụ cột tăng trưởng mới.
- Chuyển đổi số toàn diện: Ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo để số hóa di sản, bảo tàng, và thư viện.
- Nâng cao sức mạnh mềm quốc gia: Đưa văn hóa Việt Nam ra thế giới, tiếp nhận tinh hoa nhân loại trên tinh thần “hòa nhập nhưng không hòa tan”.
Thành tựu vẻ vang, thách thức hiện hữu
Trong suốt tám thập kỷ qua, ngành Văn hóa đã đạt được nhiều thành tựu đáng tự hào. Việt Nam hiện có hơn 40.000 di tích và gần 70.000 di sản phi vật thể, với 36 di sản được UNESCO vinh danh, khẳng định vị thế trên bản đồ văn hóa thế giới. Công nghiệp văn hóa đóng góp 4-4,5% GDP, du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, và ngoại giao văn hóa ngày càng ghi dấu ấn sâu đậm.
Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đó, ngành vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là tình trạng thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao. Khoảng cách hưởng thụ văn hóa giữa các vùng miền còn lớn, nguồn lực đầu tư còn hạn chế, và áp lực chuyển đổi số ngày càng gia tăng.
Định hướng đào tạo nhân lực văn hóa chất lượng cao tại phía Nam
Trước bối cảnh mới, việc phát triển nguồn nhân lực văn hóa chất lượng cao, đặc biệt tại khu vực phía Nam - nơi hội tụ sự năng động về kinh tế và hội nhập quốc tế, trở nên cấp thiết. Tập thể giảng viên, người học Khoa Văn hóa học, Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM, đã xác định rõ định hướng đổi mới toàn diện dựa trên nền tảng chỉ đạo xuyên suốt của Đảng uỷ và Ban Giám Hiệu nhà trường.
Chương trình đào tạo luôn được cập nhật để tích hợp lý luận văn hóa với thực tiễn các lĩnh vực như truyền thông, du lịch, và công nghiệp sáng tạo. Các chuyên ngành mới như văn hóa số, truyền thông văn hóa sẽ được ưu tiên phát triển. Song song với đó, năng lực thực hành của sinh viên sẽ được nâng cao thông qua việc hợp tác với doanh nghiệp văn hóa và xây dựng các "phòng thí nghiệm văn hóa số".
Hơn nữa, hợp tác quốc tế sẽ là trụ cột quan trọng, với việc liên kết đào tạo cùng các trường đại học trong khu vực và trên thế giới. Sinh viên cũng sẽ được trang bị kỹ năng mềm và tinh thần khởi nghiệp sáng tạo, được hỗ trợ triển khai ý tưởng trong các vườn ươm “start-up văn hóa” ngay tại trường trong thời gian tới.
Kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống ngành Văn hóa là lời tri ân sâu sắc đến các thế hệ đã cống hiến, đồng thời là lời cam kết mạnh mẽ cho tương lai. Với khát vọng vươn mình, toàn ngành Văn hóa, cùng đội ngũ trí thức, sinh viên, những "chiến sĩ trên mặt trận văn hóa", sẽ tiếp tục viết nên những trang sử mới, đưa văn hóa Việt Nam xứng tầm trong kỷ nguyên hội nhập và phát triển.
