Theo điều tra Sức khỏe Tâm thần Thế giới (WMH) của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), 3/4 các trường hợp rối loạn tâm thần đều khởi phát trước tuổi 24. Cũng trong báo cáo điều tra tình hình sức khỏe tâm thần toàn cầu của dự án Mental Health Million của tổ chức phi lợi nhuận Sapien Labs (Mỹ) vào 3/2022, nhóm tuổi từ 18-24 có sự sa sút về sức khỏe tinh thần.
Cũng trong một nghiên cứu tổng quát về sức khỏe tinh thần của sinh viên tại các trường đại học Đông Nam Á (Mental Health of University Students in Southeastern Asia: A Systematic Review) của nhóm tác giả Anja và các cộng sự, được đăng trên tạp chí khoa học Asia Pacific Journal of Public Health vào năm 2022, tỷ lệ trầm cảm chiếm 29,4%, lo âu là 42,4%, căng thẳng (stress) chiếm 16,4% và cuối cùng là 13,9% đối với rối loạn ăn uống. Tuy nhiên, việc sinh viên sẵn sàng tìm kiếm sự giúp đỡ từ các chuyên gia tham vấn tâm lý vẫn còn ở mức thấp.
ThS. Nguyễn Anh Khoa - Giảng viên Trường ĐH Kinh tế Tài chính TP.HCM trao đổi với các tân sinh viên K22 trong buổi chuyên đề “Bạn đã thực sự khỏe mạnh? Nhận diện một số khó khăn tâm lý thường gặp của sinh viên khi bước vào môi trường Đại học” vào sáng 5.10 - Ảnh: Khánh Linh
Song hiện nay, cũng có không ít người trẻ đang có xu hướng tìm hiểu về sức khỏe tinh thần ngay từ khi mới bước chân vào năm nhất. Bạn Ngô Huỳnh Dung – sinh viên năm 1 khoa Ngữ văn Anh cho biết bản thân gặp nhiều lo lắng khi phải đối mặt với nhiều thay đổi giữa cấp 3 và đại học. Chính vì thế, Huỳnh Dung quyết định đăng ký tham gia nhiều chuyên đề tư vấn tâm lý ở trường để đi tìm giải pháp.
Truy tìm nguồn cơn
Theo ThS. Nguyễn Anh Khoa - Giảng viên Trường ĐH Kinh tế Tài chính TP.HCM, Nghiên cứu sinh ngành Tâm lý học - ĐHSP TP.HCM, sinh viên năm 1 sẽ phải đối diện với rất nhiều khó khăn, áp lực. Trong đó, căng thẳng (stress) là một trong những nguyên nhân lớn nhất dẫn đến khủng hoảng của không ít tân sinh viên.
Vấn đề về stress thường xảy ra khi có những thay đổi trong môi trường sống lẫn học tập của sinh viên. Chẳng hạn, đối với những sinh viên ít hoặc không có thói quen tự học từ trước, tỷ lệ gặp căng thẳng thường sẽ cao hơn. Lý giải nguyên nhân này, thầy Anh Khoa cho rằng đa số sinh viên thường có xu hướng để cận ngày nộp mới hoàn thành bài tập.
Vì nhiều sinh viên cho rằng ban đêm mới là thời điểm có tinh thần làm việc cao. Tuy nhiên, mặt trái của nó là một khi sinh viên càng để cận ngày nộp, càng thức khuya thì càng dễ mệt mỏi. Đi kèm với nó là sự giảm sút về trí nhớ nhưng lại gia tăng về độ nhạy cảm. Khi ấy, sinh viên sẽ càng gặp khó khăn hơn trong việc tương tác với những người xung quanh, ảnh hưởng đến các mối quan hệ xã hội khác.
Ngoài ra, việc phải đối mặt với áp lực đồng trang lứa (peer pressure), những mối quan hệ độc hại cả về thể chất lẫn tinh thần, cảm xúc, tài chính,… cũng là một trong những yếu tố tác động đến sức khỏe tinh thần của sinh viên.
Thầy giải thích: “Vì ở độ tuổi này, sinh viên thường có những xu hướng tâm lý như khó nói lời từ chối, không biết biểu đạt suy nghĩ cảm xúc thật,… Nếu không thay đổi, các bạn sẽ đem những điều này tiếp tục lặp lại với những mối quan hệ khác sau này” - Ảnh: Khánh Linh
Học cách chăm sóc sức khỏe lành mạnh
ThS. Nguyễn Anh Khoa nhận định hiện nay không hiếm những trường hợp sinh viên tự tử vì áp lực cuộc sống. Dưới góc độ tâm lý học, vùng vỏ não trước trán của người chưa hoàn thiện cho đến trước tuổi từ 22 đến 25. Đây là vùng liên quan đến khả năng kiểm soát hành vi, cảm xúc nên điều này lý giải cho việc giới trẻ có xu hướng thích trải nghiệm cảm giác mạnh và ít kiềm chế được chính mình. Từ đó, dễ đưa ra những hành động nguy hại cho bản thân.
Chính vì vậy, giải pháp đầu tiên được thầy Anh Khoa đưa ra là tập suy nghĩ lý tính, kiềm chế những hành động, lời nói cảm xúc. Trong trường hợp gặp những vấn đề về sức khỏe tinh thần, sinh viên có thể tìm đến các dịch vụ hỗ trợ tâm lý như Trung tâm Nghiên cứu và Hỗ trợ Sức khỏe tinh thần (MHRS); Phòng Tham vấn và Trị liệu Tâm lý USSH; Phòng Tư vấn tâm lý - KTX ĐHQG-HCM,…
Các tân sinh viên thẳng thắn trình bày những vấn đề xoay quanh chủ đề sức khỏe tinh thần với diễn giả Nguyễn Anh Khoa - Ảnh: Khánh Linh
Ngoài ra, để có được một sức khỏe lành mạnh xuyên suốt quá trình học đại học, sinh viên cũng có thể trau dồi một số kỹ năng sau:
1. Kỹ năng học tập hiệu quả
Theo ThS. Nguyễn Anh Khoa, đây là kỹ năng quan trọng để có được thành tích học tập tốt nhưng lại rất ít sinh viên biết đến. Sinh viên có thể áp dụng phương pháp học Cornell bằng cách sau mỗi buổi học, hãy viết từ khóa của môn ấy vào một tờ giấy, tập hợp từng tờ giấy thành 1 tệp bài học nhất định. Như vậy, sinh viên vừa có thể hệ thống hóa được kiến thức đã học vừa tiết kiệm được thời gian, sức lực mỗi khi ôn cuối kỳ.
2. Kỹ năng giao tiếp hiệu quả
Theo ThS. Nguyễn Anh Khoa, giao tiếp hiệu quả không tính số lượng mà thiên về chất lượng của mối quan hệ. Để kỹ năng giao tiếp được phát triển ở cả bề rộng và bề sâu, sinh viên trước tiên nên can đảm mở lòng nói ra chủ kiến của mình, thể hiện cảm xúc của bản thân một cách chín chắn với gia đình hoặc những người mình tin tưởng. Trong đó, đối thoại với gia đình là thứ vô cùng quan trọng. “Hãy dành thời gian nói chuyện với gia đình cũng như hãy lắng nghe họ nói, để mỗi thành viên hiểu được những khó khăn của nhau. Khi đó, bạn mới dễ đồng cảm và tha thứ cho không chỉ bố mẹ mà còn cho những mối quan hệ xã hội khác”.
Sinh viên cũng nên tập chia sẻ thẳng thắn những suy nghĩ, cảm xúc với những người tin cậy để tìm sự giúp đỡ - Ảnh: Khánh Linh
Ngoài ra, khi được hỏi sinh viên năm Nhất nên làm gì để đối phó với khủng hoảng năm 3, ThS. Nguyễn Anh Khoa cho rằng ở tuổi nào cũng sẽ có những khó khăn nhất định. Tuy nhiên, sinh viên năm 3 khi gặp khủng hoảng thường là do trước đó chưa có sự chuẩn bị cho tương lai cũng như tập đối diện với nó để có những bước đầu giải quyết. “Không ai biết chắc mình sẽ làm gì trong tương lai nhưng nếu muốn tránh khủng hoảng năm 3, các bạn phải biết học cách đi làm thêm hoặc tham gia các hoạt động ngoại khóa, tích lũy các kỹ năng xã hội, tăng độ tuổi xã hội của mình lên. Đừng dành năm 1, năm 2 chỉ học và học”- Giảng viên Trường ĐH Kinh tế Tài chính nhắn nhủ.
|
Sáng 5.10, Trung tâm Nghiên cứu và Hỗ trợ Sức khỏe tinh thần (Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM), đã tổ chức buổi chuyên đề 2: “Bạn đã thực sự khỏe manh? Nhận diện một số khó khăn tâm lý thường gặp của sinh viên khi bước vào môi trường Đại học”. Chuyên đề được dẫn dắt bởi ThS. Nguyễn Anh Khoa – Giảng viên Trường ĐH Kinh tế - Tài chính; Nghiên cứu sinh Tâm lý học – Đại học Sư phạm. Đây là hoạt động nằm trong khuôn khổ chào đón, tư vấn và hỗ trợ sức khỏe tinh thần cho Tân sinh viên, cung cấp các kiến thức tâm lý học hữu ích để trang bị hành trang cho sinh viên học tập và sinh hoạt trong môi trường học tập Đại học. Bạn Nguyễn Thị Xuân Yến – sinh viên năm Nhất khoa Ngữ văn Trung Quốc cho biết, đây là một buổi trao đổi tư vấn tâm lý cho sinh viên vô cùng nhân văn và ý nghĩa. “Qua đó, mình đã rút ra được những bài học về cách quản lý cảm xúc cũng như định hình được những kế hoạch học tập, sinh hoạt sắp tới cho 4 năm đại học sắp tới” – Xuân Yến chia sẻ. |
KHÁNH LINH
