Sáng ngày 14/10/2019, tại VP. Khoa Văn hoá học, ThS. Ngô Anh Đào đã báo cáo chuyên đề “Công nghiệp văn hoá”, một khái niệm đang được sử dụng khá mới tại Việt Nam và được làm rõ một số vấn đề mới liên quan và định nghĩa lại về Công nghiệp văn hoá...
Những năm 1940, thuật ngữ “công nghiệp văn hóa” (The Culture Industry) đã được nhắc đến bởi hai học giả thuộc trường phái lý thuyết phê phán Frankfurt, đó là Horkheimer và Adorno, những thuật ngữ này dùng với ý nghĩa phê phán những hạn chế của đời sống văn hóa hiện đại. Cả hai ông đều không chấp nhận việc Văn hoá bị hàng hoá hoá trong CNTB.
Những năm 1960, khi các công ty xuyên quốc gia đầu tư vào truyền hình, điện ảnh, công ty ghi âm cho thấy văn hóa, xã hội và kinh doanh ngày càng đan cài vào nhau. Các nhà xã hội học Pháp như: Morin, Huet, Mìege đã nhìn nhận lại thuật ngữ “công nghiệp văn hóa”…
ThS. Ngô Anh Đào báo cáo chuyên đề tại VP Khoa VHH. Ảnh: Việt Thành
ThS. Ngô Anh Đào đã cung cấp thêm thông tin từ các nghiên cứu trước đó nhằm làm rõ hơn công nghiệp văn hóa là một khái niệm phức tạp và đa dạng. PGS.TS. Huỳnh Quốc Thắng nhận định về công nghiệp văn hoá ở Việt Nam, trong đó việc phát triển công nghiệp văn hoá tại các địa phương cần chú trọng, đẩy mạnh. Các nghiên cứu việc phát triển công nghiệp văn hoá địa phương đang còn bỏ ngỏ. Hay vấn đề nguồn nhân lực đáp ứng cho nhu cầu phát triển công nghiệp văn hoá cũng đang là những vấn đề cấp thiết cần quan tâm nghiên cứu.
TS. Trương Văn Minh đã có những góp ý thêm về các khái niệm “Công nghiệp văn hoá” ra đời nhằm bác bỏ nhiều sản phẩm thời hậu hiện đại của các nước tư bản. Tuy nhiên quá trình phát triển thì “khái niệm văn hoá” vận dụng vào Việt Nam cũng có những tiếp biến một cách cụ thể, gần với các trường phái của Anh.
Bên cạnh đó, TS. Trương Văn Minh đã chia sẻ việc so sánh giữa “Công nghiệp văn hoá” giữa Việt Nam và Anh có sự tương đồng nhất định trong lĩnh vực này. Bối cảnh Việt Nam hiện nay cần xem xét cẩn trọng trong mối tương quan giữa Việt Nam và thế giới.
Rõ ràng, công nghiệp văn hoá đã có sự phát triển nhanh chóng trong nhiều lĩnh vực mang lại những nguồn lợi nhuận khổng lồ. Các nước Anh, Mỹ đang dẫn đầu trong lĩnh vực này, và không ngừng đổi mới liên tục nhằm đáp ứng thị hiếu của công chúng đã phát triển.
Nhiều thuật ngữ và nội dung khác đã được ThS. Ngô Anh Đào báo cáo thêm, nhằm mang lại bối cảnh phát triển công nghiệp văn hóa hiên này và trong thời gian sắp đến, nhất là Hội thảo Công nghiệp Văn hóa do Khoa Văn hóa học tổ chức sẽ làm rõ hơn.
Việt Thành
