Do ảnh hưởng của COVID-19, con người dần chuyển từ hình thức giao tiếp trực tiếp sang sử dụng các nền tảng mạng xã hội như Facebook, Google,... Vô hình trung, hiện trạng trên đã tạo một lỗ hổng cho không ít đối tượng lừa đảo ra tay. Do đó, việc gia tăng bảo mật tài khoản mạng xã hội ở mỗi cá nhân là một việc làm cần thiết.
Không nên chủ quan, lơ là cảnh giác
Tiến sĩ Lê Hoàng Việt Lâm (Khoa Lý luận Chính trị, Trường Đại học An ninh Nhân dân) cho biết, hiện nay có nhiều thông tin cá nhân được rao bán trên diễn đàn điện tử, đặc biệt là trên các diễn đàn hacker. Vì vậy, người dùng không nên chủ quan, lơ là cảnh giác vì những nơi được coi là an toàn nhất lại chính là nơi dễ bị đánh cắp thông tin nhất. Do đó, nếu người dùng không biết cách bảo vệ mình trên không gian mạng thì hậu quả sẽ rất lớn như bị lừa đảo, bị tấn công, bôi nhọ,...
Hiện nay có một số mánh khóe lừa đảo mà sinh viên dễ bị sa bẫy như lợi dụng sinh viên chia sẻ thông tin bán hàng đa cấp; dụ dỗ sinh viên ứng tuyển các công việc “nhẹ nhưng lương cao” trên các hội, nhóm ở Facebook,... Đặc biệt, trong vài tháng trở lại đây, nhiều đối tượng lừa đảo còn sử dụng nhiều chiêu trò khác như đổi tên các fanpage confession của các trường đại học; hack facebook sinh viên để mạo danh đi lừa đảo bạn bè, người thân nạn nhân,... Thậm chí, một số sinh viên còn gặp tình trạng hacker vào quấy phá lớp học sau khi các đối tượng này đánh cắp được tài khoản và mật khẩu ứng dụng học tập như Zoom hay Google Meet.
Theo số liệu của tiến sĩ, tỷ lệ sinh viên bị lừa rất cao, trong đó phần trăm nữ giới bị lừa nhiều hơn nam giới vì đây là đối tượng vẫn còn thiếu các kiến thức, kỹ năng phòng, chống lẫn sự cẩn trọng trước các chiêu trò lừa đảo. “Nhưng nếu chúng ta vượt qua được lòng tin không đúng chỗ và lòng tham thì khả năng trở thành nạn nhân là rất thấp” - Giảng viên Trường Đại học An ninh Nhân dân nhấn mạnh.
Liều “vitamin” tốt nhất
Để bảo vệ bản thân trước những thủ đoạn lợi dụng, lừa đảo của kẻ xấu, sinh viên có thể "bỏ túi" những cách tự bảo mật tài khoản sau đây:
1. Hãy dùng mật khẩu mạnh (8 - 12 ký tự):
Về mặt kỹ thuật, sinh viên nên sử dụng chữ và số, chữ thường hoặc chữ in hoa, có sử dụng ký tự đặc biệt, hạn chế sử dụng các thông tin như họ tên, biệt danh, ngày tháng năm sinh để cài đặt mật khẩu. Thay vào đó, bạn nên sử dụng các mật khẩu khác nhau cho mỗi email, tài khoản mạng xã hội và tuyệt đối không chia sẻ mật khẩu của mình với người khác - ngay cả những người thân thiết.
Người dùng mạng xã hội nên lựa chọn mật khẩu dễ nhớ nhưng vẫn đảm bảo tính bảo mật cao.
2. Dùng tính năng xác thực hai bước cho mọi tài khoản.
Xác thực 2 bước là tính năng bảo mật có sẵn ở cả Facebook và Google. Khi có thiết bị lạ truy cập vào tài khoản, người dùng sẽ được yêu cầu nhập mã đăng nhập đặc biệt hoặc xác nhận đăng nhập. Đối với Facebook, người dùng truy cập Cài đặt > Bảo mật và Đăng nhập > Xác thực hai yếu tố. Sau đó người dùng chọn lựa hình thức nhận mã đăng nhập phù hợp. Trong khi đó, với tài khoản Google, sinh viên truy cập vào Đăng nhập vào Google, chọn Xác minh 2 bước sau đó Bắt đầu.
Tính năng xác thực 2 yếu tố của Facebook
3. Đăng xuất tài khoản sau khi sử dụng thiết bị dùng chung hoặc không sử dụng:
Trong trường hợp quên đăng xuất trên Facebook, người dùng có thể truy cập Cài đặt > Bảo mật và đăng nhập > Nơi đã đăng nhập và xóa quyền các thiết bị chưa đăng xuất. Với Google, sinh viên truy cập vào Tài khoản Google > Bảo mật > Quản lý thiết bị > Chọn thiết bị muốn đăng xuất > Xóa. Nếu phải sử dụng máy tính công cộng hoặc thiết bị của người khác, sinh viên vẫn có thể duy trì đăng xuất bằng cách duyệt web ở chế độ riêng tư. Sau khi hoàn tất, hãy đóng tất cả cửa sổ duyệt web ở chế độ riêng tư, tài khoản google của sinh viên sẽ tự động được đăng xuất.
Đăng xuất tài khoản mạng xã hội sau khi dùng chung thiết bị
4. Cài đặt danh sách bạn bè tin cậy
Đây là tính năng chỉ có ở Facebook. Người dùng có thể truy cập Cài đặt > Bảo mật và Đăng nhập > Chọn 3-5 người bạn để liên hệ nếu bị khóa tài khoản. Lưu ý, sinh viên nên chọn những người có thể liên hệ bằng điện thoại, phòng trường hợp cần liên lạc gấp khi quên mật khẩu.
Những người được chọn để liên hệ là những người có quan hệ gần gũi như gia đình, bạn bè thân thiết,...
5. Không nhấp vào các liên kết đáng ngờ
Sinh viên không nên mở liên kết hoặc tải xuống tệp đính kèm từ những người gửi không xác định. Bên cạnh đó, sinh viên cũng nên thận trọng với những tin nhắn có chứa liên kết hoặc tệp đính kèm từ những người gửi mà mình quen biết.
6. Cẩn trọng khi sử dụng mạng xã hội
Tùy vào độ bảo mật tài khoản mà những phương pháp trên chỉ bảo vệ người dùng ở một mức độ nhất định. Vì vậy, người dùng cũng nên có thái độ cẩn trọng khi sử dụng mạng xã hội. Người dùng cũng không nên cập nhật hình ảnh cá nhân mọi lúc mọi nơi hay tiết lộ quá nhiều thông tin cá nhân. Như vậy sẽ vô hình trung đang “vẽ đường cho hươu chạy”, tạo điều kiện cho tội phạm hành động.
Thay vào đó, hãy luôn cảnh giác trước những tin nhắn mượn tiền, trúng thưởng, nhờ giúp đỡ,… Vì việc kẻ xấu mạo danh công an, nhân viên bán hàng, hay thậm chí là người thân, bạn bè là điều có thể xảy ra. Bên cạnh đó, kẻ lừa đảo thường hỏi xin các thông tin cá nhân như tài khoản ngân hàng hoặc số chứng minh nhân dân của sinh viên.
Trong trường hợp bị hack Facebook, người dùng nên sử dụng các kênh thông báo để báo cho người thân, bạn bè. Khi phát hiện có dấu hiệu lừa đảo, sinh viên cần trình báo các cơ quan chức năng chuyên trách như Sở Thông tin và Truyền thông, Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao,... để được hỗ trợ và xử lý kịp thời.
Nguồn: Facebook, Google
Tổng hợp: Linh Khánh
