MỤC LỤC:
Không chỉ dừng lại ở việc lừa đảo chuyển tiền qua mạng bằng các tài khoản giả danh người giao hàng, các đối tượng tội phạm công nghệ cao đã nâng cấp thủ đoạn lên một mức độ tinh vi hơn, trong đó phổ biến là dụ dỗ sinh viên nhận học bổng với các suất “học bổng”, “du học nước ngoài trong mơ”. Nếu không kiểm tra kỹ tính minh bạch của thông tin, sinh viên rất dễ rơi vào bẫy lừa đảo.
Theo thống kê của Phòng Cảnh sát hình sự Công an TP.HCM, từ tháng 7 đến 31/10/2025 đã ghi nhận 74 vụ việc lừa đảo với cùng phương thức, thủ đoạn tinh vi. Khác với các cuộc gọi rác thông thường, các đối tượng xây dựng kịch bản bài bản, có tổ chức, đánh trúng tâm lý hiếu học, lo lắng và mong muốn khẳng định bản thân của sinh viên.
Trước thực trạng trên, nhằm nâng cao tinh thần cảnh giác và ý thức phòng ngừa cho học sinh, sinh viên, Nhà trường tăng cường công tác tuyên truyền, hướng dẫn sinh viên nhận diện rõ các thủ đoạn lừa đảo qua không gian mạng và chủ động trang bị kỹ năng tự bảo vệ bản thân.
Thủ đoạn mới và tinh vi
Theo cơ quan điều tra, kịch bản bắt đầu bằng việc tiếp cận sinh viên qua Zalo/Facebook. Kẻ gian tự xưng là cán bộ Phòng Hợp tác Quốc tế, thông báo nạn nhân nằm trong “17 suất học bổng/danh sách ”. Để tạo lòng tin, chúng sử dụng thông tin cá nhân của sinh viên (thu thập trái phép từ trước) và nhấn mạnh học bổng mang tính chất “nội bộ, chỉ dành cho sinh viên ưu tú” để kích thích lòng tham.
Khi “cá đã cắn câu”, lo sợ mất cơ hội ngàn vàng, nạn nhân bị dẫn dắt vào chiêu trò lừa đảo tinh vi. Các đối tượng yêu cầu chuyển tiền vào “tài khoản ký quỹ” với lời hứa hoàn trả sau khi xong thủ tục.
Tinh vi hơn, chúng gửi các văn bản giả mạo có đầy đủ logo, con dấu, chữ ký của Nhà trường, thậm chí sử dụng email có tên miền gần giống hệt email chính quy. Nhiều sinh viên vì tin tưởng các văn bản này mà vay mượn bạn bè, gia đình để nộp tiền “bảo lưu suất học bổng”.
Văn bản giả mạo nhằm lừa đảo sinh viên vào bẫy “học bổng du học” - ẢNH: Phòng CTSV
Ép nạn nhân “tự bắt cóc chính mình”
Điểm mới và nguy hiểm nhất trong đợt cảnh báo này là kẻ lừa đảo không buông tha khi sinh viên đã cạn kiệt tài chính và không còn khả năng đóng thêm tiền. Chúng đe dọa nạn nhân về pháp lý, vẽ ra viễn cảnh bị đuổi học hoặc bị công an bắt giữ vì gian lận hồ sơ. Lợi dụng tâm lý hoảng loạn tột độ, chúng đưa ra phương án thay thế: Yêu cầu nạn nhân tự quay video bị giam cầm, trói tay, la hét cầu cứu tại nơi vắng vẻ để gửi cho ban tổ chức làm bằng chứng xin... hoãn đóng tiền.
Ngay khi có được video này, chúng lập tức cắt liên lạc với sinh viên và gửi đoạn clip cho phụ huynh. Với cha mẹ, đây không còn là chuyện lừa đảo tiền bạc mà là sự an nguy tính mạng của con cái. Trong cơn hoảng loạn, nhiều gia đình đã chuyển hàng trăm triệu đồng tiền chuộc cho kịch bản “bắt cóc online” do chính con mình bị thao túng thực hiện. Sau khi hoàn tất chiếm đoạt tài sản, chúng xóa dấu vết bằng cách chặn số, xoá tài khoản, trốn tránh truy tố.
Làm thế nào để tránh “bẫy”?
Trong khuôn khổ chương trình “Đối thoại cùng phát triển” năm 2025, TS. Lê Hoàng Dũng, Phó Hiệu trưởng Nhà trường đã có những chia sẻ với sinh viên về tầm quan trọng của việc tiếp nhận và xử lý thông tin một cách tỉnh táo, có chọn lọc. Theo thầy, trước sự đa dạng và phức tạp của các nguồn thông tin, đường dẫn hiện nay, người tiếp nhận cần kiểm tra kỹ lưỡng độ tin cậy của nội dung; chủ động rà soát văn bản, đối chiếu với bản gốc để kịp thời phát hiện các dấu hiệu giả mạo hoặc bị chỉnh sửa. Phó Hiệu trưởng cũng bày tỏ mong muốn sinh viên hình thành thói quen tìm kiếm, tiếp cận thông tin từ những kênh chính thống, rõ ràng, qua đó nâng cao ý thức tiếp nhận thông tin có trách nhiệm trong môi trường số.
TS. Lê Hoàng Dũng cảnh báo sinh viên cần giữ sự tỉnh táo và xác nhận tính xác thực khi tiếp nhận thông tin từ các văn bản, tài liệu trên nhiều nền tảng khác nhau - ẢNH: NGỌA KỲ
Công an TP.HCM cũng khuyến cáo người dân, học sinh, sinh viên lưu ý và có các biện pháp phù hợp:1. Tuyệt đối không chuyển tiền theo bất kỳ yêu cầu "đóng học bổng", "phí du học" nào khi chưa được xác minh qua nhà trường hoặc cơ quan có thẩm quyền. 2. Không tin tưởng hình ảnh, tin nhắn từ con em nếu có biểu hiện bất thường - cần liên hệ trực tiếp với nhà trường, bạn bè, hoặc trình báo ngay công an địa phương. 3. Nhà trường cần tăng cường quản lý, theo dõi việc lên lớp, điểm danh, đặc biệt là tân sinh viên mới nhập học; nếu phát hiện sinh viên vắng mặt bất thường, cần thông báo ngay cho gia đình. 4. Phụ huynh nên chủ động tìm hiểu, xác thực thông tin học bổng qua website chính thức của trường đại học, đại sứ quán, Bộ Giáo dục và Đào tạo, không tin vào lời mời gọi trên mạng xã hội. Nguồn: Báo Tuổi trẻ |
Gặp lừa đảo? Hãy liên hệ ngay các kênh sau
Khi gặp những trường hợp lừa đảo, tống tiền, sinh viên cần nhanh chóng đến trình báo tại cơ quan công an gần nhất, hoặc liên hệ qua:
- Đường dây nóng Lực lượng Cảnh sát phản ứng nhanh: 113
- Đường dây nóng Phòng an ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao: 069.219.4053
Bên cạnh đó, sinh viên cũng có thể liên hệ Phòng CTSV qua điện thoại: 028 3829 3828 - 111 (cơ sở Sài Gòn) và 028 37243302 - 4201 (cơ sở Linh Xuân), hay báo cáo qua ứng dụng trực tuyến USSH-VNUHCM của Nhà trường.
HẠNH NGUYÊN - HỒNG HẢI
