Chiều 13.11, tọa đàm khoa học “Tập hợp lực lượng của Nga từ năm 2014 đến nay: Cơ hội và thách thức” đã diễn ra tại cơ sở Sài Gòn, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQG-HCM. Chương trình tạo không gian cho các chuyên gia cùng phân tích chiến lược của Nga, từ đó nhận diện các cơ hội, thách thức và ảnh hưởng đối với Việt Nam.
Phát biểu khai mạc, PGS.TS Bùi Hải Đăng, Chủ nhiệm nhiệm vụ, cho biết tọa đàm nhằm trao đổi và chia sẻ kiến thức học thuật. Thầy nhấn mạnh: “Tọa đàm là dịp để các chuyên gia cùng thảo luận, làm rõ nội dung “tập hợp lực lượng” của Nga, đồng thời phân tích các cơ hội, thách thức đặt ra cho Việt Nam, vốn có quan hệ đối tác chiến lược toàn diện với cả Nga và Trung Quốc”.
PGS.TS Bùi Hải Đăng bày tỏ vui mừng khi buổi tọa đàm nhận được quan tâm của nhiều chuyên gia - Ảnh: NGHI CHÂU
Trong báo cáo “Tập hợp lực lượng của Nga: nhìn từ góc độ diễn ngôn chính trị”, TS. Hoàng Cẩm Thanh phân tích ba điểm chính trong diễn ngôn của Nga từ năm 2014: định vị phương Tây là mối đe dọa; xây dựng bản sắc dân tộc qua khái niệm “Thế giới Nga” (Russkiy Mir); và khẳng định vị thế cường quốc của mình. Cô nhận định: “Các diễn ngôn của Nga cho thấy dường như không còn nhiều không gian cho hợp tác, mà thay vào đó là xu hướng dẫn đến đối đầu”.
TS. Hoàng Cẩm Thanh phân tích diễn ngôn chính trị của Nga từ 2014 - Ảnh: NGHI CHÂU
Tiếp nối chủ đề, TS. Trần Nguyên Khang trình bày báo cáo “Nga và chiến lược tập hợp lực lượng qua quyền lực mềm: Diễn ngôn ‘giá trị bảo thủ’ và ‘chống phương Tây’ (2014-2024)”. Báo cáo phân tích cách Nga dùng quyền lực mềm để “phi phương Tây hóa”, tạo thế cân bằng với diễn ngôn của Mỹ qua ba giá trị: chủ quyền quốc gia, trật tự đa cực, và bản sắc văn minh. Thầy khẳng định, bằng cách định vị là “người bảo vệ đạo đức toàn cầu” và thúc đẩy “chủ nghĩa bảo thủ lành mạnh”, Nga đang xây dựng chiến lược quyền lực mềm riêng, tạo cộng hưởng mạnh mẽ với các quốc gia Nam bán cầu.
TS. Trần Nguyên Khang trình bày về chiến lược quyền lực mềm của Nga - Ảnh: NGHI CHÂU
Từ góc độ kinh tế, PGS.TS Đặng Minh Đức đã trình bày báo cáo “Xu thế tập hợp lực lượng của Nga trong lĩnh vực năng lượng: trường hợp BRICS”. Ông giải thích, Nga xem BRICS (khối các nền kinh tế mới nổi) là công cụ then chốt để thoát khỏi thế cô lập. Cụ thể, sau khi bị cô lập khỏi thị trường châu Âu, Nga đã ưu tiên chuyển hướng xuất khẩu năng lượng sang châu Á. Báo cáo kết luận Nga tập trung vào khối BRICS, đặc biệt là Trung Quốc và Ấn Độ, để thực hiện hai mục tiêu: “tạo ra một đối trọng” với phương Tây và “đảm bảo nguồn thu ngân sách”. Các chính sách cụ thể được Nga triển khai bao gồm ký hợp đồng khí đốt dài hạn với Trung Quốc và đẩy mạnh hợp tác năng lượng hạt nhân với các thành viên trong khối.
PGS.TS Đặng Minh Đức nói về vai trò của năng lượng trong BRICS - Ảnh: NGHI CHÂU
Trong báo cáo “Trung Quốc và Ấn Độ trong xu hướng tập hợp lực lượng của Nga từ sau xung đột Nga - Ukraine đến nay”, TS. Vũ Thụy Trang phân tích động cơ chính của Nga là vượt qua lệnh trừng phạt và tìm thị trường mới. Nga xem Trung Quốc là đối tác kinh tế - chính trị thay thế quan trọng, cùng chung quan điểm về trật tự thế giới đa cực. Trong khi đó, Ấn Độ, dù là đối tác của Mỹ, vẫn được Nga xem trọng do nhu cầu quốc phòng và năng lượng cao. Cô giải thích điều này bằng việc Ấn Độ giữ lập trường trung lập, cho rằng cuộc khủng hoảng hiện nay “không phải là vấn đề của Ấn Độ, mà là vấn đề của NATO và phương Tây”. Từ đó, cô khẳng định: “Trung Quốc (mạnh về thương mại, chính trị) và Ấn Độ (mạnh về quốc phòng, năng lượng) là hai đối tác then chốt của Nga. Hai quốc gia này bổ sung cho nhau, giúp Nga vừa mở rộng ảnh hưởng, vừa phá vỡ được thế bị cô lập”.
TS. Vũ Thuỵ Trang phân tích quan hệ Nga với Trung Quốc và Ấn Độ - Ảnh: NGHI CHÂU
Sau phần trình bày của 4 diễn giả, các chuyên gia đã thảo luận sôi nổi về ảnh hưởng của quyền lực mềm của Nga, quan hệ Nga - Trung - Mỹ và những tác động đa chiều đến Việt Nam.
Một số hình ảnh trong phiên thảo luận:
Tọa đàm đã tạo không gian trao đổi học thuật cho các chuyên gia trình bày kết quả nghiên cứu về chiến lược của Nga, góp phần làm rõ tình hình thế giới hiện tại và những cơ hội, thách thức đối với Việt Nam.
NGHI CHÂU - CẨM TÚ
