Cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt - Người đặt nền tảng cho sự phát triển của Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
“Tôi hy vọng Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh không ngừng nỗ lực cao hơn và cao hơn nữa cho chính mình, đồng thời góp phần tích cực cho sự nghiệp giáo dục - đào tạo của cả nước…”.
Đó là lời hy vọng về sự ổn định và phát triển của cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt viết trong thư gửi Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh (ĐHQG-HCM) vào ngày 5.2.2006.
Cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt ghi sổ lưu niệm trong một lần trở lại thăm Đại học Quốc gia TP.HCM lúc sinh thời. Nguồn: Báo Thanh niên
“Khoán 10” của nền giáo dục
Đầu thập niên 1980, nền giáo dục đại học Việt Nam đã bộc lộ nhiều yếu kém, bất cập, cơ chế bao cấp đã chi phối, tác động ngày càng tiêu cực đến nền giáo dục đại học Việt Nam. Bước sang thập niên 1990, khi công cuộc đổi mới đạt nhiều thành tựu nhất định, cánh cửa giao lưu quốc tế ngày càng mở rộng, kéo theo sự đòi hỏi về một nguồn nhân lực cao để phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa. “Là một trong những kiến trúc sư hàng đầu của công cuộc đổi mới đất nước”, cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt đã trăn trở rất nhiều, thế là ý tưởng xây dựng về một đại học quốc gia đã được sinh ra.
Cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt từng nói: “Khi cân nhắc, lượng sức mình thì thấy không có cách nào khác hơn là chọn một số trường mũi nhọn để nâng cao chất lượng đào tạo trong điều kiện còn khó khăn, đáp ứng đòi hỏi của sự phát triển. Chính vì thế, sau khi lấy ý kiến của các nhà khoa học, giáo dục có uy tín, lúc bấy giờ Chính phủ quyết định thành lập 2 đại học lớn là ĐHQG Hà Nội và ĐHQG-HCM”. Ngày 14.1.1993,tại Hội nghị T.W 4 (khóa VII) với sự đồng tình cao của các nhà lãnh đạo và các chuyên gia, đã ban hành nghị quyết, trong đó chỉ rõ nhiệm vụ: “Xây dựng một số trường đại học trọng điểm quốc gia”, được coi như là “khoán 10” của nền giáo dục. “Khoán 10” ấy đã trở thành kim chỉ nam cho sự phát triển của nền giáo dục Việt Nam và đặc biệt là của hệ thống ĐHQG-HCM cùng các trường thành viên.
Định vị tầm vóc
Trong bức thư gửi đến ĐHQG-HCM, cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt đã chia sẻ: “Điều đáng mừng hơn cả là đã vượt qua thử thách lớn, “sóng gió” ngay những năm đầu thành lập trường, từ những người tiền nhiệm và đương nhiệm cùng với người anh em “song sinh” của mình, ĐHQG-HCM đã bước đầu xác lập thế đứng của mình…”. Trải qua gần 2 thập kỷ, ĐHQG-HCM luôn khắc ghi những lời căn dặn và hy vọng của cố Thủ tướng, từ đó cũng đã đề ra những phương hướng phát triển riêng cho bản thân mình. Xác định tầm nhìn là một hệ thống đại học trong top đầu châu Á, ĐHQG-HCM nhiều năm liên tiếp được Tổ chức Giáo dục Quacquarelli Symonds Asia xếp hạng thuộc top 150 ĐH hàng đầu châu lục này. Từ năm 2019, ĐHQG-HCM duy trì thứ hạng thuộc top 701-750 do Tổ chức Giáo dục Quacquarelli Symonds (QS) Anh quốc đánh giá trên 1.000 trường đại học hàng đầu thuộc 82 quốc gia.
Là một trong những thành viên của hệ thống ĐHQG-HCM, Trường ĐH KHXH&NV luôn xác định rõ vai trò, trách nhiệm lớn lao và nỗ lực hòa mình vào sự phát triển chung của ĐHQG-HCM theo thông điệp của cố Thủ tướng. Trường ĐH KHXH&NV là trung tâm đào tạo, nghiên cứu hàng đầu của nước ta trong lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn. Với sứ mệnh "Sáng tạo - Dẫn dắt - Trách nhiệm", Trường ĐH KHXH&NV đã tập trung đẩy mạnh hợp tác với mục tiêu thúc đẩy giáo dục và nghiên cứu. Sinh viên của Nhà trường đến từ 95 quốc gia và vùng lãnh thổ, nhiều tôn giáo, nhiều chủng tộc... đã đem đến cho không gian đại học những đặc điểm đa văn hóa, quốc tế và đầy bản sắc. Trường ĐH KHXH&NV chú trọng kiến tạo môi trường để người học khám phá, rèn luyện và khẳng định bản thân thông qua hoạt động sinh viên, hoạt động đoàn thể, hoạt động câu lạc bộ, hoạt động gắn kết cộng đồng và liên kết doanh nghiệp.
Những thành tích kể trên của Trường ĐH KHXH&NV nói riêng và cả hệ thống ĐHQG-HCM nói chung đều là những dấu ấn, những bước ngoặt quan trọng và những giá trị to lớn của cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt đối với việc hình thành, phát triển của ĐHQG-HCM.
Đại học Quốc gia TP.HCM khánh thành tượng cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt vào tháng 6.2022. Nguồn: Báo Thanh niên
Định hướng trong tương lai
Với cương vị là người lãnh đạo Chính phủ, cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt dù không ít bộn bề công việc, nhưng ông vẫn luôn giám sát, chỉ đạo kịp thời đối với sự phát triển của ĐHQG-HCM. Chính vì thế, trong lá thư gửi ĐHQG-HCM, ông cũng đã bày tỏ những mong mỏi, những định hướng của mình dành cho ĐHQG-HCM: “Tôi hy vọng ĐHQG-HCM không ngừng nỗ lực cao hơn và cao hơn nữa cho chính mình, đồng thời góp phần tích cực cho sự nghiệp giáo dục - đào tạo của cả nước”. Làm theo những định hướng của cố Thủ tướng, ĐHQG-HCM luôn lấy “Thúc đẩy tiến bộ xã hội” làm lý tưởng mà các đại học lớn trên thế giới theo đuổi. Và đây cũng chính là sứ mạng mà ĐHQG-HCM cam kết thực hiện.
Khắc ghi những lời căn dặn của cố Thủ tướng và tiếp bước những gì mà ĐHQG-HCM đang thực hiện, Trường ĐH KHXH&NV cũng đã đề ra cho mình một tầm nhìn dài hạn: “Xây dựng trường thành trường đại học nghiên cứu trong hệ thống ĐHQG-HCM, nằm trong tốp đầu trong lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn của châu Á”. Cũng theo đó, Nhà trường cũng xác định sứ mạng của mình: “Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, tạo ra những công trình nghiên cứu khoa học tiêu biểu trong lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn; có đóng góp thiết thực cho chiến lược cũng như sách lược phát triển kinh tế xã hội của đất nước và các địa phương, trọng tâm là khu vực phía Nam”.
Những thành tựu và định hướng tương lai của hệ thống ĐHQG-HCM đều mang đậm dấu ấn của cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt - nhà chiến lược với tư chất và tầm nhìn vượt thời cuộc. Với những giá trị đó, Trường ĐH KHXH&NV nói riêng và ĐHQG-HCM nói chung sẽ nỗ lực tiếp nối những nguyện vọng của cố Thủ tướng và phát triển hệ thống giáo dục, đào tạo thêm nhiều lớp trí thức trẻ cho quốc gia.
PHẠM TRÍ - MINH CỨ
