Hội thảo “Công cuộc trung hưng đất nước của họ Khúc đầu thế kỷ X” - sâu sắc hóa bức tranh lịch sử Việt Nam

Sáng 28.05.2022, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh (Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM) phối hợp cùng Hội Khoa học Lịch sử TP.HCM, Viện Khoa học Xã hội vùng Nam bộ tổ chức Hội thảo khoa học lịch sử với chủ đề “Công cuộc trung hưng đất nước của họ Khúc đầu thế kỷ X”. Hội thảo được tổ chức tại Hội trường Văn khoa, Trường Khoa học Xã hội và Nhân văn, thu hút hơn 100 đại biểu, quý học giả cùng nghiên cứu sinh đến từ các trường đại học và viện nghiên cứu trên toàn quốc.

Hội thảo thu hút sự chú ý của nhiều nhà nghiên cứu trong nước - Ảnh: Nhã Anh

Trong tiến trình lịch sử dân tộc Việt Nam, thế kỷ X có vị trí và vai trò vô cùng quan trọng và được xem là “thế kỷ bản lề”, kết thúc “nghìn năm Bắc thuộc”. Trong đó, họ Khúc được đánh giá đã đặt những viên gạch đầu tiên cho nền tự chủ nước nhà. Do đó, Hội thảo được tổ chức với mong muốn tiếp tục làm rõ những vấn đề liên quan đến công cuộc trung hưng đất nước của dòng họ này. Trong quá trình tổ chức, ban tổ chức Hội thảo đã nhận được hơn 100 tham luận đến từ các Viện, Trường, các nhà khoa học, học giả trong cả nước. Sau quá trình xem xét, 7 tham luận tiêu biểu đã được chọn để báo cáo trực tiếp. 

Hội thảo diễn ra với 2 phiên báo cáo. Sau khi kết thúc phiên thứ hai, BTC sẽ dành thời gian để quý khách mời trao đổi, thảo luận xung quanh các chủ đề về vai trò, vị thế và tầm vóc công cuộc trung hưng đất nước của họ Khúc đầu thế kỷ X; nhận thức của giới sử học về sự nghiệp của họ Khúc; những tư liệu, quan điểm mới về vai trò của họ Khúc trong lịch sử,… Hội thảo được chủ tọa bởi GS.TSKH Vũ Minh Giang - Chủ tịch Hội đồng khoa học và đào tạo, ĐHQG-HN; GS.TS. Võ Văn Sen - Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử TP.HCM; PGS.TS Lưu Văn Quyết - Trưởng khoa Lịch sử, Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM; PGS.TS Đinh Quang Hải - Nguyên Viện trưởng viện Sử học; TS. Nguyễn Khánh Trung Kiên - Phó Viện Trưởng Viện Khoa học xã hội vùng Nam bộ, PGS.TS. Trần Thuận - Giảng viên khoa Lịch sử, Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM và Thiếu tướng, TS. Bùi Văn Bình.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, TS. Lê Hoàng Dũng - Phó Hiệu trưởng Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM đã nhấn mạnh vai trò của họ Khúc trong việc giành được chính quyền, xây dựng nền tự chủ ở thế kỷ X, đồng thời, TS cũng nhận định: “Tuy nhiên có một số vấn đề do không thống nhất và chưa đầy đủ, với nhiều cách nhìn nhận, đánh giá khác nhau. Do đó, các nhà sử học trong và ngoài nước vẫn còn có nhiều ý kiến chưa thống nhất”. Vì thế, Hội thảo mong muốn được tiếp tục nghiên cứu, bàn luận một cách kỹ lưỡng, thấu đáo hơn để đúc kết được những kết luận thỏa đáng về vai trò, vị thế và tầm vóc công cuộc trung hưng của họ Khúc. 

Trong báo cáo đề dẫn, PGS.TS Trần Thuận khẳng định, công cuộc trung hưng đất nước của họ Khúc là một nội dung lớn trong tiến trình lịch sử Việt Nam. Điều này đã tạo nên một một dấu ấn trong các công trình sử học trong và ngoài nước. TS cho biết, từ thập niên 70 của thế kỷ trước đến nay, nhiều công trình thông sử, khảo cứu chuyên sâu và các hội thảo đã gần như có những nhận định khá thống nhất về vai trò, vị thế họ Khúc trong lịch sử dân tộc Việt Nam. Do đó, ngày càng có sự thống nhất trong cách nhìn nhận, đánh giá về công lao và sự nghiệp của dòng họ này.

Sau phần phát biểu khai mạc và báo cáo đề dẫn, các báo cáo viên trong phiên họp thứ nhất tiếp tục trình bày các tham luận của mình, gồm: Vai trò họ Khúc trong tiến trình lịch sử Việt Nam (PGS.TSKH Vũ Minh Giang); Đóng góp của họ Khúc nhìn từ vận động của lịch sử Việt Nam từ thế kỷ X (PGS.TS. Trần Thu Lương) và Họ Khúc và những bài học lịch sử về quân sự quốc phòng ngay từ buổi đầu dựng nước và giữ nước (Thiếu tướng, PGS.TS. Vũ Quang Đạo).

PGS.TSKH Vũ Minh Giang trình bày tham luận - Ảnh: Nhã Anh

Phiên thứ hai của Hội thảo bắt đầu vào lúc 10 giờ với phần trình bày của 3 tham luận tiếp theo, gồm: Ngoại giao với Trung Hoa của Tam Khúc chúa và những suy ngẫm đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay (Thiếu tướng, TS. Bùi Văn Bình); Đóng góp của viện Sử học về việc tôn vinh vai trò của họ Khúc trong lịch sử dân tộc (PGS.TS Đinh Quang Hải) và Đánh giá về chính quyền họ Khúc của các nhà sử học Việt Nam thời hiện đại (PGS.TS Hà Minh Hồng).

Những tham luận được trình bày tập trung phản ảnh 3 nội dung lớn, gồm: Đánh giá chung sự nghiệp trung hưng đất nước của họ Khúc đầu thế kỷ X; Phân tích và đánh giá hành trạng và công lao của Tam Khúc chúa; Tư liệu về họ Khúc và việc tổ chức dạy học nội dung lịch sử liên quan đến công cuộc trung hưng. Nhìn chung, các bài viết đã đề cập nhiều nội dung liên quan đến chủ đề, mang tính toàn diện, sâu sắc và thống nhất; góp phần tái hiện bức tranh lịch sử Việt Nam thế kỷ X rõ nét, sinh động.

Sau khi kết thúc 2 phiên của Hội thảo, các đại biểu đã tích cực đặt câu hỏi và thảo luận về các vấn đề được nêu ra trong tham luận cùng một số vấn đề liên quan khác. Điều này đã góp phần đem đến cách nhìn nhận vấn đề mới mẻ, sâu sắc hơn về công cuộc trung hưng của họ Khúc đầu thế kỷ X. Hội thảo kết thúc vào 11 giờ 45 phút cùng ngày với phát biểu bế mạc của PGS.TS Võ Văn Sen.

Đoàn chủ tọa lắng nghe và tham gia thảo luận cùng quý đại biểu - Ảnh: Nhã Anh

NHÃ ANH