Trong khuôn khổ “Hội nghị Bạn đọc 2021”, sáng 25.8, Thư viện Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân Văn (ĐHQG-HCM) đã tổ chức buổi tọa đàm - giao lưu về chủ đề “Phổ biến quy định trích dẫn và chống đạo văn trong học tập và nghiên cứu khoa học” nhằm cung cấp cho người học nhiều thông tin về vấn đề trích dẫn và đạo văn.
Diễn giả khách mời của buổi tọa đàm là ThS. Nguyễn Quỳnh Nga - Phó trưởng Phòng Thanh Tra Pháp chế - Sở hữu trí tuệ. Theo ThS. Nguyễn Quỳnh Nga, một số thực trạng khá phổ biến tại các cơ sở giáo dục hiện nay là việc người học sử dụng tác phẩm của người khác đưa vào bài viết của mình mà không trích dẫn nguồn, trích dẫn sai cách thức, trích dẫn vượt quá tỷ lệ cho phép,… Nguyên nhân của các thực trạng này xuất phát từ sự thiếu thông tin dẫn đến vi phạm hoặc cố tình vi phạm. Song, dù cho xuất phát từ vi phạm cố ý hay vô ý thì đều sẽ bị xử lý theo quy định.
Các quy định trích dẫn và chống đạo văn, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến đối tượng là người học (nghiên cứu sinh, học viên cao học và sinh viên toàn trường) được ThS. Nguyễn Quỳnh Nga phổ biến cụ thể, đồng thời cô nêu rõ 7 hình thức đạo văn theo quy định tại điều 5 của Quy định Trích dẫn và Chống đạo văn được ban hành trong nội bộ Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM như sau:
Thứ nhất, sử dụng đoạn văn, thông tin, số liệu, hình ảnh từ tác phẩm của người khác đưa vào tác phẩm của mình mà không chỉ dẫn đầy đủ nguồn gốc tác phẩm được trích dẫn.
Thứ hai, cung cấp không chính xác về tác giả, nguồn của thông tin được trích dẫn.
Thứ ba, không dẫn nguồn nội dung của tác giả đã trích khi thay đổi, di chuyển từ ngữ, câu, đoạn, ý tưởng của người khác; gắn từ ngữ, câu, đoạn của các nguồn khác nhau và chỉnh sửa lại trong bài viết; thay đổi từ ngữ, cụm từ câu nhưng vẫn giữ nguyên cấu trúc của đoạn văn hoặc bài viết.
Thứ tư, diễn giải đoạn văn, nội dung trong tác phẩm của người khác bằng ngôn ngữ của mình hoặc tóm tắt nội dung các tác phẩm của người khác mà không dẫn nguồn tác phẩm được sử dụng.
Thứ năm, trích dẫn một hoặc nhiều tác phẩm của người khác để hình thành tác phẩm của mình có dung lượng chiếm trên 25% nội dung tác phẩm, dù có thực hiện đúng quy định về trích dẫn nguồn.
Thứ sáu, chiếm đoạt tác phẩm của người khác và trình bày như tác phẩm của mình: a) Sao chép tác phẩm của người khác thành tác phẩm của mình, bao gồm cả các trường hợp thuê hoặc nhờ người khác viết hộ. b) Dịch hoặc diễn đạt toàn bộ hoặc một phần tác phẩm từ tiếng nước ngoài sang tiếng Việt hoặc ngược lại để tạo thành tác phẩm của mình mà không chỉ rõ nguồn thông tin về tác phẩm.
Thứ bảy, sử dụng những tác phẩm của mình đã công bố để tạo thành trên 30% dung lượng tác phẩm mới do mình là tác giả hoặc đồng tác giả là hình thức tự đạo văn.
ThS. Nguyễn Quỳnh Nga cùng MC tiếp nhận và giải đáp các thắc mắc từ phía học viên, sinh viên - Ảnh: Chụp màn hình
Xuyên suốt phần chia sẻ, ThS. Nguyễn Quỳnh Nga đưa các ví dụ minh họa với từng vấn đề cụ thể để sinh viên, học viên có thể nắm bắt dễ dàng hơn. Bên cạnh đó, cô cũng thông tin đến người học việc sử dụng phần mềm DoIt và Turnitin để kiểm tra tỷ lệ trùng lặp dữ liệu. Đồng thời, ThS. Nguyễn Quỳnh Nga cũng hướng dẫn một số cách trích dẫn theo quy định thường gặp, cụ thể:
Đối với trích dẫn tên tài liệu tham khảo trong tác phẩm, tác giả cần in nghiêng hoặc gạch chân tiêu đề của tác phẩm dài, đặt trong dấu ngoặc kép tiêu đề của các tác phẩm ngắn.
Đối với các trích dẫn ngắn, nếu tác giả trích dẫn trực tiếp từ một tác phẩm thì phần trích nguồn cần bao gồm tên tác giả, năm xuất bản và số trang của tài liệu tham khảo.
Về phần trích nguồn tác phẩm, nếu tác phẩm có từ hai tác giả thì sử dụng từ “và” hoặc ký tự “&” giữa hai tên tác giả, nếu từ sáu tác giả trở lên thì có thể nêu tên tác giả đầu tiên và theo sau là cụm từ “các tác giả khác”.
Đối với phần danh mục tài liệu tham khảo, cần lưu ý rằng, tất cả các dòng trong danh mục phải lùi vào 0.5 inches so với dòng đầu tiên, danh mục phải được sắp xếp theo thứ tự chữ cái đầu tiên trong họ của các tác giả.
Ngoài ra, người học có thể tham khảo thêm các cách trích dẫn khác trong phần phụ lục của Quy định trích dẫn và chống đạo văn ban hành trong nội bộ Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM.
Bên cạnh tọa đàm - giao lưu, chương trình “Hội nghị Bạn đọc 2021” đã tổng kết những hoạt động của thư viện trong năm học 2020-2021, đồng thời thư viện cũng tiếp thu ý kiến của bạn đọc để đề ra phương hướng hoạt động trong thời gian sắp tới. Ngoài ra, chương trình còn công bố kết quả vòng sơ khảo cuộc thi Đại sứ văn hóa đọc ĐHQG-HCM năm 2021. Trong hai tuần, cuộc thi thu hút được 141 bài dự thi đến từ các thí sinh trong và ngoài Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM. Trước khi khép lại chương trình, thư viện có phần tuyên dương và gửi quà tặng tri ân đến 10 bạn đọc tích cực nhất của thư viện trong năm học vừa qua.
NHÃ TRÚC
