Sáng 14.4, Phòng Đối ngoại và Quản lý Khoa học phối hợp với Phòng Sau đại học, Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM tổ chức Tọa đàm: Định hướng và kinh nghiệm công bố quốc tế trong đào tạo sau đại học nhằm thảo luận về việc nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học để củng cố vị trí trên bảng xếp hạng đại học trong và ngoài nước.
Đông đảo các chuyên gia, nhà nghiên cứu, nghiên cứu sinh, học viên cao học tham gia hội thảo- Ảnh: Thiên Trúc.
Buổi tọa đàm có sự tham gia của PGS.TS. Phạm Văn Phúc - Tổng Biên tập Tạp chí Phát triển Khoa học Công nghệ ĐHQG-HCM; TS. Phạm Tấn Hạ - Phó Hiệu trưởng Nhà trường; TS. Trần Anh Tiến - Trưởng phòng Đối ngoại và Quản lý Khoa học, TS. Trần Văn Thắng - Trưởng phòng Sau đại học. Sự kiện diễn ra với hình thức trực tiếp tại Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM (10-12 Đinh Tiên Hoàng, Quận 1) và trực tuyến thu hút 120 lượt đại biểu tham dự trực tuyến và hơn 50 đại biểu là lãnh đạo các đơn vị trong Nhà trường đến tham dự tại khán phòng.
Phát biểu tại buổi tọa đàm, TS. Phạm Tấn Hạ - Phó Hiệu trưởng Nhà trường khẳng định công bố quốc tế hiện nay không còn là lựa chọn mang tính cá nhân của nhà nghiên cứu mà là một nhiệm vụ mang tính tất yếu, thậm chí là sống còn đối với cơ sở giáo dục đại học. TS. Phạm Tấn Hạ bày tỏ sự tin tưởng rằng với những diễn giả uy tín có kinh nghiệm phong phú trong lĩnh vực công bố quốc tế, những nội dung được chia sẻ trong buồi tọa đàm sẽ là hành trang quý giá cho đội ngũ NCS và HVCH trong chặng đương nghiên cứu trong tương lai.
TS. Phạm Tấn Hạ nhấn mạnh tầm quan trọng của công bố quốc tế tại các trường đại học - Ảnh: Phòng TT&QHDN
Hỗ trợ tối đa cho nghiên cứu khoa học
Theo TS. Trần Văn Thắng cho biết từ năm 2022, nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ công bố quốc tế cũng như công trình nghiên cứu khoa học các cấp, Nhà trường đã cho phép học viên cao học, nghiên cứu sinh đăng ký các đề tài nghiên cứu khoa học giống như các giảng viên của Trường.
Theo TS. Trần Văn Thắng, hội thảo khoa học quốc tế 2022 dự kiến sẽ được tổ chức vào tháng 10 tới - Ảnh: Thiên Trúc.
Trưởng phòng Sau đại học cũng cho biết thêm một số quyền lợi của người học khi được công bố quốc tế như học viên cao học được cộng 1 điểm khi bảo vệ luận văn thạc sĩ. TS. Trần Văn Thắng cũng cho biết, dự kiến từ năm 2022, ĐHQG-HCM sẽ quy định nghiên cứu sinh sẽ được đặc cách bỏ qua quy trình phản biện độc lập nếu là tác giả chính của 3 báo cáo khoa học, trong đó, phải có tối thiểu 2 bài đăng trên tạp chí Web of Science/Scopus.
Đặc biệt, học viên cao học, nghiên cứu sinh cũng sẽ được thưởng công trình khoa học như giảng viên trường khi công bố các bài báo quốc tế nằm trong danh mục Web of Science/Scopus. Quyền lợi tiếp theo là các học viên cao học sẽ được ưu tiên xét học bổng Toshiba, học bổng Pony Chung, học bổng sau đại học của ĐHQG-HCM. Trong đó, giá trị một suất học bổng sau đại học của ĐHQG-HCM cho thạc sĩ là 25.000.000 đồng, cho tiến sĩ là 75.000.000 đồng. Với giảng viên hướng dẫn có 3 công trình khoa học đăng trên các tạp chí quốc tế thuộc danh mục Web of Science/Scopus mỗi năm, liên tục trong 3 năm gần nhất, có các đề tài hỗ trợ kinh phí cho nghiên cứu sinh được xem xét tăng số lượng nghiên cứu sinh được hướng dẫn
Tuy nhiên, TS. Trần Văn Thắng cũng lưu ý, để đủ điều kiện bảo vệ công trình nghiên cứu cũng như đủ điều kiện xét các học bổng tại Trường, người học cần ghi địa chỉ Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM trong công bố quốc tế.
Hiện nay, Nhà trường cũng mở thêm nhiều địa chỉ hỗ trợ người học như Phòng Đối ngoại và Quản lý Khoa học, Trung tâm Tư vấn tuyển sinh và Hỗ trợ người học; Trung tâm Hỗ trợ công bố quốc tế và Phát triển dự án.
Kinh nghiệm công bố quốc tế hiệu quả
Theo PGS.TS. Phạm Văn Phúc, hiện nay có 4 cản trở trong nghiên cứu khoa học: (1) Thời gian, kinh phí, kinh nghiệm ít nên kết quả nghiên cứu hạn chế; (2) Kết quả nghiên cứu không đủ thỏa mãn mục tiêu, (3) Phương pháp nghiên cứu chưa được chuẩn xác, (4) Chất lượng bản thảo chưa cao. Từ đó, Tổng Biên tập Tạp chí Phát triển Khoa học Công nghệ ĐHQG-HCM đưa ra 4 điểm yếu thường gặp khi viết bản thảo khoa học:
1. Tên bài không rõ, không phản ánh đúng mục tiêu và kết quả.
2. Bản thảo không đề cập đến mục tiêu nghiên cứu.
3. Phương pháp nghiên cứu không rõ ràng.
4. Kết quả nghiên cứu không giải quyết được mục tiêu. Nói cách khác, mục tiêu tuy lớn nhưng kết quả lại quá bé để chứng minh mục tiêu này, dẫn đến kết luận không phù hợp.
PGS.TS Trần Văn Phúc chia sẻ quan điểm đối với “Những vấn đề đáng lưu tâm trong công bố khoa học đào tạo sau đại học”- Ảnh: Thiên Trúc.
Đây là thực trạng chung không chỉ riêng ở lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn mà tất cả lĩnh vực khoa học. Từ vấn đề ấy, Tổng Biên tập Tạp chí Phát triển Khoa học Công nghệ (ĐHQG-HCM) đã đề xuất một số giải pháp. Thứ nhất, nghiên cứu viên phải trau dồi kỹ năng mềm nghiên cứu khoa học. Thứ hai, người thầy phải trực tiếp hướng dẫn và giải quyết nhanh những phát sinh trong quá trình hướng dẫn. Thứ ba, hội đồng đánh giá kỳ thi đầu vào phải đảm bảo chất lượng. Thứ tư, cơ sở đào tạo phải tạo điều kiện tối đa cho các học viên trong nghiên cứu khoa học.
Trong khi đó, với nhiều năm kinh nghiệm trong hoạt động công bố quốc tế, TS. Lê Thị Mai Liên - Giảng viên khoa Tâm lý học, Trường ĐH KHXH&NV(ĐHQG-HCM) đã đúc kết được những nội dung mà ban biên tập của nhà xuất bản mong đợi ở một bài báo khoa học: mang lại lợi ích cho khoa học, cụ thể rõ ràng, nội dung hàm súc, hình thức hấp dẫn.
TS. Lê Thị Mai Liên cho rằng: “Nếu chúng ta có một người thầy dẫn dắt, có mục tiêu, có đam mê cũng như được trang bị phương pháp khoa học hiệu quả, chúng ta sẽ vượt qua để đến cột mốc cuối cùng” - Ảnh: Thiên Trúc.
Qua đó, TS. Lê Thị Mai Liên gửi gắm một số bài học kinh nghiệm đến các nghiên cứu viên trẻ:
- Chọn tạp chí khoa học (target journal) ngay từ đầu. Chẳng hạn, nghiên cứu viên có thể truy cập SCImago Journal & Country Rank để nắm rõ thông tin, xếp hạng tạp chí và so sánh độ phù hợp của nội dung bản thảo nghiên cứu của mình với tạp chí đó.
- Học - thực hành các phương pháp chuẩn bị bản thảo như cấu trúc thông điệp và đoạn; kỹ thuật trình bày.
- Tập trung tối đa khi làm việc.
- Deep work, deep learning.
- Kiên trì, nỗ lực, sức bền và sự luyện tập.
- Phát triển kỹ năng đọc hiệu quả.
- Tạo lập thói quen viết; xây dựng nhóm nghiên cứu đồng đẳng và giám sát; học cách sắp xếp và sử dụng vốn từ vựng của mình.
- Luôn xem xét và chỉnh sửa bài báo.
- Công bố bài báo.
- Tham gia các nhóm viết và dự án nghiên cứu khoa học.
Bên cạnh đó, tọa đàm nhận được nhiều ý kiến chia sẻ, góp ý của các chuyên gia, nhà nghiên cứu trong quá trình nghiên cứu và công bố quốc tế. Trong thời gian tới, Trường ĐH KHXH&NV sẽ tiếp tục thực hiện nhiều giải pháp nhằm hỗ trợ công bố khoa học quốc tế.
THIÊN TRÚC - KHÁNH LINH
