Chiều 9.3, Khoa Văn học và Ngôn ngữ học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh (ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM) tổ chức Tọa đàm khoa học quốc tế: Điện ảnh Nhật Bản qua các tác phẩm tiêu của Kurosawa Akira. Sự kiện mở ra không gian học thuật đặc sắc, giúp người tham dự giải mã những triết lý nhân sinh ẩn sau các khung hình của vị đạo diễn Nhật Bản huyền thoại.
Tọa đàm thu hút đông đảo người tham dự - Ảnh: KHÁNH MY
Tham dự tọa đàm có GS. Yomota Inuhiko, Cựu Giáo sư Đại học Meiji Gakuin, nhà phê bình điện ảnh, nhà nghiên cứu và nhà thơ nổi tiếng của Nhật Bản; Ông Yoshioka Norihiko, Giám đốc Trung tâm Giao lưu Văn hóa Nhật Bản tại Việt Nam; Ông Phan Đăng Di, đạo diễn, nhà làm phim; Ông Trần Quang Huy, phiên dịch chương trình. Về phía Nhà trường có PGS.TS Lưu Văn Quyết, Phó Hiệu trưởng Nhà trường; PGS.TS. Phan Mạnh Hùng, Trưởng khoa Văn học và Ngôn ngữ; TS. Đào Lê Na, Phó khoa Văn học và Ngôn ngữ học cùng các nhà nghiên cứu, chuyên gia, sinh viên, học viên cao học, nghiên cứu sinh và những người yêu văn hoá điện ảnh Nhật Bản.
Phát biểu khai mạc, PGS.TS Lưu Văn Quyết nhấn mạnh ý nghĩa của tọa đàm trong việc thực hiện các mục tiêu đào tạo và nghiên cứu chuyên sâu của Nhà trường. Thầy khẳng định: “Các tác phẩm của Kurosawa Akira như “Shichinin no Samurai (Bảy Samurai)” hay “Ran (Loạn)” không chỉ dừng lại ở kỹ thuật điện ảnh mà còn là hành trình sâu sắc tìm kiếm “sự thật” về nhân cách và bản sắc con người”. Với sự đồng hành của các chuyên gia quốc tế, tọa đàm góp phần thúc đẩy giao lưu học thuật Việt - Nhật, đồng thời khẳng định vai trò tiên phong của Khoa Văn học và Ngôn ngữ học trong lĩnh vực nghiên cứu nghệ thuật tại khu vực phía Nam.
PGS.TS Lưu Văn Quyết làm rõ định hướng tăng cường hợp tác học thuật giữa Nhà trường và Quỹ Giao lưu Quốc tế Nhật Bản - Ảnh: NGUYỆT NGÂN
Bàn luận về phim của Kurosawa Akira, GS. Yomota Inuhiko phân tích cách đặt vấn đề của ông rất đặc biệt. Khác với các đạo diễn cùng thời, ông không hướng nhân vật giải quyết mâu thuẫn bằng logic khắt khe hay các toan tính lý trí mà chọn đi theo tiếng gọi của bản năng. GS. Yomota nhấn mạnh: “Cách đặt vấn đề của Kurosawa thường khiến mọi người lao đầu vào tìm câu trả lời ngay lập tức, nhưng đó là cách làm sai. Trong quá trình mò mẫm, các nhân vật sẽ dần tìm ra chân tướng. Họ không toan tính, tin tưởng trực giác của mình, và khi ấy, họ tìm thấy sự thật”. Qua góc nhìn của diễn giả, việc phó mặc cho trực giác đã giúp nhân vật nhận ra ý nghĩa đích thực của cuộc sống.
GS. Yomota Inuhiko phân tích cách Kurosawa Akira dùng điện ảnh để thắp lại lòng dũng cảm của người dân Nhật Bản thời hậu chiến - Ảnh: KHÁNH MY
Tọa đàm tiếp tục với phần trình chiếu các trích đoạn điện ảnh kinh điển. Nếu Shichinin no Samurai (Bảy Samurai) là khúc tráng ca về sự hy sinh và lòng dũng cảm của những võ sĩ bảo vệ xóm làng, thì Ran (Loạn) lại là tấn bi kịch đầy ám ảnh về sự sụp đổ của quyền lực và tham vọng. Bên cạnh đó, nhân vật Sanshiro Sugata mang đến bài học sâu sắc về sự trưởng thành, nơi nhân vật chính vượt qua sự kiêu ngạo để giác ngộ giá trị đạo đức của võ thuật. Trong khi đó, với Kakushi Toride no San Akunin (Pháo đài bí mật), đạo diễn chú trọng vào những khung hình sinh động và ý đồ xây dựng nhân vật đầy tinh tế. Các trích đoạn không chỉ giúp sinh viên trải nghiệm nghệ thuật dàn dựng bậc thầy của Kurosawa mà còn mở ra cánh cửa khám phá chiều sâu văn hóa cùng những giá trị nhân văn.
Người tham dự chăm chú theo dõi các phân cảnh kinh điển trong phim - Ảnh: KHÁNH MY
Phần cuối chương trình diễn ra sôi nổi với nhiều câu hỏi thảo luận. Người tham dự bày tỏ sự hứng thú trước tư duy điện ảnh tiến bộ và những triết lý nhân sinh sâu sắc của Kurosawa Akira. Những ý kiến trao đổi trực tiếp với diễn giả không chỉ làm rõ thêm các chi tiết chuyên môn mà còn khẳng định sức hút bền vững của vị đạo diễn huyền thoại đối với thế hệ trẻ hôm nay.
Nhiều câu hỏi được đặt ra về cách đạo diễn thể hiện các giá trị nhân văn trong tác phẩm - Ảnh: KHÁNH MY
Thông qua chương trình, người tham dự được tiếp cận những tri thức từ góc nhìn của chuyên gia qua lăng kính nghệ thuật. Sự kiện tạo tiền đề cho chuỗi các chương trình hợp tác quốc tế, góp phần làm sâu sắc mối liên kết văn hóa giữa Việt Nam và Nhật Bản. Với vai trò là cầu nối, Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM tiếp tục thúc đẩy các hoạt động giao lưu học thuật và văn hóa, qua đó mở rộng cơ hội hợp tác và trao đổi tri thức giữa hai quốc gia.
Đại diện hai bên chụp ảnh lưu niệm - Ảnh: NGUYỆT NGÂN
| Kurosawa Akira (1910-1998) là đạo diễn tiêu biểu của điện ảnh Nhật Bản thời hậu chiến, nổi tiếng toàn cầu qua các tác phẩm như Shichinin no Samurai (Bảy Samurai), Kakushi Toride no San Akunin (Pháo đài bí mật) hay các chuyển thể văn học kinh điển như Rashomon (La Sinh Môn), Ran (Loạn). Khác biệt với các bậc thầy cùng thời, Kurosawa tập trung khắc họa những nhân vật chính trực, mang lý tưởng nhân văn và tinh thần dân chủ mạnh mẽ. Dù trải qua nhiều thăng trầm trong sự nghiệp, ông vẫn mãi là tượng đài bất hủ với những giá trị nghệ thuật trường tồn. |
KHÁNH MY - NGUYỆT NGÂN
