Nhằm cung cấp kiến thức về xu hướng tính dục và giải đáp những thắc mắc của sinh viên, tối 25.8, Hội Sinh viên trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM đã tổ chức phát sóng trực tuyến chủ đề “Xu hướng tính dục và những vấn đề tinh thần của sinh viên”. Chương trình có sự góp mặt của chuyên viên tâm lý Mia Nguyễn (chuyên viên tham vấn tâm lý tại tổ chức Ladies of Viet Nam) và TS. Nguyễn Văn Tường (giảng viên Tâm lý học giáo dục, khoa Giáo dục, trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM).
Xu hướng tính dục là điều tự nhiên
Theo cô Mia Nguyễn, tính dục là một khái niệm có nội hàm rộng, bao gồm tâm sinh lý, những tương tác của con người trong các mối quan hệ và với môi trường xung quanh. Tính dục chịu ảnh hưởng bởi gen, nhiễm sắc thể (NST) và những tác động liên quan đến nội tiết tố bên trong bào thai của người mẹ.
Xu hướng tình dục là sự hấp dẫn bền vững về cảm xúc, sự lãng mạn, tình dục và tình cảm với người khác. Có 5 xu hướng tính dục chính: dị tính, đồng tính, song tính, toàn tính và vô tính.
Còn theo TS. Nguyễn Văn Tường, xu hướng tính dục được hình thành một cách tự nhiên và không hề chịu những can thiệp từ bên ngoài. Tuy nhiên, thời điểm để mỗi người nhận thức được xu hướng tính dục của mình lại khác nhau. Do đó, chúng ta cần trang bị đầy đủ kiến thức và những trải nghiệm về tình cảm lẫn tình dục, về sự hấp dẫn giới tính và những mộng tưởng của bản thân.
Tại buổi phát sóng, các bạn sinh viên cũng được cung cấp những kiến thức liên quan khác như: giới tính sinh học, bản dạng giới, thể hiện giới…
Theo đó, giới tính sinh học (sex) là giới tính được phân định khi chúng ta sinh ra, gồm nam, nữ và cộng đồng liên giới tính (intersex) - những bạn bị dư NST giới tính hoặc cơ thể có những đặc trưng giới tính khác với số đông. Cô Mia Nguyễn giải thích: “Cộng đồng liên giới tính rất đa dạng và đây cũng là sự đa dạng trong tự nhiên”.
Bản dạng giới cảm nhận tâm lý bên trong của một người về giới tính của mình, là nam hay nữ hay giới tính nào khác, muốn được xưng hô là anh hay chị. Trong quá trình phát triển, chúng ta chịu ảnh hưởng bởi những thông tin và khuôn mẫu về giới tính do truyền thống, văn hóa, môi trường. Từ đó, chúng ta có cách thể hiện bản dạng giới của mình ra hình thức bên ngoài như quần áo, kiểu tóc, hành vi ứng xử,... Đó gọi là thể hiện giới.
Chuyên viên tâm lý Mia Nguyễn và TS. Nguyễn Văn Tường chia sẻ những kiến thức về tính dục - Ảnh: Chụp màn hình
Việc xác định xu hướng tính dục là rất quan trọng vì nó ảnh hưởng đến nhân cách của mỗi người. Trong việc xác định xu hướng tình dục đã nêu, những trải nghiệm tình dục là vô cùng cần thiết. Tuy nhiên, tình dục vẫn còn là một chủ đề nhạy cảm ở Việt Nam. Vì vậy không chỉ cộng đồng LGBT, mà đa số các bạn dị tính cũng gặp nhiều khó khăn để có những trải nghiệm cho tình yêu và tình dục.
Theo đó, những bạn thuộc giới tính thiểu số sẽ không có nhiều cơ hội để bộc lộ xu hướng bản thân. Khi ấy, các bạn dễ có những vấn đề liên quan đến giấu diếm, làm hài lòng số đông để không bị “lề hóa” khỏi xã hội và dần dần là chối bỏ bản thân. Đến khi trưởng thành, các bạn lại bị thôi thúc bởi xung năng tình dục, và cố gắng tìm lại chính mình một cách tiêu cực. Khi ấy, các bạn không chỉ tổn thương nhân cách, mà còn sức khỏe và tinh thần của mình và những mối quan hệ xung quanh.
Tuy nhiên, TS. Nguyễn Văn Tường cũng chia sẻ, tình dục không phải là cách duy nhất để xác định xu hướng tính dục của mình. Chúng ta có thể lắng nghe những mộng tưởng xuất hiện trong suy nghĩ, mong muốn và thôi thúc của bản thân. Hãy cân nhắc đến tình dục khi bản thân sẵn sàng, có đầy đủ kiến thức, tin tưởng đối phương và quan trọng là sự an toàn cho cả hai.
Khi nào nên “come out”?
Chuyên viên tâm lý Mia Nguyễn tâm sự: “Cô rất đồng cảm và chia sẻ với những khó khăn của các bạn trong cộng đồng thiểu số về tính dục”. Theo cô, các bạn phải chịu sự căng thẳng âm ỉ vì xã hội vẫn chưa hoàn toàn chấp nhận. Tuy nhiên, cô cũng gửi lời khuyên đến các bạn rằng: “Các bạn không hề đơn độc. Có rất nhiều anh chị em khác trong cộng đồng đang nói lên tiếng nói của họ để hỗ trợ và bảo vệ những người thiểu số về tính dục khác. Em cũng có thể trở thành một trong những người tiên phong đó để góp phần thay đổi những định kiến của xã hội”.
Theo cô, các bạn nên học cách chấp nhận những lời khiếm nhã đó như một điều tự nhiên. Bởi lẽ không chỉ cộng đồng LGBT gặp khó khăn mà tất cả chúng ta đều đang đối mặt với nhiều vấn đề kì thị khác về ngoại hình, giọng nói,… Bên cạnh đó, các bạn nên chọn lọc những mối quan hệ tốt, tránh xa và không cho phép người ngoài tổn thương bạn. TS. Nguyễn Văn Tường gợi ý các bạn sinh viên nên tham khảo sách về làm chủ tư duy để thay đổi nếp suy nghĩ. Một điều quan trọng là hãy trân trọng, yêu thương bản thân nhiều hơn.
Chuyên viên tâm lý Mia Nguyễn chia sẻ: “Việc công khai không phải là một thời điểm cố định hay duy nhất. Sẽ không có bất cứ thời điểm nào là hoàn hảo để công khai”. Cô khuyên các bạn nên tôn trọng cảm xúc của mình, đừng tin tưởng vào định kiến. “Come out” là một quá trình, trước khi thay đổi người khác, bạn nên thay đổi và phát triển bản thân, tạo cho mình những giá trị riêng.
Một vấn đề khác mà cộng đồng LGBT thường gặp phải là sự chấp thuận từ phía gia đình. TS. Nguyễn Văn Tường khuyên các bạn nên kiên nhẫn. Đầu tiên, các bạn cần cung cấp cho người thân những kiến thức cơ bản về tính dục qua những chương trình truyền hình hoặc thông tin điện tử. Bên cạnh đó không ngừng phát triển bản thân để tạo niềm tin với gia đình rằng dù với xu hướng tính dục nào, bạn cũng có thể thành công.
Cuối chương trình TS. Nguyễn Văn Tường và chuyên viên tâm lý Mia cũng gửi những lời động viên đến tất cả các bạn sinh viên. Cô Mia chia sẻ: “Đừng để vấn đề giới tính, xu hướng tính dục hay bản dạng giới trở thành một bóng ma ám ảnh các bạn. Đừng tin vào những lời khiếm nhã, hãy tập trung vào hiện tại và nỗ lực tìm một chỗ đứng cho bản thân”.
Tuyết Hồng
