Sáng 29.09, Trung tâm Thông tin - Thư viện và Bảo tàng (TTTT, TV&BT) tổ chức talkshow “Check-in Thư viện và Bảo tàng, check-in tri thức” tại Phòng đọc Thư viện cơ sở Linh Xuân, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh (Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM). Talkshow nằm trong khuôn khổ Chuỗi chương trình chào đón năm học mới 2025-2026.
Chương trình có sự góp mặt của TS. Nguyễn Thị Hậu, Diễn giả chính, Nghiên cứu viên tại TTTT, TV&BT, Thư ký Hội khoa học lịch sử TP. HCM; TS. Bùi Thu Hằng, Người dẫn chương trình, Giám đốc TTTT, TV&BT; ThS. Vũ Nguyên Anh, Phó Giám Đốc TTTT, TV&BT; ThS. Võ Thị Huỳnh Như, Phó Giám đốc TTTT, TV&BT; và ThS. Phan Trường Nhất, đại diện Thư viện Trường ĐH Công nghệ thông tin, ĐHQG-HCM.
Buổi nói chuyện xoay quanh vai trò của Thư viện và Bảo tàng đối với việc học tập và nghiên cứu của sinh viên. Tại đây, TS. Nguyễn Thị Hậu đã tập trung chia sẻ các nội dung như: phương pháp đọc hiệu quả, tầm quan trọng của việc tư duy liên ngành và giải pháp cho những vướng mắc trong quá trình tìm kiếm tri thức.
TS. Nguyễn Thị Hậu (phải) và TS. Bùi Thu Hằng (trái) cùng thảo luận về vai trò của thư viện và bảo tàng trong trường đại học - Ảnh: THANH HẢI
Nhấn mạnh vai trò hai không gian này, TS. Nguyễn Thị Hậu khẳng định: “Thư viện và bảo tàng chính là nơi lưu giữ tri thức quan trọng nhất”. Theo cô, đây cũng là nơi phản ánh trình độ dân trí, khoa học kỹ thuật và chứa đựng cô đọng nhất về lịch sử, văn hóa của một địa phương một quốc gia.
Diễn giả cũng chia sẻ về những phương pháp đọc hiệu quả trong việc tiếp cận tri thức. Cô nhận định, dù sách điện tử ngày càng phổ biến, sách giấy vẫn chứng tỏ hiệu quả vượt trội trong việc giúp người đọc chủ độc tiếp nhận, tương tác sâu với thông tin để biến kiến thức thành của mình. Ngược lại, các phương tiện có thể khiến người đọc rơi vào thế bị động và phụ thuộc. cô khuyên sinh viên nên tạo thói quen đọc sách giấy mỗi ngày, dù chỉ là một ít, để chủ động xây dựng hứng thú.
TS. Nguyễn Thị Hậu còn chỉ ra các phương pháp cụ thể giúp tăng khả năng tiếp cận tri thức trong lúc đọc sách. Phương pháp đọc một cuốn sách mới gồm 5 bước: đọc lời giới thiệu và lời cuối sách (lời bạt) để nắm nội dung tổng quan, đọc mục lục để hiểu cấu trúc logic của cuốn sách, đọc phần tài liệu tham khảo để tìm thêm các nguồn tư liệu liên quan, ưu tiên đọc trước chương mục gần nhất với vấn đề mình quan tâm và cuối cùng là đọc toàn bộ cuốn sách để có cái nhìn tổng thể, nếu điều đó là cần thiết.
Cô cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của tư duy liên ngành trong việc tìm kiếm tài liệu uy tín. Theo cô, sự liên ngành bắt đầu từ trong tư duy chứ không chỉ là thao tác. Để rèn luyện tư duy này, diễn giả gợi ý sinh viên nên đọc sách từ các ngành liên quan để xây dựng kiến thức nền tảng, giữ thái độ cởi mở khi tiếp nhận các ý kiến phản biện. cô cũng khuyến khích việc kết nối, trao đổi với chuyên gia và bạn bè từ những ngành học khác. “Hãy nhớ, thông tin chỉ biến thành tri thức khi bạn phân tích, đánh giá và thực sự nghiền ngẫm nó. Quá trình này cần thời gian và sự kiên trì”, Tiến sĩ kết luận.
TS. Nguyễn Thị Hậu giải đáp các thắc mắc của sinh viên về cách tiếp cận tri thức từ việc đọc sách trên môi trường đại học - Ảnh: THANH HẢI
Trong phần giao lưu, nhiều câu hỏi xoáy sâu vào thực trạng văn hóa đọc ở Việt Nam kém phát triển so với thế giới. Lý giải về vấn đề này, TS. Nguyễn Thị Hậu cho rằng, sự phát triển quá nhanh của Internet và các phương tiện truyền thông đa phương tiện khiến việc tiếp nhận thông tin của người trẻ trở nên hời hợt. Cùng với đó, thế hệ trước có ít điều kiện đọc sách dẫn đến thói quen đọc không được duy trì ở nhiều gia đình. Thế nhưng, môi trường đại học chính là nơi giúp các bạn rèn luyện lại thói quen này.
Sinh viên Khoa Văn hóa học thắc mắc về lý do văn hóa đọc ở Việt Nam kém phát triển và cách thức để xác định đúng chuyên ngành mà không bị trùng lặp với các ngành khác - Ảnh: THANH HẢI
Cũng trong khuôn khổ sự kiện, Ban Tổ chức đã tiến hành công bố và trao giải Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc 2025. Song song với đó, chương trình còn tổ chức Triển lãm tài liệu với chủ đề “Hành trang học tập suốt đời” và Hội sách “Đồng hành cùng sinh viên Nhân văn”.
Các sinh viên đạt giải cao trong Cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc 2025 nhận thưởng - Ảnh: THANH HẢI
Khu vực triển lãm tài liệu với nhiều đầu sách phục vụ cho quá trình học tập và nghiên cứu khoa học - Ảnh: THANH HẢI
Sinh viên tham khảo tài liệu chuyên ngành tại Hội sách do TT TT, TV&BT phối hợp cùng Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật tổ chức - Ảnh: THANH HẢI
Talkshow giúp sinh viên khám phá không gian học tập, hệ thống tài nguyên tại thư viện và những giá trị lịch sử, văn hóa được gìn giữ tại bảo tàng của Nhà trường. Chương trình đóng vai trò như một hoạt động định hướng, khuyến khích sinh viên coi thư viện và bảo tàng là điểm khởi đầu cho hành trình “check-in tri thức”.
THANH HẢI - QUỲNH NHƯ
