Sáng 19.4, sinh viên Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh đã có chuyến thực tế tại Khu dự trữ sinh quyển rừng ngập mặn Cần Giờ để tìm hiểu hệ sinh thái rừng ngập mặn cùng không gian văn hóa và đời sống của cộng đồng địa phương. Chuyến đi Cần Giờ nằm trong chuỗi chương trình trải nghiệm văn hóa xã hội Việt Nam: “Go Glocal USSH” năm 2026, do Phòng Công tác sinh viên phối hợp với Công ty TNHH Dịch vụ Khoa học và Du lịch Văn Khoa tổ chức.
Đề cập đến mục đích của chuyến đi, ThS. Trần Duy Minh, Phó Trưởng khoa Du lịch - chuyên gia đồng hành cùng chương trình, nhấn mạnh rằng: phát triển bền vững không phải là một thông điệp mang tính hình thức nhưng là một yêu cầu cấp bách trong bối cảnh thế giới đương đại. Bởi đó, chuyến tham quan thực tế có ý nghĩa rất lớn khi đem đến cho mỗi thành viên tham gia một cái nhìn tổng thể về các vấn đề môi trường tự nhiên và xã hội của Thành phố Hồ Chí Minh trong quá trình phát triển. Thông qua các hoạt động tiếp cận trực tiếp hệ giá trị sinh thái nhân văn đa dạng của Khu dự trữ sinh quyển rừng ngập mặn Cần Giờ, sinh viên sẽ có được những bài học thực tế hữu ích để hình thành nhận thức tích cực, góp phần đóng góp cho sự phát triển bền vững của thành phố thân yêu.
ThS. Trần Duy Minh cho biết rừng ngập mặn Cần Giờ đóng vai trò như “lá phổi xanh” của TP.HCM - Ảnh: Ý NGUYỄN
Xuất phát từ trung tâm thành phố, sau khi qua phà Bình Khánh, đoàn đã có dịp chiêm ngưỡng nhiều cảnh quan khác nhau trên tuyến đường Rừng Sác với những rặng dừa nước xanh mướt, những cánh rừng đước phát triển mạnh mẽ, những vuông nuôi tôm quy mô hay những cánh đồng muối đang dần kết tinh của người dân địa phương. Khi đến khu du lịch sinh thái Vàm Sát, đoàn đã dành thời gian để tìm hiểu về hệ sinh thái và đa dạng sinh học của rừng ngập mặn cũng như những giá trị quý báu mà rừng mang lại.
Tại đây, ThS. Trần Duy Minh đã phân tích chi tiết cho sinh viên về đặc điểm về lịch sử phát triển, các điều kiện đặc thù của khu vực này. Thầy cho biết Cần Giờ đã được UNESCO công nhận là Khu dự trữ sinh quyển thế giới đầu tiên của Việt Nam vào năm 2000. Với tổng diện tích trên 70 ngàn ha, khu vực này được phân chia thành ba vùng chức năng bao gồm: vùng lõi, vùng đệm và vùng chuyển tiếp. Mỗi vùng sẽ có chức năng riêng nhưng đều hướng đến mục tiêu chung là bảo tồn hệ sinh thái đặc trưng và góp phần phát triển bền vững môi trường, kinh tế và xã hội. Khu dự trữ sinh quyển rừng ngập mặn Cần Giờ có giá trị đa dạng sinh học rất cao với nhiều loài động thực vật phong phú, trong đó có nhiều loài quý hiếm thuộc Danh mục Sách đỏ Việt Nam.
Sau khi tìm hiểu, đoàn bắt đầu tham quan khu du lịch bằng việc đi xuồng trên những nhánh sông trong khu vực để khám phá sinh cảnh rừng đước ngập nước theo chế độ thủy triều. Sau đó, đoàn tiếp tục tìm hiểu đời sống của các loài động vật hoang dã được bảo tồn tại đây với khu bảo tồn dơi tại Đầm Dơi, khu bảo tồn cá sấu hoa cà, tìm hiểu tập tính sinh hoạt của đàn khỉ đuôi dài hoang dã và chinh phục tháp Tang Bồng để chiêm ngưỡng toàn cảnh hệ sinh thái ngập mặn từ độ cao 26m.
Sinh viên được trải nghiệm đi thuyền gỗ để tham quan khu bảo tồn dơi Nghệ - Ảnh: Ý NGUYỄN
Cá sấu tại Vàm Sát được nuôi theo mô hình bán hoang dã, sinh viên có thể đi thuyền lồng để câu cá sấu - Ảnh: Ý NGUYỄN
Không chỉ tìm hiểu về thiên nhiên, chuyến đi còn tạo điều kiện để sinh viên tiếp cận đời sống văn hóa và sinh kế của người dân địa phương. Đoàn đã đến chợ Cần Thạnh để quan sát không khí mua bán nhộn nhịp, tìm hiểu phương thức sinh kế và thưởng thức ẩm thực địa phương. Đặc biệt, sinh viên có dịp ghé thăm Lăng Ông Thủy Tướng, nơi đây nổi bật với tín ngưỡng thờ cá Ông của cư dân vùng biển và lễ hội Nghinh Ông Cần Giờ - Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia. Sinh viên được giới thiệu về nghề biển và các ngư cụ của ngư dân Cần Giờ cũng như chiêm ngưỡng bộ xương cá voi dài 12m được thờ tại đây. Hành trình khép lại với những quan sát học tập tại biển Cần Thạnh, qua đó góp phần củng cố kiến thức thực tiễn về mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên trong bối cảnh phát triển bền vững.
Ông Lê Văn No giới thiệu mô hình đánh bắt cá của ngư dân Cần Giờ ngày xưa - Ảnh: Ý NGUYỄN
Sinh viên dâng hương tại gian thờ của Lăng Ông Thủy Tướng - Ảnh: Ý NGUYỄN
Kết thúc chuyến đi, bạn Lê Hương Quỳnh Như, sinh viên năm nhất Khoa Quan hệ quốc tế ý thức rằng Cần Giờ không chỉ là điểm đến du lịch sinh thái mà còn là “tấm khiên” tự nhiên che chắn cho TP.HCM trước những tác động của biến đổi khí hậu. Bạn khẳng đinh: “Giữ gìn Cần Giờ không phải là chuyện của riêng ai. Mỗi sinh viên sau chuyến đi sẽ ý thức mạnh mẽ hơn về trách nhiệm của bản thân, bởi bảo vệ môi trường cũng chính là bảo vệ sự an toàn, sinh kế và tương lai phát triển của chính chúng ta”. Bằng việc học tập qua trải nghiệm thực tế, chương trình Go Glocal 2026 đã góp phần hình thành tư duy phát triển bền vững, lan tỏa thông điệp bảo vệ môi trường và nuôi dưỡng ý thức trách nhiệm sâu sắc trong thế hệ sinh viên Nhân văn. Chương trình được tổ chức định kỳ hằng năm dành cho sinh viên Đại học chính quy chương trình Chất lượng cao, Chuẩn quốc tế của Nhà trường.
Ý NGUYỄN
