Tối 12.5, CLB Văn minh Học đường đã tổ chức Talkshow “Gánh” tại Hội trường Nhân Văn. Đây là chương trình trong khuôn khổ Điểm hẹn Văn hóa Nhân văn lần thứ 18. Chương trình có sự tham dự của TS. Lê Thị Ngọc Điệp - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng Trường và cũng chính là diễn giả của buổi talkshow.
Gánh hàng rong và nét đẹp văn hóa
TS. Lê Thị Ngọc Điệp cho biết: “Gánh hàng rong gắn liền với hình ảnh của con người Việt Nam cần cù, chịu khó. Chính vì vậy những gánh hàng rong lon ton đã khắc sâu vào trong tâm trí người dân, đặc biệt là người Hà Thành và trở thành một nét văn hóa đặc trưng của người dân nơi đây”. Cô cũng nhấn mạnh, gánh không chỉ là một dụng cụ mưu sinh, mà còn là cảm hứng nghệ thuật cho các nghệ sĩ trong và ngoài nước. Vì thế, gánh hàng rong chính là một nét văn hóa rất riêng, đáng để tự hào và giữ gìn của dân tộc.
TS. Lê Thị Ngọc Điệp chia sẻ văn hóa “Gánh hàng rong” tại chương trình - Ảnh: Phạm Trí
TS. Lê Thị Ngọc Điệp nói thêm: “Văn hóa không phải là sự bất biến mà nó sẽ thay đổi theo thời gian. Vậy làm sao để giữ gìn văn hóa gánh hàng rong? Chúng ta phải xem gánh hàng rong là một giá trị văn hóa thì ta mới tìm ra được đâu là giá trị tiêu cực và giá trị tích cực của nó, từ đó ta thay đổi những giá trị tiêu cực và phát huy những giá trị tích cực để bảo tồn và phát triển lâu dài”. Gánh được tồn tại đến ngày nay phần lớn do lối sống đặc trưng của người Việt, đặc biệt là văn hóa ẩm thực. Vì vậy có nhiều lễ hội ẩm thực tái hiện lại nét văn hóa đặc trưng này của người Hà Thành. Gánh hàng rong “tồn tại” hay “biến mất” phụ thuộc vào cách nhìn nhận về giá trị văn hóa của tầng lớp sau này. Nếu chúng ta nghĩ văn hóa “gánh” là một nét đẹp đáng quý và đáng gìn giữ của dân tộc, dù bao nhiêu thời gian trôi qua cũng không thể làm mờ đi nó.
Làn sóng thời đại
Trong buổi talkshow diễn giả nhận định: “Gánh hàng rong không phải là một loại giao dịch”. Cô cũng chỉ rõ, nhận định trên cần phải xét trên khía cạnh kinh tế, chứ không phải ở khía cạnh học thuật. Có thể nói rằng, ngày nay người dân sử dụng gánh hàng rong nhiều cho nhu cầu mưu sinh, không chỉ để họ kiếm thêm thu nhập, mà vô hình, họ cũng đang giữ gìn văn hóa này chứ không phải là một dạng biến tướng.
MC chương trình đặt câu hỏi cho TS. Lê Thị Ngọc Điệp - Ảnh: Phạm Trí
Cô cũng nhấn mạnh thêm: “Xã hội ngày càng phát triển, nhiều tiện ích ngày càng ra đời, gánh hàng rong dần bị thay thế bởi siêu thị, cửa hàng. Ta phải chấp nhận một sự thật đáng buồn như vậy”. Khi nhu cầu của người dân không còn, gánh hàng rong sẽ dần mất đi. Nhưng đã là văn hóa, ta cần phải giữ gìn và phát huy nó. Cần phải có những biện pháp, những chính sách phù hợp để bảo tồn văn hóa gánh hàng rong. Tiếp đó cô cũng mong muốn những bạn trẻ, đặc biệt là các bạn sinh viên trong trường sẽ giữ gìn và phát huy, không chỉ để lan tỏa cho người dân trong nước, mà khi du khách nước ngoài tới, họ có thể trải nghiệm văn hóa đặc sắc này.
Ngoài buổi talkshow, CLB còn tổ chức thêm buổi triển lãm Nghiêng nghiêng quang gánh, giúp khán giả được chiêm ngưỡng nét đẹp văn hóa gánh hàng rong của người Hà Nội. Tranh ảnh là buổi tiệc thị giác, hòa với giai điệu sâu lắng tạo cảm giác bốn mùa xuân - hạ - thu - đông của Hà Nội đang thu nhỏ giữa lòng Sài Gòn. Chương trình đã tạo điều kiện cho sinh viên được giải đáp mọi thắc mắc về văn hóa nước nhà, giúp khán giả hiểu rõ hơn về giá trị nền văn hóa Hà Thành.
Bức tranh Mùa Đông trong triển lãm Nghiêng nghiêng quang gánh - Ảnh: Phạm Trí
THANH THÚY - PHẠM TRÍ - NGỌC BÍCH
