Hội thảo Khoa học Quốc gia Cơ sở lý luận và thực tiễn của các yếu tố phi vật chất trong quan hệ quốc tế
Sáng ngày 10.11, Khoa Lịch sử và Quan hệ Quốc tế, Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM phối hợp tổ chức Hội thảo Khoa học Quốc gia với chủ đề: “Cơ sở lý luận và thực tiễn của các yếu tố phi vật chất trong Quan hệ Quốc tế”. Hội thảo nằm trong khuôn khổ đề tài cấp quốc gia “Vai trò của các yếu tố phi vật chất trong quan hệ quốc tế và hàm ý chính sách cho việc nâng cao vị thế quốc tế của Việt Nam” (Mã số: KX.06.10/21-30).
Tham dự Hội thảo, về phía Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG Hà Nội, có GS.TS. Hoàng Khắc Nam, Chủ tịch Hội đồng Khoa học Khoa Quốc tế học; TS. Lê Lêna, Giảng viên Khoa Quốc tế học. Về phía Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM, có TS. Nguyễn Tăng Nghị, Trưởng Khoa Lịch sử và Quan hệ Quốc tế; TS. Dương Thành Thông, Phó Trưởng Khoa Lịch sử và Quan hệ Quốc tế; TS. Phan Thị Anh Thư, Phó Trưởng phòng Đối ngoại và Quản lý khoa học; PGS.TS. Bùi Hải Đăng, Giám đốc Trung tâm Hàn Quốc học; TS. Trần Nguyên Khang, Trưởng Ngành Quan hệ Quốc tế, Khoa Lịch sử và Quan hệ Quốc tế. Bên cạnh đó, Hội thảo còn có sự tham dự của đại diện các đơn vị học thuật và các nhà nghiên cứu uy tín từ các trường đại học trong khu vực, cùng đông đảo giảng viên, nhà nghiên cứu và sinh viên quan tâm đến lĩnh vực Quan hệ Quốc tế.
Phát biểu khai mạc Hội thảo, TS. Nguyễn Tăng Nghị, Trưởng Khoa Lịch sử và Quan hệ Quốc tế, nhấn mạnh ý nghĩa của việc nghiên cứu các yếu tố phi vật chất trong bối cảnh Việt Nam ngày càng đóng vai trò quan trọng trong khu vực. Thầy bày tỏ tin tưởng rằng, với sự phối hợp của hai trung tâm nghiên cứu hàng đầu về quan hệ quốc tế thuộc Trường ĐH KHXH&NV – ĐHQG Hà Nội và ĐHQG-HCM, Hội thảo sẽ không chỉ dừng lại ở các trao đổi học thuật mà còn góp phần tạo ra những tác động thực chất đối với hoạch định và nâng cao chính sách quốc gia trong thời gian tới.
TS. Nguyễn Tăng Nghị nhấn mạnh ý nghĩa của việc nghiên cứu các yếu tố phi vật chất trong bối cảnh Việt Nam ngày càng đóng vai trò quan trọng trong khu vực - Ảnh: TUẤN VỦ
Trong phần phát biểu đề dẫn, GS.TS. Hoàng Khắc Nam, Chủ tịch Hội đồng Khoa học Khoa Quốc tế học, Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG Hà Nội, nhấn mạnh vai trò định hướng của Hội thảo trong việc khẳng định ý nghĩa của các yếu tố phi vật chất – như tinh thần, tính cách, văn hóa – đối với sức mạnh quốc gia và quan hệ quốc tế hiện đại. Ông cho rằng, bên cạnh nguồn lực vật chất, những giá trị như “lễ, nghĩa, liêm, sỉ”, cùng tinh thần sáng tạo và thái độ thực tế, chính là nền tảng hình thành bản lĩnh và sức mạnh mềm của mỗi dân tộc. Ông kỳ vọng Hội thảo sẽ mở ra hướng nghiên cứu mới, góp phần định hình tư duy chính sách và củng cố năng lực cạnh tranh của Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa.
GS.TS. Hoàng Khắc Nam phát biểu đề dẫn Hội thảo - Ảnh: TUẤN VỦ
Tại phiên hội thảo, nhiều tham luận nổi bật đã được trình bày bởi các chuyên gia đầu ngành, gồm: “Các yếu tố phi vật chất trong Quan hệ Quốc tế” của GS.TS. Hoàng Khắc Nam; “Yếu tố phi vật chất trong Quan hệ Quốc tế: Cơ sở lý luận, thực tiễn quốc tế và hàm ý chính sách cho Việt Nam” của TS. Trần Nguyên Khang; “Yếu tố bản sắc trong Quan hệ Quốc tế” của PGS.TS. Bùi Hải Đăng; và “Quyền lực chuẩn mực của ASEAN và EU tại Đông Nam Á: Cơ chế và thực tiễn triển khai” của TS. Lê Lêna.
Các chuyên gia trình bày tham luận tại Hội thảo - Ảnh: TUẤN VỦ
Thảo luận tại Hội thảo tập trung làm rõ mối quan hệ giữa các yếu tố phi vật chất và vật chất trong quan hệ quốc tế, với nhiều góc tiếp cận lý luận và thực tiễn đa dạng. Một số ý kiến cho rằng, chủ nghĩa kiến tạo tuy đề cao yếu tố phi vật chất nhưng vẫn thiên về cấu trúc, chưa làm nổi bật vai trò của con người – chủ thể hành động trong hệ thống quốc tế. Hướng tiếp cận mới được gợi mở là phân tích hành vi và tầm nhìn của các nhà lãnh đạo chính trị, từ đó lý giải sự khác biệt trong chính sách đối ngoại giữa các quốc gia.
Bên cạnh đó, các học giả cũng bàn luận sâu về tác động qua lại giữa yếu tố vật chất và phi vật chất, cho rằng đây không phải là hai phạm trù tách biệt mà tồn tại trong mối tương tác biện chứng. Yếu tố vật chất được xem là nền tảng hình thành bản sắc và nhận thức quốc gia, trong khi yếu tố phi vật chất – như ý thức, bản sắc, giá trị – lại có khả năng định hướng, thúc đẩy sự phát triển và định hình chính sách quốc gia. Nhìn chung, các ý kiến thống nhất rằng việc nghiên cứu các yếu tố phi vật chất cần được đặt trong mối quan hệ gắn kết và bổ trợ lẫn nhau với yếu tố vật chất, nhằm phản ánh đúng thực tiễn và phục vụ hiệu quả cho quá trình hoạch định chính sách đối ngoại của Việt Nam.
Tại phần thảo luận, Hội thảo nhận được nhiều sự đóng góp từ các nhà nghiên cứu - Ảnh: TUẤN VỦ
Hội thảo đã mở ra các góc nhìn mới đa chiều, đồng thời tạo diễn đàn trao đổi học thuật chất lượng, thúc đẩy hợp tác khoa học và định hướng phát triển chính sách trong lĩnh vực quan hệ quốc tế, góp phần khẳng định vai trò của Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM như một cầu nối nghiên cứu uy tín ở khu vực phía Nam.
Một số hình ảnh khác tại Hội thảo:
TUẤN VỦ
