Hội thảo khoa học cấp Quốc gia “Các vấn đề lý thuyết ngôn ngữ học và ứng dụng lần 4”
Sáng 29.11, tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh (ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM), Khoa Văn học và Ngôn ngữ học đã tổ chức Hội thảo khoa học cấp Quốc gia với chủ đề “Các vấn đề lý thuyết Ngôn ngữ học và ứng dụng lần 4”. Hội thảo này tạo cơ hội cho các nhà nghiên cứu, giảng viên và sinh viên thảo luận các chủ đề chuyên sâu về ngôn ngữ.
Tham dự hội thảo có PGS. TS Đặng Ngọc Lệ, Chủ tịch Hội Ngôn ngữ học TP. HCM; PGS.TS Lưu Văn Quyết, Phó Hiệu trưởng Nhà trường; PGS.TS Phan Mạnh Hùng, Trưởng Khoa Văn học và Ngôn ngữ học; TS. Nguyễn Hoàng Trung, Trưởng Ngành Ngôn ngữ học cùng nhiều giảng viên, nghiên cứu sinh, dự bị tiến sĩ, học viên cao học, sinh viên đến từ nhiều đơn vị trong và ngoài trường.
Phát biểu tại lễ khai mạc, PGS. TS. Lưu Văn Quyết, Phó Hiệu trưởng Nhà trường khẳng định Hội thảo lần này là sự tiếp nối thành công của những hội thảo trước đây, là nơi kết nối các nhà nghiên cứu ngôn ngữ học trong cả nước nhằm chia sẻ kết quả nghiên cứu mới, thúc đẩy trao đổi học thuật và ứng dụng ngôn ngữ học vào thực tiễn giảng dạy, truyền thông và đời sống xã hội. Thầy hy vọng rằng Hội thảo sẽ tiếp tục được sự tham gia của những nhà nghiên cứu, giảng viên, nghiên cứu sinh, học viên cao học, sinh viên và những học giả có quan tâm, góp phần hiệu quả vào các hoạt động học thuật trong lĩnh vực nghiên cứu ngôn ngữ học nói riêng và khoa học xã hội nói chung.
PGS.TS Lưu Văn Quyết cho biết các tham luận đều có chất lượng tốt, mở ra nhiều hướng phát triển đầy tiềm năng trong nghiên cứu Ngôn ngữ học nói chung và Việt ngữ học nói riêng - Ảnh: MINH THƯ
Hội thảo năm nay nhận được sự quan tâm của đông đảo nhà nghiên cứu và người học với hơn 30 tham luận đến từ nhiều đơn vị khác nhau, như: Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia TP. HCM), Trường ĐH Sư phạm TP. HCM, Trường ĐH Sài Gòn, ĐH Y Dược TP. HCM, Trường ĐH Hutech, Trường ĐH FPT, Trường ĐH Thủ Dầu Một, Trường ĐH Thái Bình Dương (Khánh Hoà),… Tất cả các tham luận đều được Ban nội dung phân công phản biện kín. Kết quả có 21 bài đạt, trong đó, 11 bài được lựa chọn để báo cáo. Nội dung của các tham luận xoay quanh các vấn đề:
- Giới thiệu các lý thuyết mới trong nghiên cứu và giảng dạy Ngôn ngữ học, như: Các nguyên lý của ngôn ngữ học tri nhận; Các mô hình tri nhận; Các vấn đề lý thuyết về phân tích diễn ngôn; Ngôn ngữ tôn giáo; Ngôn ngữ giới; Ngôn ngữ thi ca; Kết cấu chuỗi vị từ trong tiếng Việt; Vị từ tạo tác tiếng Việt;…
- Ứng dụng lý thuyết vào việc phân tích các vấn đề Ngôn ngữ quảng cáo; Ngôn ngữ báo chí; Ngôn ngữ mạng xã hội; Giảng dạy tiếng Việt cho học sinh Việt Nam và cho người nước ngoài;…
- Các vấn đề có tính liên ngành: Ứng dụng Arcgis xây dựng bản đồ biến thể ngữ âm; Ngôn ngữ học và âm nhạc học;…
Trong phiên toàn thể, tham luận “Về hai nguyên lý của ngôn ngữ học tri nhận”, do TS. Nguyễn Hoàng Trung trình bày, tập trung làm rõ hai nguyên lý cốt lõi của ngôn ngữ học tri nhận là nhận thức và khái quát hoá. Tham luận “Ẩn dụ ý niệm CON NGƯỜI LÀ CON VẬT nhìn từ lý thuyết ngôn ngữ học xã hội tri nhận” do PGS.TS Trịnh Sâm, Trường Đại học Sư phạm TP.HCM, trình bày, đã phân tích các ẩn dụ động vật và tác dụng trong biểu đạt về mặt nhận thức dựa trên mô hình tri nhận của cộng đồng ngôn ngữ. Hai tham luận này góp phần làm sáng tỏ cách ngôn ngữ phản ánh tư duy con người, củng cố quan điểm cốt lõi của ngôn ngữ học tri nhận xuất phát từ tâm lý học nhận thức, khoa học thần kinh và khoa học tri nhận.
TS. Nguyễn Hoàng Trung cho biết hai nguyên lý cơ bản của ngôn học tri nhận là nguyên lý nhận thức và nguyên lý khái quát hoá - Ảnh: MINH THƯ
PGS.TS Trịnh Sâm phân tích ẩn dụ động vật phản ánh tư duy con người - Ảnh: KHOA
Sau phiên toàn thể, Hội thảo chia làm hai tiểu ban, gồm Tiểu ban Ngôn ngữ học lý thuyết và Tiểu ban Ngôn ngữ học ứng dụng. Ở tiểu ban Ngôn ngữ học lý thuyết, các tham luận tập trung vào những vấn đề như ngôn ngữ tôn giáo, phân tích diễn ngôn phê phán, ngôn ngữ giới, vị từ tạo tác trong tiếng Việt, lý thuyết không gian tâm trí.
Đồng thời, ở tiểu ban Ngôn ngữ học ứng dụng cũng trình bày các nghiên cứu gắn với thực tiễn giao tiếp và phản ánh sự đa dạng trong ứng dụng ngôn ngữ học vào giáo dục, văn học, truyền thông và đời sống xã hội như: vấn đề mơ hồ về thanh điệu; ngôn ngữ thi ca; xây dựng hệ thống bài tập phát triển vốn từ; ngôn ngữ quảng cáo thực phẩm chức năng; miền ý niệm đất nước trong tư duy người Việt; diễn ngôn về biến đổi khí hậu tại Việt Nam.
Các báo cáo viên tại tiểu ban Ngôn ngữ học lý thuyết trình bày tham luận tại hội thảo - Ảnh: THẢO TIÊN
Các báo cáo viên tại tiểu ban Ngôn ngữ học ứng dụng trình bày tham luận tại hội thảo - Ảnh: MINH THƯ
Hội thảo là cơ hội để các nhà khoa học, giảng viên, nghiên cứu sinh, học viên cao học và sinh viên thảo luận các vấn đề chuyên môn, định hướng cho các nghiên cứu tiềm năng tiếp theo của Khoa Văn học và Ngôn ngữ học. Sự kiện đã góp phần duy trì hoạt động phát triển học thuật của Nhà trường, mở rộng các chương trình nghiên cứu chuyên sâu có tính ứng dụng đa lĩnh vực trong tương lai.
Các đại biểu của Tiểu ban Ngôn ngữ học ứng dụng cùng các nghiên cứu sinh, dự bị tiến sĩ, học viên cao học, sinh viên chụp ảnh lưu niệm - Ảnh: MINH THƯ
NGUYỄN MINH THƯ - THẢO TIÊN
