Sáng 15.7, Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM đã tổ chức Hội thảo quốc tế “Thơ văn đi sứ Việt Nam: những thành tựu nghiên cứu mới”, thuộc đề tài “Thơ đi sứ Trung Quốc của Nho thần triều Nguyễn: nghiên cứu và dịch thuật”. Tham dự hội thảo có sự tham gia của nhiều giáo sư, nhà nghiên cứu từ các trường đại học, viện nghiên cứu trong và ngoài nước như: Đại học Quốc gia Thành Công, Đại học Văn hoá Trung Quốc (Đài Loan, Trung Quốc), Đại học Kansai (Nhật Bản), Viện Khoa học Xã hội vùng Nam bộ, Viện Văn học - Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam, Trường Đại học An Giang...
Hội thảo thu hút sự quan tâm của các nghiên cứu viên trẻ, sinh viên khoa Văn học - Ảnh: Khánh Linh
Hội thảo tập trung nghiên cứu, công bố những phát hiện mới về thơ văn đi sứ của Việt Nam, đặc biệt là trong giai đoạn nhà Nguyễn ở các vấn đề: khảo cứu các văn bản tác phẩm đi sứ; nghiên cứu giá trị văn hoá, ý thức về dân tộc, cảm thức về văn hoá, nhân sinh quan của các thi nhân; nghiên cứu sự giao lưu văn hóa (bao gồm văn học, nghệ thuật, kỹ thuật...) trong khu vực.
Phát biểu tại hội thảo, PGS.TS. Lê Quang Trường - Trưởng khoa Văn học cho biết, Viện nghiên cứu Văn Sử (Đại học Phúc Đán - Trung Quốc) và Viện nghiên cứu Hán Nôm (Việt Nam) đã cùng tổng hợp, biên soạn ảnh ấn các thi văn tập sứ trình thành tùng thư Việt Nam Hán văn Yên hành văn hiến tập thành 越南漢文燕行文敵集成 (Tuyển tập tài liệu Hán Việt Ôn Yan Xing) và xuất bản vào tháng 5 năm 2010 gồm 25 quyển, thu thập 79 tập thơ đi sứ của các sứ thần các triều đại, trong đó số lượng tập thơ của các nhà nho sứ thần triều Nguyễn chiếm đa số.
“Văn học sứ trình là một bộ phận quan trọng trong dòng văn học trung đại Việt Nam. Việc nghiên cứu thơ sứ trình triều Nguyễn đang là một chủ đề rất thu hút giới chuyên môn” - PGS.TS. Lê Quang Trường nhấn mạnh - Ảnh: Khánh Linh
Bên cạnh đó, GS. Trần Ích Nguyên - Khoa Văn học Trung Quốc, Đại học Quốc gia Thành Công (Đài Loan, Trung Quốc) khẳng định: “Trong bối cảnh học thuật sôi nổi trong và ngoài nước như hiện nay, những đóng góp của Trường ĐH KHXH&NV là những nghiên cứu vừa mang tính quốc tế, vừa mang tính phản biện”.
Hội thảo diễn ra với 2 phiên thảo luận cùng 9 đề tài xoay quanh các vấn đề khác nhau. Trong đó, ở phiên đầu tiên có 5 báo cáo được đưa ra thảo luận, gồm: Thơ đi sứ triều Nguyễn: diện mạo và giá trị (PGS.TS Nguyễn Công Lý); Khảo thuật về tác giả tác phẩm Yên đài anh ngữ (PGS.TS. Lê Quang Trường - Phan Thụy Diễm Hằng); Luận thuật về thơ ngâm vịnh nhân vật lịch sử Trung Quốc của Phạm Phú Thứ (TS. Trang Thu Quân); Bắc hành tạp lục và con đường đi sứ Nguyễn Du (PGS.TS. Đoàn Lê Giang); Nghiên cứu mới về tác giả Hoa trình ngẫu bút lục: Lê Quang Viện không phải là sứ thần Việt Nam chính thức (GS. Trần Ích Nguyên).
PGS.TS. Nguyễn Công Lý với phần trình bày Thơ đi sứ triều Nguyễn: diện mạo và giá trị - Ảnh: Khánh Linh
Với phiên thảo luận thứ 2, đã có 4 tham luận được đưa ra trình bày, gồm: Nguyễn Du - một lần đi sứ và những vần thơ bang giao (PGS.TS. Nguyễn Hữu Sơn); Ba lần bắc truyền của tập Cổ duệ từ (TS. Vũ Thị Thanh Trâm); Chân dung sứ thần Hà Đình Nguyễn Thuật qua thơ xướng hoạ với nhân sĩ Thanh triều (TS. Nguyễn Ngọc Quận); Lược khảo về Phạm Chi Hương và My Xuyên sứ trình thi tập (Nguyễn Thanh Lộc).
Phần trình bày Bắc hành tạp lục và con đường đi sứ Nguyễn Du của PGS.TS. Đoàn Lê Giang - Ảnh: Khánh Linh
Nhằm giải quyết các vấn đề còn tồn đọng về giá trị văn hóa, văn học lịch sử giao lưu giữa Việt Nam và Trung Quốc, Hội thảo “Thơ văn đi sứ Việt Nam: những thành tựu nghiên cứu mới” đã khẳng định vai trò quan trọng của các tác phẩm này trong nghiên cứu về thể chế triều cống – sách phong, sự trao đổi, giao lưu văn hóa, kinh tế giữa hai nước Việt – Trung.
Đại biểu lắng nghe những đóng góp, chia sẻ xoay quanh bài tham luận từ các nhà nghiên cứu của nước bạn - Ảnh: Khánh Linh
QUỲNH TRANG - KHÁNH LINH
