Hội thảo khoa học: “Xã hội học và phát triển bền vững: Đồng hành cùng cộng đồng”
Sáng 5.12, tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh (ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM), Khoa Công tác xã hội - Nhân học - Xã hội học đã tổ chức Hội thảo khoa học “Xã hội học và Phát triển bền vững: Đồng hành cùng cộng đồng” nhân dịp kỷ niệm 30 năm thành lập ngành Xã hội học. Hội thảo mở ra không gian để các nhà khoa học, giảng viên và sinh viên cùng trao đổi, thảo luận về vai trò của xã hội học trong phát triển bền vững và đồng hành cùng cộng đồng.
Hội thảo có sự tham dự của đại diện lãnh đạo các viện nghiên cứu, trường đại học, cơ quan quản lý nhà nước cùng các giảng viên, nghiên cứu sinh, học viên cao học và sinh viên trong và ngoài trường.
Phát biểu khai mạc, TS. Trần Anh Tiến, Trưởng khoa Công tác xã hội - Nhân học - Xã hội học nhấn mạnh vai trò tiên phong của ngành Xã hội học trong ba thập niên qua: “Trong bối cảnh đất nước đẩy mạnh hiện đại hóa gắn với yêu cầu phát triển bền vững, vai trò của xã hội học càng trở nên thiết yếu, không chỉ trong việc phân tích các vấn đề xã hội một cách khách quan, đa chiều mà còn trong việc đề xuất các giải pháp chính sách hướng đến mục tiêu phát triển vì cộng đồng”.
TS. Trần Anh Tiến chia sẻ hội thảo lần này tạo diễn đàn để các nhà khoa học chia sẻ những nghiên cứu lý luận và thực tiễn nhận diện các xu hướng và chủ đề trọng tâm của lĩnh vực xã hội học hiện nay - Ảnh: MỸ NGÂN
TS. Nguyễn Nữ Nguyệt Anh, Phó Trưởng khoa Công tác xã hội - Nhân học - Xã hội học trong phần trình bày Báo cáo Đề dẫn Hội thảo đã chia sẻ rằng: “Xã hội học không chỉ là một ngành khoa học nghiên cứu về xã hội, mà còn là nền tảng tri thức giúp định hướng chính sách, thúc đẩy sự tham gia của các cộng đồng và phát triển các mô hình bền vững ở cấp độ địa phương lẫn cấp quốc gia”. Cô nhấn mạnh phát triển bền vững không chỉ là mục tiêu kinh tế hay là môi trường mà trước hết đó chính là các vấn đề xã hội.
TS. Nguyễn Nữ Nguyệt Anh nhấn mạnh xã hội học đóng góp một phần rất quan trọng cho sự phát triển bền vững - Ảnh: MỸ NGÂN
Hội thảo diễn ra với ba phiên chính, mỗi phiên gồm hai đến ba tham luận được trình bày. Các báo cáo tại hội thảo hướng tới việc nghiên cứu và đánh giá lại chặng đường phát triển của xã hội học Việt Nam, khám phá các vấn đề xã hội đương đại từ phát triển bền vững, đô thị, di cư, nguồn nhân lực xã hội, hội nhập cộng đồng, đời sống người cao tuổi đến phân tích những biến đổi sâu sắc trong đời sống hôn nhân và gia đình.
Tại phiên 1 với chủ đề “Tổng quan xã hội học và phát triển bền vững”, tập trung nhìn lại chặng đường phát triển của xã hội học Việt Nam trong nửa thế kỷ qua. Các tham luận đề xuất cần kiểm kê và đánh giá sâu rộng những thành tựu đã đạt được, đồng thời chỉ ra xu hướng nghiên cứu hiện nay đang tập trung vào các vấn đề an sinh xã hội, hòa nhập xã hội và các nhóm yếu thế, trong khi các đề tài về môi trường và biến đổi khí hậu tuy còn ít nhưng đang tăng dần. Bên cạnh đó, phiên này cũng đã đưa ra đánh giá về giám sát chất lượng nguồn nhân lực trong các lĩnh vực văn hóa - thể thao, y tế, giáo dục tại TP.HCM và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả giám sát nguồn lực.
GS.TS Bùi Thế Cường, Trưởng ban công tác phía Nam, Hội Xã hội học Việt Nam chia sẻ quan điểm về việc tổng quan xã hội học không phải là "việc của những người cây đa cây đề" mà là trách nhiệm của mọi nhà nghiên cứu - Ảnh: TUYẾT TRINH
TS. Hà Trọng Nghĩa, giảng viên trường đại học Mở TP.HCM trình bày kết quả khảo sát các công trình nghiên cứu về phát triển bền vững - Ảnh: MỸ NGÂN
Bà Nguyễn Thi Thanh, Phó Trưởng phòng Công tác Hội đồng nhân dân TP.HCM đề xuất bốn nhóm giải pháp nhằm nâng cao hiệu lực thể chế, củng cố năng lực, đổi mới giám sát đầu tư công và hoàn thiện cơ chế giám sát xã hội hóa - Ảnh: MỸ NGÂN
Phiên 2 của buổi hội thảo với chủ đề “Các lĩnh vực nghiên cứu của xã hội học”, đã trình bày hai nhóm nội dung chính. Nhóm thứ nhất tập trung vào vấn đề di cư, nghiên cứu những khó khăn trong hội nhập của cộng đồng người Việt ở nước ngoài (do rào cản ngôn ngữ, văn hóa và chính sách) cũng như các hướng nghiên cứu về ảnh hưởng của bối cảnh di cư và kiều hối. Nhóm nội dung thứ hai tập trung vào phúc lợi xã hội của người cao tuổi, trong đó phân tích các bình luận trực tuyến về viện dưỡng lão để phản ánh sự thay đổi trong nhận thức công chúng về chữ "hiếu".
TS. Nguyễn Xuân Anh, giảng viên khoa Công tác xã hội - Nhân học - Xã hội trình bày tham luận “Ảnh hưởng của di cư lao động trẻ đến đời sống người cao tuổi ở lại: Một nghiên cứu tổng quan”- Ảnh: MỸ NGÂN
TS. Cao Thanh Tâm, giảng viên khoa Công tác xã hội - Nhân học - Xã hội học đưa ra ba quan điểm khác nhau của công chúng về viện dưỡng lão thông qua phân tích bình luận trực tuyến - Ảnh: MỸ NGÂN
Phiên cuối của hội thảo đề cập tới vấn đề hôn nhân và gia đình ở vùng Đông Nam Bộ dưới góc nhìn xã hội học. Nghiên cứu không chỉ phản ánh sự đan xen giữa bảo lưu văn hóa và thích nghi xã hội trong bối cảnh công nghiệp hóa, đô thị hóa mà còn chỉ ra nguyên nhân mâu thuẫn hay các mối xung đột trong gia đình tại vùng ven đô
Khách mời trình bày ý kiến tại phần thảo luận của hội thảo - Ảnh: TUYẾT TRINH
Hội thảo đã cung cấp những ý kiến, quan điểm sâu sắc về vai trò của xã hội học trong phát triển bền vững, phân tích cấu trúc bất bình đẳng, vốn xã hội và khả năng chống chịu xã hội. Qua đó, hội thảo cũng tạo nên diễn đàn học thuật bổ ích, gợi mở nhiều định hướng nghiên cứu mới và khẳng định vai trò của Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM trong việc thúc đẩy các hoạt động học thuật, góp phần thiết thực vào sứ mệnh phát triển bền vững và công bằng xã hội của đất nước.
MỸ NGÂN - TUYẾT TRINH - NGHI CHÂU
