Chiều 17.3, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn tổ chức họp triển khai quy chế hoạt động của Hội đồng Đạo đức nghiên cứu. Đây là phiên họp đầu tiên thường trực Hội đồng triển khai hoạt động phê duyệt Đạo đức nghiên cứu đến các đơn vị của Nhà trường.
Tham gia điều hành phiên họp có GS.TS. Lương Văn Hy - Chủ tịch Hội đồng Đạo đức nghiên cứu, PGS.TS. Nguyễn Hồng Sinh - Phó Chủ tịch Hội đồng Đạo đức nghiên cứu, TS. Lê Thị Mai Liên - Thư ký Hội đồng Đạo đức nghiên cứu. Đại biểu tham dự phiên họp là lãnh đạo các đơn vị chuyên môn (Khoa/Bộ môn/Trung tâm nghiên cứu) của Nhà trường.
Phiên họp có sự tham gia của Chủ tịch, Phó Chủ tịch, Thư ký và các thành viên là lãnh đạo các đơn vị quản lý hoạt động - Ảnh: Anh Thy
Phát biểu tại phiên họp, GS.TS. Lương Văn Hy chia sẻ: “Trong nhiều thập niên, các trường đại học phương Tây đã quan tâm nhiều đến đạo đức nghiên cứu và đã thành lập Hội đồng Đạo đức nghiên cứu tại các trường đại học. Các Hội đồng này đã hoạt động tích cực để nâng cao đạo đức nghiên cứu trong nhiều khối ngành khoa học sức khỏe như: y dược, khoa học môi trường, khoa học xã hội và nhân văn. Ở Việt Nam, Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM là đơn vị đi đầu trong việc quy định đạo đức nghiên cứu và thành lập Hội đồng Đạo đức nghiên cứu. Việc này củng cố niềm tin của các khách thể nghiên cứu và của xã hội đối với các nhà nghiên cứu của ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM và giúp tăng uy tín của Nhà trường trên phương diện quốc gia và quốc tế”.
GS.TS. Lương Văn Hy phát biểu tại phiên họp - Ảnh: Anh Thy
Theo Quy chế hoạt động của Hội đồng Đạo đức nghiên cứu Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM ban hành ngày 30/12/2021, hoạt động của Đạo đức nghiên cứu sẽ được triển khai dựa trên năm loại nguyên tắc chính: Nguyên tắc tôn trọng các cá nhân; Nguyên tắc hướng thiện và tránh hại; Nguyên tắc công bằng; Nguyên tắc trung thực, chính xác và liêm chính khoa học và những nguyên tắc khác bao gồm: tôn trọng, tuân thủ và thượng tôn pháp luật, bảo vệ môi trường và sự sống, bảo vệ và tôn trọng các di sản văn hóa của cộng đồng.
Việc xét duyệt hồ sơ có 03 hình thức, tùy vào những đặc điểm liên quan đến khách thể nghiên cứu. Một là miễn trừ xét duyệt; hai là xét duyệt qua hồ sơ. ba là xét duyệt thông qua hội đồng tư vấn chuyên môn. Các đề tài nghiên cứu đáp ứng yêu cầu của miễn trừ xét duyệt sẽ được đơn vị chuyên môn chấp thuận triển khai nghiên cứu. Các trường hợp còn lại sẽ được chuyển đến Hội đồng Đạo đức nghiên cứu để được xem xét thông qua Hồ sơ đăng ký xét duyệt đạo đức nghiên cứu hoặc qua sự xem xét của một Hội đồng tư vấn chuyên môn nếu cần thiết. Các đề tài sau khi được xét duyệt sẽ được cấp giấy chứng nhận đã thông qua Đạo đức nghiên cứu và tiến hành nghiên cứu
PGS.TS. Nguyễn Hồng Sinh chia sẻ về quy trình xét duyệt Đạo đức nghiên cứu - Ảnh: Anh Thy
PGS.TS. Nguyễn Hồng Sinh khẳng định: “Các bước tiến hành và thực hiện cần tuân thủ quy tắc đảm bảo an toàn, đặc biệt không gây tổn hại hay khó chịu cho khách thể nghiên cứu”.
Quy chế này sẽ được áp dụng thí điểm cho đề tài các cấp do nhà trường quản lý, tiếp đến sẽ áp dụng cho các nghiên cứu của người học bậc tiến sĩ và cao học, sau cùng sẽ áp dụng cho các nghiên cứu của sinh viên bậc đại học. Ngoài ra, Hội đồng Đạo đức nghiên cứu cũng mở ra những hoạt động mang tính xã hội hoá, bao gồm tổ chức xét duyệt đạo đức nghiên cứu cho các cá nhân ngoài trường khi họ có nhu cầu.
Quỳnh Trang - Anh Thy
