TĐKH số 2: Nhóm NC Di sản văn hóa trong xã hội đương đại - Khoa Văn hóa học: Một số vấn đề bảo tồn và phát huy những giá trị di sản văn hóa ở Luang Prabang - Lào

Sáng ngày 23/9/2022, tại văn phòng Khoa Văn hóa học, ThS.NCS Phonchanh Phengphouvanh đã trình bày kết quả bước đầu về vấn đề bảo tồn và phát huy những giá trị di sản văn hóa ở Luang Prabang trong phát triển du lịch tại Lào.

Buổi tọa đàm Khoa học lần 2 do Nhóm nghiên cứu di sản văn hóa trong xã hội đương đại thuộc khoa Văn hóa học tổ chức, đây là hoạt động hàng tháng, thường niên dành cho giảng viên, HVCH, NCS trình bày các nghiên cứu và nhận đánh giá từ người chủ trì, bình luận, nhận xét, góp ý giúp cho diễn giả hoàn thiện nghiên cứu hoặc mở ra hướng mới.v.v.

Buổi tọa đàm đón nhận các nhà nghiên cứu, học viên cao học, nghiên cứu sinh đến tham dự. Ảnh:  Nguyễn Trọng Hùng.

       ThS.NCS Phonchanh Phengphouvanh đã trình bày một số vấn đề bảo tồn và phát huy những giá trị di sản văn hóa ở Luang Prabang - Lào, tiếp cận từ góc nhìn văn hóa du lịch (VHDL), trong phát triển ở cố đô Luangprabang, Lào hiện nay.

ThS.NCS Phonchanh Phengphouvanh (bìa phải) trình bày nghiên cứu. Ảnh:  Nguyễn Trọng Hùng.

        Cố đô Luangprabang được xem là điểm đến quan trọng khi du lịch khám phá đất nước Lào xinh đẹp. Cố đô có diện tích 774,06 km, nằm trong thung lũng, với các dãy núi bao quanh; là nơi gặp gỡ của hai con sông Mekong và sông Nam Khan khiến vị trí cố đô Luangprabang trở nên đặc biệt. Luangprabang là thành phố có dân số khoảng 63.000 người, với 12 tộc người cùng sinh sống; hệ thống di sản vật thể nổi bật gồm 32 ngôi chùa, 650 nhà cổ, nổi bật là: Chùa Vi Xun (ວັດວີຊູນ), Chùa Xiêng Thong (ວັດຊຽງທອງ), Chùa Sen (ວັດແສນ), Chùa May (ວັດໃໝ່), Chùa Chum Khong (ວັດຈູມຄອງ), Chùa Phu Sy (ພະທາດພູສີ), v.v.. Thành phố còn có pho tượng Prabang (ພຣະບາງ) được người dân rất coi trọng, bởi đây là tượng phật cổ nhất, và linh thiêng nhất tại Lào, hiện được trưng bày tại Bảo tàng cung điện Luangprabang. Với các điều kiện trên, du lịch Luangprabang đã thu hút 755.015 du khách (2017-2018) đến thăm quan và tăng lên 15 -19% mỗi năm. Sau đại dịch Covid19, du lịch bắt đầu khởi sắc trở lại khi tuyến tàu điện cao tốc từ thủ đô Viengchan đến Luangprabang hoàn thành.v.v.

ThS. NCS Trần Thị Tuyết Sưong phát biểu tại tòa đàm. Ảnh: Nguyễn Trọng Hùng.

ThS. NCS Thanh Lan (Viện NC Tôn giáo - Viện Khoa học Xã hội vùng Nam bộ) phát biểu tại tòa đàm. Ảnh: Nguyễn Trọng Hùng.

Hiện nay, cố đô Luangprabang đã phát huy giá trị di sản văn hóa thế giới vào phát triển du lịch, nhờ đó có nhiều khu phức hợp dịch vụ du lịch được xây dựng, tạo ra bộ mặt mới, mang tính hiện đại hơn cho thành phố. Tuy nhiên, chính sách phát triển thiếu bền vững đã làm xáo trộn đời sống kinh tế lẫn văn hóa của người dân; tiếng nói của các chủ thể văn hóa chưa được coi trọng.v.v. Bên cạnh đó, quá trình đô thị hóa cũng tác động trực tiếp, ảnh hưởng nghiêm trọng tới việc bảo tồn giá trị di sản văn hóa của cố đô. Việc bảo tồn phát huy các di sản văn hóa cố đô Luangprabang gắn với kinh tế xã hội chưa có sự đồng bộ, bởi chính sách thiên về bảo tồn kiến trúc và khai thác du lịch chưa bền vững.v.v. Điều này cần được nghiên cứu và tiếp cận liên ngành không chỉ văn hóa học mà còn là xã hội học, du lịch lẫn nhân học đặt trong bối cảnh hiện nay.

Ths. Nguyễn Quang Huy - Khoa Đô thị học phát biểu ý kiến. Ảnh: Nguyễn Trọng Hùng

PGS.TS. Nguyễn Ngọc Thơ – Trưởng khoa VHH đã có những nhận xét và gợi ý cho ThS.NCS Phonchanh Phengphouvanh hoàn thiện nghiên cứu, áp dụng một số vấn đề lý thuyết, tập trung vào khái niệm văn hóa du lịch, chú trọng tính dự báo vào luận án. Đồng ý với quan điểm này, PGS.TS. Huỳnh Quốc Thắng nhấn mạnh rằng cần coi trọng quá trình bảo tồn phát huy các di sản văn hóa phải gắn liền hoạt động kinh tế - xã hội cân bằng và phát triển bền vững cho các chủ thể; phải tạo ra các di sản sống mới thành công.

ThS. Nguyễn Thị Việt Anh - Trưởng phòng Nghiệp vụ thuyết minh Hội trường Thống nhất phát biểu ý kiến. Ảnh: Nguyễn Trọng Hùng

      ThS. Nguyễn Thị Việt Anh - Trưởng phòng Nghiệp vụ thuyết minh Hội trường Thống nhất đã có những góp ý thêm cho ThS. NCS. Phonchanh Phengphouvanh về kinh nghiệm vận hành và quản lý di tích, và mời tham quan Dinh để có thêm kinh nghiệm thực tế.

PGS.TS. Huỳnh Quốc Thắng (bìa phải) và PGS.TS. Nguyễn Ngọc Thơ chủ trì và bình luận. Ảnh: Nguyễn Trọng Hùng.

      HVCH, NCS đã có câu hỏi dành cho ThS. NCS. Phonchanh Phengphouvanh về các hoạt động bảo tồn phát huy các giá trị văn hóa của cố đô Luangprabang, chính sách của chính phủ Lào trong bảo tồn và phát triển trong thời gian qua. Nhân dịp này, các HVCH, NCS kiến nghị với BCN Khoa nên có nhiều hoạt động thực tế hỗ trợ nghiên cứu khoa học, luận văn luận án, bài báo khoa học đáp ứng được quy định của ĐHQG về công bố, và chuẩn đầu ra bớt khó khăn hơn.

Buổi tọa đàm lần 3 của nhóm sẽ diễn ra vào trung tuần tháng 10/2022 tập trung vào chủ đề bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể trong đời sống đương đại.

Tin bài: Nguyễn Hoàng Bảo Trâm

Ảnh: Nguyễn Trọng Hùng