Sáng 19.12.2021, chương trình Vắc xin tinh thần ra mắt webinar số 7 với chủ đề Thích ứng và khả năng phục hồi trong “Bối cảnh bình thường mới”. Chương trình được phát trực tiếp tại fanpage VẮC XIN TINH THẦN.
Hội thảo có sự tham gia của PGS.TS. Trần Thu Hương - Giảng viên khoa Tâm lý học, Trưởng phòng Thực nghiệm giám định xã hội, trường ĐHKHXH&NV, ĐHQG-HN; Phó Chủ nhiệm bộ môn Tâm thần học và Tâm lý lâm sàng trường ĐH Y Dược, ĐHQG-HN.
Hiểu về tầm quan trọng của chỉ số AQ
Theo PGS.TS. Trần Thu Hương, khái niệm chỉ số thích ứng (Adaptability Quotient) xuất hiện cùng với sự phát triển của công nghệ và những biến đổi nhanh chóng của môi trường tự nhiên - xã hội ở thế kỉ XXI. Nếu chỉ số thông minh (IQ) và chỉ số cảm xúc (EQ) xuất hiện từ sớm và được nhiều người biết đến thì chỉ số thích ứng (AQ) là khái niệm còn khá mới mẻ. “AQ được hiểu là khả năng nhận ra những hệ quả tối ưu dựa trên những thay đổi mới hoặc những thay đổi trong tương lai, là công cụ đo lường năng lực, các đặc trưng và yếu tố môi trường ảnh hưởng đến con người, hành vi đáp ứng bối cảnh mới, sự không chắc chắn”. - Diễn giả cho biết.
Chỉ số thích ứng cho thấy mức độ thích nghi của con người trước những tác động của môi trường sống. Tuy nhiên, không phải ai cũng có năng lực phát triển hiệu quả chỉ số này. Sự xuất hiện của các yếu tố: dịch bệnh, thiên tai, trở ngại trong học tập, công việc,… đã gây ra những hiện tượng rối loạn về tinh thần và thể chất do con người thiếu sự thích ứng với tốc độ vận động của xã hội. Nói về những ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 đối với đời sống con người, PGS.TS. Trần Thu Hương chia sẻ: “Đại dịch Covid là yếu tố tất yếu xảy ra trong đời sống con người. Do đó, chúng ta cần có thời gian và sự chuẩn bị để thích ứng với những biến đổi của cuộc sống”.
PGS.TS. Trần Thu Hương là người có nhiều kinh nghiệm trong công tác trị liệu tâm lý. Ảnh chụp màn hình
Diễn giả cũng chỉ ra 4 yếu tố của tính thích ứng bao gồm: sự ổn định về cảm xúc, năng lực nhận thức, cởi mở với những trải nghiệm sống, tận tâm. Thông qua mức độ trải nghiệm cá nhân, tính thích ứng ảnh hưởng đến nhiều khía cạnh của đời sống: sự không chắc chắn, các chiều cạnh văn hóa, stress nghề nghiệp, chiều cạnh liên cá nhân, quá trình học tập. Người có năng lực thích ứng tốt là người nhạy cảm trong việc nhận diện các vấn đề, xung đột mới. Bên cạnh đó, họ cũng có năng lực thấu hiểu môi trường sống, biết chia sẻ, quan tâm những người xung quanh. “Để nâng cao khả năng thích ứng, chúng ta cần điều chỉnh tư duy, xem xét lựa chọn để tìm kiếm những phương thức giải quyết vấn đề hiệu quả hơn”. - PGS.TS. Trần Thu Hương cho biết.
Sống tốt hơn nhờ khả năng tự phục hồi
Chia sẻ về tầm quan trọng của năng lực phục hồi sau đại dịch đối với mỗi người, chuyên gia nhấn mạnh: “Dịch bệnh vừa qua cho chúng ta thấy nhiều người có thể vượt qua những yếu tố gây ra stress. Cá nhân có khả năng tự phục hồi sẽ biết cách tự nhận thức, chấp nhận, hướng về chánh niệm, rèn luyện tính thực tế, sự nhanh nhạy về tinh thần để thoát khỏi các tác nhân gây căng thẳng”. Ngoài ra, PGS.TS. Trần Thu Hương cũng cho rằng năng lực ứng phó của con người đối với những hoàn cảnh khó khăn mang lại rất nhiều ý nghĩa: duy trì sức khỏe tinh thần và thể chất; xây dựng các mối quan hệ đáng tin cậy, bền chặt, thân thiện;…
Có thể nói, đại dịch đã gây ra những tác động không nhỏ đến đời sống vật chất, tinh thần của nhiều người. Do vậy, nhóm người có khả năng phục hồi tinh thần sau đại dịch sẽ có được chất lượng cuộc sống tốt hơn so với các nhóm khác. Bên cạnh đó, PGS.TS. Trần Thu Hương cũng nêu rõ 4 lợi ích của khả năng phục hồi: lợi ích dự báo, lợi ích tác động, lợi ích về tốc độ bình phục, lợi ích đầu ra. “Tôi cho rằng các phương thức khuyến khích phục hồi và thích ứng với những hoàn cảnh mới bao gồm: gieo từ bi, tìm kiếm cơ hội trong nghịch cảnh, ban thưởng cho sự đa dạng nhận thức, chấp nhận sự thay đổi”. - Diễn giả nhắn nhủ.
PGS.TS. Trần Thu Hương giải đáp những thắc mắc của khán giả cuối chương trình. Ảnh chụp màn hình
Những biến cố trong cuộc sống là điều không thể tránh được. Điều quan trọng là mỗi cá nhân thích nghi với những thay đổi đó như thế nào. “Khi học được cách làm thế nào để thấy thoải mái hơn với nghịch cảnh, cá nhân sẽ học được cách duy trì thái độ tích cực trong những tình huống đầy thách thức”. - PGS.TS. Trần Thu Hương gửi gắm.
Webinar số 7 với chủ đề Thích ứng và khả năng phục hồi trong “Bối cảnh bình thường mới” được thực hiện nhằm giới thiệu những phương pháp để ứng phó với các thay đổi từ môi trường xung quanh sau đại dịch Covid-19. Bên cạnh đó, chương trình cũng cung cấp những chiến lược ứng phó cá nhân giúp mọi người quản lý cảm xúc tốt hơn nhằm cải thiện sức khỏe vật chất và tinh thần. Đây là buổi hội thảo nằm trong chuỗi hoạt động vì cộng đồng của chương trình Vắc xin tinh thần do trường ĐHKHXH&NV, ĐHQG-HCM thực hiện.
Nguyên An
