Tọa đàm “Bản quyền và quyền liên quan trong môi trường số: Bảo vệ và khai thác tài sản trí tuệ phục vụ đào tạo, nghiên cứu khoa học và công nghiệp văn hóa”
Chiều 20.4, tại cơ sở Sài Gòn, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQG-HCM (Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM), diễn ra buổi tọa đàm chuyên đề về sở hữu trí tuệ năm 2026: “Bản quyền và quyền liên quan trong môi trường số: Bảo vệ và khai thác tài sản trí tuệ phục vụ đào tạo, nghiên cứu khoa học và công nghiệp văn hóa” do Trung tâm Thông tin, Thư viện và Bảo tàng (TTTT, TV&BT) phối hợp cùng Phòng Tổ chức Cán bộ - Pháp chế, Công đoàn Trường và Đoàn Thanh niên tổ chức.
Mở đầu tọa đàm, PGS.TS Lưu Văn Quyết, Phó Hiệu trưởng Nhà trường, cho biết các hoạt động đào tạo và nghiên cứu khoa học ngày càng gắn chặt với môi trường số và tinh thần thực hiện theo Nghị quyết 57 về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo. Thầy nhấn mạnh vấn đề sở hữu trí tuệ không còn là nội dung mang cái tính chất đơn tuyến mà đã trở thành một yêu cầu hết sức quan trọng trong chiến lược quản trị đại học. Thầy chia sẻ: “Với vai trò là một cơ sở đào tạo đa ngành, đa lĩnh vực, Nhà trường từ trước tới nay luôn coi bản quyền và những quyền liên quan trong môi trường số là một trong những vấn đề rất quan trọng. Trong đó, TTTT, TV&BT luôn là đơn vị đi đầu, có rất nhiều hoạt động định hình được bản quyền và quyền liên quan”.
PGS.TS Lưu Văn Quyết khẳng định những trao đổi là kiến thức bổ ích, giúp nâng cao công tác bảo vệ bản quyền và quyền liên quan trong môi trường số - Ảnh: MỸ NGÂN
Tọa đàm tập trung làm rõ những vấn đề cốt lõi về bản quyền và quyền liên quan trong môi trường số, từ hệ thống khái niệm pháp lý đến các tình huống thực tiễn như trích dẫn, sử dụng tài nguyên số và ứng dụng AI trong sáng tạo nội dung. Các ý kiến nhấn mạnh những thách thức mới trong việc xác lập và bảo vệ quyền tác giả, khẳng định tầm quan trọng của việc nâng cao nhận thức về liêm chính học thuật, hướng tới khai thác hiệu quả tài sản trí tuệ phục vụ đào tạo, nghiên cứu và phát triển công nghiệp văn hóa.
Tiếp nối chương trình, PGS.TS Từ Diệp Công Thành, Giám đốc Trung tâm Sở hữu trí tuệ và Chuyển giao Công nghệ, ĐHQG-HCM (IPTC) đã trình bày chi tiết các khái niệm cốt lõi như Quyền tác giả - quyền liên quan, Quyền Sở hữu công nghiệp, Quyền đối với giống cây trồng,... Bàn về những tình huống cụ thể trong đời sống, PGS.TS Từ Diệp Công Thành cho rằng trích dẫn hợp lý tác phẩm mà không làm sai ý tác giả để viết báo là hành vi được pháp luật cho phép. Ngoài ra, diễn giả cho rằng, dù AI có thể hỗ trợ tạo ra văn bản, hình ảnh hay âm thanh, nhưng việc sử dụng các sản phẩm này vẫn cần cân nhắc đến yếu tố nguồn dữ liệu đầu vào cũng như quyền sở hữu đối với sản phẩm đầu ra. Điều này đặt ra nhiều thách thức mới cho việc xác định và bảo vệ quyền tác giả trong thời đại công nghệ.
PGS.TS Từ Diệp Công Thành đưa ra tình huống liên quan đến vấn đề bản quyền như sử dụng hình ảnh từ Google, chèn nhạc trên Tiktok… - Ảnh: MỸ NGÂN
Ở nội dung về các văn bản Sở hữu trí tuệ của Nhà trường, TS. Bùi Thu Hằng, Giám đốc TTTT, TV&BT, tóm tắt và nhấn mạnh những vấn đề mới có trong văn bản luật so với các văn bản trước đây. Cô khẳng định: “Trọng tâm của việc phổ biến các văn bản luật không phải chỉ có quy định mà là thực thi đồng bộ, bảo đảm minh bạch và trách nhiệm liêm chính học thuật”.
TS. Bùi Thu Hằng nhấn mạnh một trong những nhiệm vụ quan trọng của TTTT, TV &BT là phổ biến văn bản về sở hữu trí tuệ và văn bản nội bộ của nhà trường - Ảnh: MỸ NGÂN
Buổi tọa đàm nằm trong chuỗi Kế hoạch số 03/KH-XHNV-TTTT.TV&BT ngày 27.2.2026 về việc tổ chức các hoạt động tuyên truyền, hưởng ứng Ngày Sở hữu trí tuệ thế giới năm 2026. Những ý kiến đóng góp tại đây không chỉ tôn vinh vai trò của sở hữu trí tuệ trong đời sống kinh tế, xã hội mà còn nâng cao nhận thức về sở hữu trí tuệ của giảng viên và người học trong toàn trường.
MỸ HƯỜNG - MỸ NGÂN
