Tọa đàm khoa học "Tăng cường kết nối kinh tế - tri thức giữa Việt Nam, Ấn Độ và Asean trong bối cảnh khu vực đang chuyển đổi"

Sáng 15.4, tại cơ sở Sài Gòn, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQG-HCM (Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM), đã diễn ra buổi làm việc và tọa đàm khoa học quốc tế “Tăng cường kết nối kinh tế - tri thức giữa Việt Nam, Ấn Độ và ASEAN trong bối cảnh khu vực đang chuyển đổi”. Sự kiện do Khoa Văn hóa học phối hợp cùng Khoa Đông phương học - Nhật Bản học tổ chức, nhằm tăng cường trao đổi học thuật và xây dựng nền tảng hợp tác lâu dài với Đại học Manipur, Ấn Độ.

Đặt nền móng cho hợp tác học thuật lâu dài 

Tại lễ đón tiếp, PGS.TS Lưu Văn Quyết, Phó Hiệu trưởng Nhà trường, giới thiệu về bề dày lịch sử 70 năm của Nhà trường với thế mạnh trong các lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn. Dựa trên những điểm tương đồng về định hướng phát triển, thầy hy vọng rằng hai đơn vị sẽ sớm hiện thực hóa các chương trình hợp tác toàn diện, đặc biệt trong lĩnh vực nghiên cứu và giáo dục đại học. Thầy khẳng định buổi tọa đàm chính là khởi đầu quan trọng để hai đơn vị tăng cường sự thấu hiểu, đặt nền móng cho những kết nối sâu rộng hơn trong tương lai.

PGS.TS Lưu Văn Quyết đề xuất việc trao đổi giảng viên, sinh viên ngắn hạn, công nhận tín chỉ đào tạo và phối hợp công bố các công trình nghiên cứu trên các tạp chí khoa học của hai đơn vị - Ảnh: Ý NGUYỄN

Đáp lời, GS. Naorem Lokendra Singh, Hiệu trưởng Đại học Manipur khẳng định giáo dục đang trở thành cây cầu kết nối các xã hội, lịch sử và tương lai giữa Nam Á và Đông Nam Á. Với vị thế là một trung tâm đào tạo lâu đời tại vùng Đông Bắc Ấn là, ông kỳ vọng giáo dục sẽ không chỉ dừng lại ở việc truyền thụ tri thức mà còn trở thành sợi dây liên kết các giá trị lịch sử, văn hóa và xã hội giữa Nam Á và Đông Nam Á. GS. Moirangthem Premjit Singh khẳng định: “Mối quan hệ đối tác giữa chúng ta không chỉ mang tính chất thể chế, mà còn là biểu tượng của một tầm nhìn khu vực, nơi giáo dục thực sự trở thành cây cầu kết nối những giá trị của xã hội, lịch sử và tương lai”.

GS. Naorem Lokendra Singh giới thiệu về quy mô của Đại học Manipur với hệ thống 47 khoa sau đại học và vị thế là một trong 45 trường đại học trung ương trọng điểm - Ảnh: Ý NGUYỄN

Đại diện Khoa Văn hóa học, PGS. TS. Phan Anh Tú, Trưởng Khoa, nhấn mạnh thế mạnh nghiên cứu của Khoa trong lĩnh vực văn hóa, tôn giáo, sắc tộc và lịch sử Ấn Độ. Trên nền tảng này, thầy đề xuất đẩy mạnh trao đổi học thuật hai chiều: đưa sinh viên sang trải nghiệm môi trường văn hóa bản địa tại Đại học Manipur, mời học giả Ấn Độ đến thỉnh giảng, đồng thời hướng tới công nhận tín chỉ song phương và phối hợp công bố quốc tế.

PGS. TS. Phan Anh Tú đặc biệt chú trọng các chương trình thực tập và khảo sát thực địa ngắn hạn cho sinh viên tại Ấn Độ - Ảnh: Ý NGUYỄN

Mở rộng kết nối tri thức và hợp tác khu vực 

Ngay sau lễ tiếp đón, đoàn đại biểu hai trường chính thức khai mạc Tọa đàm Khoa học quốc tế, định hướng vào ba trụ cột chiến lược: thúc đẩy trao đổi học thuật, nghiên cứu liên ngành về di sản - văn hóa và kiến tạo các liên kết kinh tế - giáo dục bền vững. Chương trình gồm 3 tham luận chuyên sâu, phác họa một lộ trình nghiên cứu mạch lạc từ những di sản lịch sử đến các giải pháp quản trị và thực tiễn kinh tế hiện đại. 

Mở đầu phiên tham luận, GS. Naorem Lokendra Singh trình bày về "Chính sách cai trị gián tiếp của thực dân tại Myanmar và vùng Đông Bắc Ấn Độ". Ông đi sâu phân tích hệ thống quản trị thuộc địa của Anh, sự phân chia giữa các vùng tự trị và vùng trực thuộc, từ đó lý giải nguồn gốc sâu xa của các xung đột sắc tộc và ý thức hệ vẫn còn dai dẳng đến ngày nay.

GS. Naorem Lokendra Singh phân tích về bối cảnh lịch sử và chính sách quản trị vùng biên giới - Ảnh: Ý NGUYỄN

Tiếp nối, GS. Moirangthem Premjit Singh, Trưởng phòng Hành chính/Quản lý, Đại học Manipur mang đến tham luận về chủ đề “Quản trị thể chế và hợp tác quốc tế trong giáo dục đại học: Tập trung vào ngoại giao học thuật giữa Nam Á và Đông Nam Á”. Theo ông, các trường đại học hiện nay không chỉ là trung tâm đào tạo mà còn là tác nhân quan trọng trong hội nhập khu vực thông qua việc trao đổi tri thức và văn hóa. Ông cho rằng các trường đại học ngày nay đã vượt xa vai trò của những trung tâm đào tạo thuần túy để trở thành những “pháo đài” của ngoại giao, đổi mới và hội nhập khu vực. Với ông, sự hợp tác giữa Đại học Manipur và trường ĐH KHXH&NV chính là một minh chứng điển hình cho tầm nhìn khu vực, nơi tri thức trở thành sợi dây gắn kết quá khứ, hiện tại và tương lai.

GS. Moirangthem Premjit Singh trình bày về vai trò của ngoại giao học thuật trong kết nối liên khu vực - Ảnh: HẠNH NGUYÊN

Ở nội dung về liên kết kinh tế, PGS. TS Loitongbam Bishwanjit Singh, Khoa Nghiên cứu Đông Nam Á, Đại học Manipur, đã trình bày tham luận “Chính sách 'Hành động hướng Đông' của Ấn Độ và thúc đẩy kết nối kinh tế Việt Nam - Ấn Độ”. Ông cung cấp các số liệu ấn tượng về kim ngạch thương mại song phương đạt hơn 16,46 tỷ USD năm 2025 và đề xuất các doanh nghiệp Việt Nam đẩy mạnh đầu tư vào vùng Đông Bắc Ấn Độ - khu vực đang có sự phát triển mạnh mẽ về hạ tầng giao thông kết nối với ASEAN. Để hiện thực hóa tầm nhìn này, ông đề xuất hai nước cần xúc tiến mạnh mẽ hơn các hoạt động ngoại giao kết nối vùng, mở thêm các đường bay trực tiếp từ Manipur đến các thành phố lớn của Việt Nam và thành lập bộ phận chuyên trách về vùng Đông Bắc Ấn Độ tại các cơ quan ngoại giao. Khép lại tham luận, ông khẳng định sự liên kết chặt chẽ giữa Việt Nam và Ấn Độ không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần duy trì hòa bình và ổn định khu vực.

PGS. TS Loitongbam Bishwanjit Singh đề xuất các giải pháp tăng cường hợp tác kinh tế song phương - Ảnh: HẠNH NGUYÊN

Phần thảo luận diễn ra với các câu hỏi xoanh quanh cơ hội học bổng nghiên cứu sinh, việc giảng dạy tiếng Hindi tại Việt Nam và khả năng công nhận tín chỉ chung giữa hai trường. Tọa đàm ghi nhận những câu hỏi sâu về mối liên hệ văn hóa và khảo cổ học, tiêu biểu là những tương đồng trong hoa văn di vật tại di chỉ Giồng Nổi (Bến Tre) với các cổ vật tại Ấn Độ, mở ra hướng nghiên cứu chung về sự ảnh hưởng của văn hóa Ấn Độ đối với Việt Nam trong lịch sử.

Các đại biểu trao đổi về những nét tương đồng trong khảo cổ học và văn hóa giữa Việt Nam và Ấn Độ - Ảnh: Ý NGUYỄN

Người tham dự trao tặng tác phẩm Lục Vân Tiên cho GS. Naorem Lokendra Singh, gợi mở về dự án hợp tác dịch thuật tác phẩm kinh điển này sang tiếng Hindi - Ảnh: Ý NGUYỄN

Buổi làm việc kết thúc với nhiều đề xuất hợp tác thực chất như tăng cường trao đổi giảng viên ngắn hạn, phối hợp công bố khoa học quốc tế và xúc tiến các đường bay trực tiếp từ vùng Đông Bắc Ấn Độ đến Việt Nam. Những ý kiến đóng góp tại đây không chỉ thắt chặt tình hữu nghị mà còn là tiền đề quan trọng để hai đơn vị triển khai các ký kết hợp tác chính thức trong tương lai, góp phần vào sự phát triển bền vững của khu vực.

Đại học Manipur là một trong những trường đại học công lập quan trọng tại Đông Bắc Ấn Độ, với thế mạnh về khoa học xã hội và khu vực học, có nhiều khoa như: Nghiên cứu Đông Nam Á; Lịch sử - Kinh tế - Chính trị,... Nổi bật về nghiên cứu, có Quan hệ Ấn Độ - ASEAN, Phát triển kinh tế khu vực, Lịch sử và văn hóa Đông Bắc Ấn Độ.

Ý NGUYỄN - HẠNH NGUYÊN