TỪ RĀMĀYAṆA ĐẾN RIỀM-KÊ: BIẾN THỂ CỦA SỬ THI ẤN ĐỘ TRONG KHÔNG GIAN VĂN HÓA CỦA NGƯỜI KHMER NAM BỘ

Trân trọng kính mời quý vị tham dự buổi tọa đàm khoa học mang tên: Từ Rāmāyaṇa đến Riềm-kê: Biến thể của sử thi Ấn Độ trong không gian văn hóa của người Khmer Nam Bộ (From Rāmāyaṇa to Reamke: Indian Epic Transformation in the Cultural Region of the Khmer in Southern Vietnam)

+ Thông tin cụ thể:
- Ngày (Date): Thứ Bảy, 18 tháng 12 năm 2021 (Saturday, 18th December 2021)
Giờ (Time): 08:30 – 11:00 (Giờ Việt Nam - Vietnam standard time VST)
- Đường dẫn tham dự (Registration link): https://meet.google.com/xyj-bswf-dhq

-------------------
*Rāmāyaṇa (रामायण) là một trong hai bộ sử thi quan trọng của Ấn Độ giáo (Hinduism) và nền văn hóa Ấn Độ nói chung. Tại Ấn Độ, tác phẩm Rāmāyaṇa phổ biến hiện nay được cho là do đạo sĩ Valmiki sáng tác trong một điểm thời gian không xác định, diễn ra khoảng thế kỷ thứ III-IV trước Công nguyên. Từ giả thuyết này, các học giả Ấn Độ đã gọi tên của tác phẩm sử thi là Valmiki Rāmāyaṇa.

Theo dòng lịch sử, người Khmer ở Nam Bộ và các dân tộc trong vùng Đông Nam Á đã tiếp nhận và biến đổi những tác phẩm văn học kinh điển của Ấn Độ. Bà-La-Môn giáo được truyền bá đến Đông Nam Á trong những thế kỷ đầu Công nguyên đã mang theo kinh tạng cùng những tác phẩm văn học của Ấn Độ đến vùng đất mới.

Sử thi Rāmāyaṇa đã sớm phổ biến ở Đông Nam Á qua tác phẩm điêu khắc đá tìm thấy ở Trà Kiệu (thuộc vương quốc Champa cổ) với niên đại thế kỷ VII-VIII.

Tuy nhiên, sự phổ biến của sử thi Rāmāyaṇa ở Việt Nam nằm ở cộng đồng người Khmer, một tộc người ở phương Nam đã tiếp nhận và biến đổi sử thi Rāmāyaṇa thành một tác phẩm văn học kinh điển của riêng họ qua cái tên mới là Riềm-kê.

Từ sau thế kỷ XIV, người Khmer và các dân tộc ở Đông Nam Á lục địa đã chịu ảnh hưởng Phật giáo Nguyên Thủy và dần phát triển hệ phái Phật giáo này thành tôn giáo tộc người. Theo đà phổ quát của Phật giáo Nguyên thủy, chuyện Riềm-kê của người Khmer cũng dần được biến đổi thành một dạng sử thi Phật giáo. Trong đó, phần nhiều nội dung của cốt truyện được thể hiện trong không gian văn hóa của các ngôi chùa Khmer.

Đối với người Khmer Nam Bộ, Riềm-kê chỉ còn là một câu chuyện dân gian với nhiều dị bản do những biến đổi từ lối kể chuyện truyền miệng qua nhiều thời đại khác nhau của lịch sử. Một phần trong câu chuyện của Riềm-kê được thể hiện qua những bộ tranh vẽ tường, nghệ thuật điêu khắc tại các ngôi tự viện Khmer và diễn xướng dân gian của người Khmer Nam Bộ.

Đến với buổi tọa đàm, quý vị sẽ nghe phần trình bày tham luận của các nhà nghiên cứu Việt Nam, Ấn Độ, chúng tôi cũng dành thời gian để quý vị có thể trao đổi học thuật trực tiếp với các diễn giả.