Đạo diễn Khoa Nguyễn: hành trình từ giảng viên đại học đến phim điện ảnh "Người lắng nghe"

Thầy Đăng Khoa – Đạo diễn Khoa Nguyễn – người Thầy  - người Anh luôn gắn bó với Khoa Thư viện – Thông tin học dù ở bất cứ cương vị, công việc nào: từ sinh viên đến học viên cao học, từ Chủ tịch HSV, Bí thư Đoàn trường đến Giảng viên Bộ môn Thông tin học.

Nhân dịp Phim điện ảnh NGƯỜI LẮNG NGHE của anh chính thức ra rạp từ 4/3/2022, Ban truyền thông của Khoa đã có vài trao đổi thân tình với “Thầy Đạo diễn”.

Đạo diễn Khoa Nguyễn trong một sự kiện của Khoa Thư viện - Thông tin học - Trường Đại học KHXH&NV.

GIẢNG ĐƯỜNG ĐẠI HỌC HAY PHIM TRƯỜNG?

Thưa anh, điều gì thôi thúc anh rời giảng đường để theo nghiệp điện ảnh?

Hai chuyện này là tách rời nhau.

Anh rời trường Nhân văn vào đầu năm 2011, lý do chính là vì thấy bản thân không còn phù hợp với mỗi trường làm khoa học và đào tạo nữa.

Còn việc anh quyết định theo đuổi con đường trở thành đạo diễn, trở thành một nhà làm phim là từ năm 2014, sau khi có cơ duyên làm việc ở lĩnh vực sản xuất chương trình truyền hình vào năm 2013.

Là giảng viên “nổi tiếng” nghiêm túc trên giảng đường? Anh có còn giữ “nét riêng” đó trên phim trường không?

Các anh chị em đồng nghiệp thân thiết hiện tại của anh trong lĩnh vực làm phim vẫn hay gọi anh là “thầy Khoa”, chắc anh vẫn còn giữ được chút gì đó phong cách của một người từng có 10 năm đứng trên bục giảng.

Liệu có chút tương đồng nào giữa nghề dạy học và công việc ở phim trường không thưa anh? Ví dụ làm việc với sinh viên và làm việc diễn viên?

Điểm tương đồng lớn nhất của một người giảng viên và một người đạo diễn đó chính là cả hai vị trí này đều đòi hỏi người đảm nhiệm nó phải có khả năng diễn đạt tốt.

Giảng viên thì rõ rồi, là người có nhiệm vụ chia sẻ kiến thức cho sinh viên, nếu không có khả năng diễn đạt tốt thì thật khó để các bạn sinh viên tiếp thu được.

Còn người đạo diễn, là người dẫn dắt toàn bộ đoàn phim (thường là mấy trăm con người) thực hiện các mong muốn của mình về mặt chuyên môn, nếu không có khả năng diễn đạt tốt, giúp toàn bộ ekip hiểu đúng, hiểu đủ về các yêu cầu của mình thì sẽ rất khó để mọi người cùng nhau hoàn thành nhiệm vụ.

4 năm làm sinh viên ngành “Khoa học thông tin – Thư viện”, 3 năm là học viên cao học, rồi bỏ ngang khi đang là Giảng viên nhận được rất nhiều sự yêu mến từ SV và đồng nghiệp, anh có nghĩ là mình đã tạo nên một “tấm gương xấu” không?

Có chứ, thỉnh thoảng anh vẫn nghĩ mình là một tấm gương xấu cho các bạn sinh viên, các bạn học viên cao học của khoa mình.

Nếu mọi người chỉ nhìn vào hiện tượng, nghĩa là chỉ thấy việc anh đã từng tốt nghiệp thủ khoa Đại học, rồi tuyển thẳng Cao học, rồi học nửa chừng lại bỏ để rẽ ngang qua một lĩnh vực khác thì có thể mọi người sẽ nghĩ ngành của chúng ta thiếu hấp dẫn, thiếu thực tế và thiếu cơ hội phát triển. Nếu chỉ nghĩ vậy, thì anh quả thật là một tấm gương xấu!

Nhưng chúng ta phải nhìn nhận sự việc đúng với bản chất của nó, đó là: việc anh rời khoa, rời trường là bởi vì anh thấy mình không còn phù hợp với việc làm khoa học và làm công tác đào tạo ở môi trường đại học. Nó không liên quan gì đến việc học ngành Thư viện cả.

Mỗi ngành học, mỗi lĩnh vực ngành nghề đều có những giá trị riêng, có những cơ hội riêng, thành ra, quan trọng là việc mình cần phải trả lời được câu hỏi cho riêng mình là: điều gì thật sự phù hợp với mình? Và khi đã có câu trả lời rồi thì hãy theo đuổi câu trả lời đó!

HÀNH TRÌNH

Hành trình trở thành đạo diễn “chính danh” (tốt nghiệp đạo diễn của Trường ĐH Sân khấu Điện ảnh - BTT) chắc hẳn là không hề dễ dàng. Có lúc nào anh nghĩ mình đã lạc lối và muốn quay lại không? 

Khi anh rời trường Nhân văn vào đầu năm 2011, thực tế là anh chưa biết con đường tiếp theo của mình là gì. Anh đã mất 3 năm để thử sức ở các lĩnh vực khác nhau để tìm kiếm con đường mới. Ba năm đó, thật sự rất khó khăn! Nhưng ngay cả trong lúc khó khăn như vậy, anh vẫn chưa bao giờ nghĩ đến việc anh sẽ trở lại với lĩnh vực khoa học và đào tạo, đơn giản là vì anh đã có hơn 10 năm trải nghiệm trong lĩnh vực đó rồi, và đã biết bản thân không còn phù hợp nữa nên mới rời đi, vậy thì không có lý do gì để lúc này anh lại quay trở lại. Đến năm 2014, khi đã quyết định theo đuổi sự nghiệp Điện ảnh, và nhất là khi thi đậu vào khoa Đạo diễn trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh TP.HCM, lúc đó, anh đã thấy con đường của mình rất rõ rồi, đó là sẽ trở thành Đạo diễn Điện ảnh, nên càng không có chuyện thấy mình “lạc lối”.

Thể loại phim mà anh muốn theo đuổi nhất? Và anh có muốn thử sức ở thể loại nào khác không?

Hiện tại, anh muốn theo đuổi dòng phim tâm lý – kinh dị, đi sâu vào việc khai thác các vấn đề nội tâm của con người, các chấn thương tâm lý và cách con người ta đối diện và vượt qua nó.

Anh chỉ mới làm phim đầu tay, hành trình vẫn còn dài, nên chuyện liệu có muốn thử sức ở thể loại khác hay không thì hãy để thời gian trả lời.

NGƯỜI LẮNG NGHE

NGƯỜI LẮNG NGHE, chính thức ra rạp từ 4/3/2022, được lấy cảm hứng từ đâu?

Kịch bản Người Lắng Nghe được lấy cảm hứng đầu tiên là từ một bài viết đăng trên báo Tuổi trẻ năm 2016, nói về một dịch vụ tại Nhật Bản, đó là dịch vụ “cho thuê người lắng nghe”. Xã hội Nhật Bản vốn nổi tiếng về áp lực cuộc sống, với tỷ lệ tự tử cao nhất nhì toàn cầu. Và dịch vụ này ở Nhật là giúp góp phần giảm thiểu các ca tự tử đó, khi hướng tới việc giúp đỡ những người đang có nhu cầu được tâm sự, chia sẽ các phương án “được lắng nghe” như: qua điện thoại, gặp trực tiếp, các buổi tham vấn tâm lý, … Sau khi đọc bài báo này, anh hoàn toàn đồng tình về thực trạng và nhu cầu “ai cũng cần một người để lắng nghe” ấy, và đó chính là tiền đề để anh theo đuổi ý tưởng này cho đến khi phát triển nó thành kịch bản phim điện ảnh vào năm 2019.

Anh có thể bật mí thêm một chút về NGƯỜI LẮNG NGHE không ạ? Ví dụ điều anh tâm đắc nhất trong bộ phim này?

Có nhiều điều anh tâm đắc về bộ phim này, nhưng nếu phải chọn ra điều tâm đắc nhất thì chính là việc anh đã có thể triển khai thực hiện bộ phim hoàn toàn theo ý của mình mà không bị can thiệp, bị thay đổi bởi bất kỳ ai.

Với một đạo diễn làm phim đầu tay, không dễ để làm được điều đó! Thường thì họ sẽ bị chi phối bởi ý kiến của các nhà đầu tư (là những người bỏ tiền, rất nhiều tiền vô dự án), các nhà sản xuất (những người vận hành dự án), hay thậm chí là các nhà quản lý nhà nước thông qua việc kiểm duyệt nội dung kịch bản và phim.

Anh may mắn là đã nhận được sự ủng hộ lớn từ các bên tham gia vào dự án, nên cho đến lúc này, khi bộ phim chuẩn bị phát hành, anh có thể tự hào là mình đã thực hiện được bộ phim đầu tay đúng với ý đồ nghệ thuật của mình nhất.

Được biết NLN đã nhận được hơn 10 giải thưởng quốc tế trước khi ra rạp ngày 4/3 sắp tới. Điều đó có thêm áp lực cho ekip trước khi phim ra rạp không anh?

Cho đến lúc này, phim Người Lắng Nghe đã tham gia tổng cộng 6 Liên hoan phim Quốc tế tại Hong Kong, Mỹ, Anh, Úc và Nigieria. Phim nhận được 18 đề cử và dành được 12 chiến thắng tại các hạng mục: phim điện ảnh xuất sắc, hình ảnh xuất sắc, đạo diễn, biên kịch, nam diễn viên chính, nữ diễn viên chính xuất sắc. Trong đó, nổi bật nhất là giải Vàng (Gold Award) tại Liên hoan phim Quốc tế New York năm 2021.

Với các thành tích này, thực tế là đã tiếp thêm cho ekip rất nhiều tự tin về việc bộ phim có thể chinh phục được khán giả trong nước.

Người Lắng Nghe đã dành được 12 chiến thắng qua 6 Liên hoan phim Quốc tế tại Hong Kong, Mỹ, Anh, Úc và Nigieria trước khi ra ra tại Việt Nam

Em hỏi nhỏ câu cuối ạ: anh có định quay về giảng đường để chia sẻ hành trình của mình không? Nếu có thì khi nào?

Dù bản thân thấy công việc làm khoa học và đào tạo là không phù hợp với mình, nhưng riêng việc được chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm với các bạn trẻ là điều mà anh vẫn luôn rất thích. Vậy nên, anh luôn nghĩ, nếu có cơ hội (nghĩa là nếu được mời) thì anh vẫn sẽ sẵn sàng quay lại bục giảng và chia sẽ những gì anh biết về chuyên môn, về cuộc sống với các bạn sinh viên.

Về thời điểm thì, lúc này, anh đã sẵn sàng rồi, chỉ còn thiếu một lời mời!

Thay mặt Khoa Thư viện - Thông tin học Trường Đại học KHXH&NV, cảm ơn Anh đã luôn gắn bó và đồng hành với các hoạt động của Khoa. Chúc NGƯỜI LẮNG NGHE sẽ tiếp nối những thành công tại các Liên hoan phim Quốc tế và để lại nhiều ấn tượng trong lòng người yêu điện ảnh Việt!

Người Lắng Nghe | Official Trailer | Khởi chiếu 04.03.2022

Thực hiện: Ban truyền thông