
Đề quý phụ huynh và các bạn học sinh hiểu rõ hơn về ngành học Quản lý Thông tin, Ban biên tập website Khoa tổng hợp một số câu hỏi mà BCN Khoa đã trả lời trong các chương trình tư vấn tuyển sinh:
1. Hỏi: Thoạt nghe, ngành QLTT có vẻ thiên về công nghệ thông tin, quản trị nhiều hơn là KHXH&NV. Xin Thầy Cô chia sẻ tổng quát về ngành QLLL.
BCN Khoa trả lời:
Ngành Quản lý thông tin (tiếng Anh là Information Management – IM - mã ngành là 7320205) là ngành học nghiên cứu về quá trình và phương thức để tạo lập, thu thập, tổ chức, xử lý, lưu trữ, duy trì phân phối và sử dụng thông tin như một phương tiện để thúc đẩy, truy cập thông tin và dữ liệu hiệu suất và hiệu quả, đặc biệt là trong các cơ quan tổ chức và doanh nghiệp. Ngành có sự giao thoa giữa các lĩnh vực khoa học thông tin, công nghệ thông tin và truyền thông (CNTT-TT), công nghệ số và quản trị. Nhờ vào sự giao thoa này ngành Quản lý thông tin (QLTT) sẽ thực hiện được chức năng là dùng CNTT để quản lý và vận hành hệ thống dữ liệu, thông tin, tài liệu, hồ sơ phục vụ cho suốt quá trình hoạt động, ra quyết định của một tổ chức, bao gồm cả doanh nghiệp hay các tổ chức y tế và giáo dục.
Ngày nay thông tin không phải chỉ ở dạng truyền thống mà còn ở dạng số, và CNTT-TT không phải chỉ ứng dụng trong một lĩnh vực cụ thể mà trong mọi lĩnh vực, trong đó có Khoa học Xã hội và Nhân văn. Đề án chuyển đổi số quốc gia gần đây xác định mục tiêu chuyển đổi số, trong đó phải xây dựng chính phủ số, kinh tế số và xã hội số thì lại càng đòi hỏi các ngành khoa học, các trường đại học cùng tham gia vào quá trình xây dựng và phát triển ấy.
Chính vì nhận thấy xu hướng phát triển quản lý thông tin trên thế giới, khu vực và tại Việt Nam cũng như những yêu cầu của thị trường lạo động, chương trình đào tạo (CTĐT) ngành QLTT đã được thiết kế giúp cung ứng nguồn nhân lực chuyên nghiệp cho các hoạt động chuyển đổi số, từ giúp xây dựng phát triển nội dung, sản phẩm và dịch vụ số, đến đào tạo nâng cao kỹ năng số cho người dân.
2. Hỏi: Chương trình đào tạo của ngành được cấu trúc như thế nào để giúp cử nhân QLTT có thể đáp ứng tốt nhu cầu của thị trường lao động?
BCN Khoa trả lời:
CTĐT ngành Quản lý thông tin được xây dựng và đưa vào tuyển sinh từ năm 2019 dựa trên phân tích nhu cầu của thị trường lao động tại Việt Nam, xu hướng phát triển của các ngành nghề, và tham khảo các chương trình đào tạo trong khu vực và các nước phát triển. CTĐT gồm 129 TC được cấu trúc thành ba khối kiến thức chính cùng với các kỳ thực tập thực tiễn, bao gồm:
Khối kiến thức giáo dục đại cương (23 TC) giúp sinh viên có hiểu biết nền tảng về xã hội, như văn hoá, chính trị, triết học, kinh tế, tâm lý để sống, làm việc và ứng xử phù hợp với con người và xã hội hiện nay.
Đặc biệt để giúp SV có thể có được các kiến thức nền tảng phù hợp cho ngành đào tạo, SV được khuyến khích và yêu cầu học các môn liên quan đặc thù như các môn học về thống kê để phục vụ cho việc học các môn phân tích dữ liệu trong doanh nghiệp trong giai đoạn sau, hoặc các môn về pháp luật và kinh tế học.
Khối kiến thức giáo dục chuyên ngành (76 TC), chuyên ngành bổ trợ (6TC), thực tập (7TC): giúp sinh viên có năng lực thực hiện và quản lý các hoạt động tạo lập, tìm kiếm, thu thập, xử lý, tổ chức, lưu trữ, và cung cấp thông tin và dịch vụ thông tin trong các tổ chức và doanh nghiệp. Chẳng hạn, sinh viên học môn Marketing truyền thông (tức liên quan đến tiếp thị trong môi trường số) thì các em cần phải biết về việc tạo lập các từ khóa phù hợp, vốn được học từ môn xử lý thông tin. Hay nếu các em muốn quản trị được nội dung website thì ngoài kiến thức về Thiết kế web các em còn được học về việc viết nội dung (content writing). Hay nếu các em muốn phân tích dữ liệu trong tổ chức thì các em phải học về Thống kê, Phân tích dữ liệu cho quản lý. Để có thể quản lý được thông tin ngày nay, các em phải dùng công nghệ.
CTĐT có các môn học nền tảng về CNTT-TT giúp sinh viên ứng dụng vào quá trình quản lý thông tin: bao gồm các môn về cơ sở dữ liệu, thiết kế web, mạng máy tính, phân tích thông tin, hệ thống thông tin doanh nghiệp, Phân tích thiết kế hệ thống thông tin, an toàn bảo mật thông tin.Các môn học này không chỉ giúp sinh viên ứng dụng vào các giai đoạn khác nhau của quá trình quản lý thông tin mà còn có thể có cái nhìn toàn diện giúp doanh nghiệp và tổ chức phát triển một hệ thống quản lý thông tin phù hợp. Các yêu cầu khác tự tích lũy là Ngoại ngữ và tin học ứng dụng.
Như vậy, đây là ngành học tích hợp nhiều loại kiến thức rất cần thiết đối với công dân trong trong bối cảnh chuyển đổi số của đất nước, giúp người học vừa là người thụ hưởng vừa trở thành người hỗ trợ người dân trong truy cập các nguồn thông tin số, có kiến thức số phù hợp với cácquy tắc ứng xử, chuẩn mực đạo đức trong môi trường số.
3. Hỏi: Sinh viên sẽ được thực hành, thực tế, thực tập như thế nào trong quá trình học tập ngành QLTT?
BCN Khoa trả lời:
CTĐT gồm 129 TC trong đó có các môn học chú trọng rèn luyện kỹ năng thực hành cho sinh viên thì sẽ được phân bổ thời lượng thực hành thông qua các hình thức như thực hành trên lớp, tại các phòng máy tính và tạo ra các sản phẩm phù hợp với yêu cầu của môn học.
Về thực tập: sinh viên có hai kỳ thực tập gồm thực tập giữa kỳ 5 tuần tại các doanh nghiệp vào HK 4, và thực tập cuối kỳ và làm đồ án tốt nghiệp vào HK 7.
Quá trình thực tập giúp các em có đối sánh giữa học và hành, tích lũy kiến thức và kỹ năng, rèn luyện ý thức tổ chức kỷ luật, làm quen với môi trường văn hóa tổ chức đa dạng. Đây là cơ hội cho sinh viên tiếp cận thị trường lao động giúp các em tìm kiếm các cơ hội việc làm sau khi tốt nghiệp.
CTĐT được thiết kết có các môn học có trọng tâm rèn luyện kỹ năng sẽ có thời lượng cho phần thực hành trải nghiệm cái mới dưới nhiều hình thức: Tham quan trải nghiệm thực tế tại các cơ quan tổ chức Khách mời trong các môn học chuyên ngành là các chuyên gia trong các lĩnh vực khác nhau (quản lý doanh nghiệp, chuyên gia CNTT, chuyên gia về chính phủ điện tử…) Thực hành tại lớp học, tại phòng máy tính: ví dụ sử dụng các phần mềm ứng dụng để thiết kế web, quản lý cơ sở dữ liệu, thực hành về hệ thống thông tin doanh nghiệp…
Ngoài ra, Khoa có nhiều câu lạc bộ chuyên ngành, văn hóa - văn nghệ - thể thao, thiện nguyện, truyền thông… hỗ trợ và giúp rèn luyện kỹ năng đa dạng cho sinh viên như viết CV, trả lời phỏng vấn xin việc, nghiên cứu khoa học.
4. Hỏi: Dữ liệu chính là tài nguyên sống còn của các tổ chức, doanh nghiệp lớn. Vậy ngành QLTT có thể giúp các doanh nghiệp thu thập, xử lý, phân tích dữ liệu phục vụ cho quá trình vận hành hay không?
BCN Khoa trả lời:
“Thông tin là nhiên liệu cho thế kỷ 21, và sự phân tích thông tin sẽ là động cơ tiêu thụ nhên liệu ấy.” (Peter Sondergaard, Gartner Research). “Không có phân tích dữ liệu lớn (big data), bạn sẽ là người mù và điếc ở giữa xa lộ thông tin” (Geoffrey Moore, Nhà tư vấn và lý luận gia về quản tri). Những nhận định trên đã cho thấy tầm quan trọng của dữ liệu trong thời đại công nghệ số hiện nay. Chẳng hạn, trong lĩnh vực thương mại điện tử, phân tích dữ liệu giúp tạo ra báo cáo doanh thu, tình hình kinh doanh của công ty, cho thấy sự thay đổi giá qua từng năm, tăng trưởng doanh số hàng tháng, phân tích số lượng và khuynh hướng nhu cầu khách hàng… để giúp nhà quản lý ra quyết định kinh doanh phù hợp…
Nhận thức được vai trò của dữ liệu và thông tin trong hoạt động của tổ chức, CTĐT QLTT đã tích hợp một số môn học liên quan, bao gồm các môn như Xử lý thông tin, Xác xuất thống kê, Phân tích dữ liệu cho Quản lý, Khoa học dữ liệu ứng dụng, Lưu trữ & khai thác dữ liệu,… để trang bị cho sinh viên kiến thức và kỹ năng cơ bản trong phân tích dữ liệu. Theo đó sinh viên học về quá trình đánh giá dữ liệu bằng các công cụ phân tích hoặc thống kê để khám phá thông tin hữu ích (như Microsoft Excel, ngôn ngữ lập trình như R hoặc Python, các công cụ trực quan hóa dữ liệu như Tableau).
Sinh viên cũng được giới thiệu các kỹ thuật phân tích như Phân tích văn bản (Text Analysis), Phân tích thống kê (Statistical Analysis), hay các kỹ thuật cao hơn như Phân tích chẩn đoán (Diagnostic Analysis), Phân tích dự đoán (Predictive Analysis).
Do vậy, với kiến thức và kỹ năng căn bản được học từ CTĐT, sinh viên ra trường và được tuyển dụng vào các doanh nghiệp, được huấn luyện các quy trình và yêu cầu công việc đặc thù của doanh nghiệp, sinh viên có thể đảm nhiệm các công việc như: Chuyên viên phân tích số liệu (Data Analyst) Chuyên viên quản lý thông tin và dữ liệu (Data & Information Management Officer) Chuyên viên phân tích SEO (Search Engine Optimization analyst)
5. Hỏi: Em muốn làm việc trong việc quản trị hệ thống thông tin của doanh nghiệp vì nó liên quan nhiều đến lĩnh vực em thích là công nghệ thông tin và quản trị hệ thống. Vậy nếu em học ngành QLTT thì có thể làm tốt công việc này không? Vì sao?
BCN Khoa trả lời:
Như đã nêu ở phần trên, ngành Quản lý thông tin là một ngành khoa học liên ngành về tổ chức và khai thác thông tin và dữ liệu bao gồm: thu thập thông tin, xử lý thông tin, tổ chức thông tin, phân tích đánh giá và phân phối thông tin tới người dùng sao cho đạt hiệu quả. Muốn QLTT trong thời đại công nghệ số thì phải ứng dụng công nghệ, phải xây dựng được hệ thống thông tin quản lý cho doanh nghiệp, phải sử dụng tốt CNTT-TT trong quá trình đó.
Chương trình đào tạo ngoài chú trọng các môn học chuyên ngành về khoa học thông tin, quản trị học, còn có các môn học về CNTT, hệ thống thông tin như Kiến trúc máy tính và hệ điều hành, Phân tích hệ thống thông tin, Hệ thống thông tin doanh nghiệp để giúp sinh viên có những kiến thức và kỹ năng nền tảng, phù hợp cho mục tiêu nghề nghiệp bao gồm quản trị hệ thống như cài đặt hệ điều hành, hần mềm cho máy tính và cung cấp các dịch vụ CNTT trong doanh nghiệp, ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động quản trị, sản xuất và kinh doanh trong mỗi doanh nghiệp.
Công nghệ thông tin và truyền thông, công nghệ số phát triển liên tục, đòi hỏi mọi công dân và nguồn nhân lực cần được đào tạo, đào tạo lại và tự học suốt đời. Khi sinh viên tốt nghiệp bước vào thị trường lao động, muốn đi chuyên sâu về CNTT-TT và quản trị hệ thống thì cần phải không ngừng tự học, tham gia các khóa đào tạo chuyên môn cũng như những khóa học phù hợp với đặc thù của lĩnh vực hoạt động của doanh nghiệp, giúp chuẩn hóa trình độ chuyên môn.
--------------------------------------------------------
Thông tin về chương trình đào tạo của ngành học xem tại đây
Video để hiểu thêm về ngành học xem tại đây
Video về sinh hoạt học chuyên đề mới nhất của Khoa xem tại đây
Hình ảnh đội ngũ giảng viên xem tại đây
BBT Website Khoa Thư viện – Thông tin học





