
Cuốn sách “Tìm về bản sắc văn hóa Việt Nam” được xuất bản lần đầu năm 1996. Liên tục trong vòng bốn tháng sau khi ra mắt, sách nằm trong top 10 của loại sách khảo cứu bán chạy nhất (theo xếp hạng của Công ty Phát hành sách FAHASA). Đến năm 2001, trong lần xuất bản thứ ba, sách đã được chỉnh sửa lớn. Cũng trong năm này, sách đã được dịch và xuất bản bằng tiếng Pháp. Bản tiếng Pháp đã được tái bản vào các năm 2006, 2008. Bản dịch tiếng Trung mới được công bố tại Đài Loan năm 2019. Việc dịch sang tiếng Anh đã được triển khai thực hiện đồng thời với bản tiếng Pháp, nó đã được hiệu đính và dịch lại nhiều lần. Đến nay, nhờ có sự nỗ lực cao độ của anh Marc Brian Young, với tư duy toán học của một cựu sinh viên ngành Hàng không vũ trụ của Đại học Priceton và sự am hiểu sâu sắc về ngôn ngữ và văn hóa Việt Nam, cùng cô Võ Thị Minh Hà, giảng viên Khoa Ngôn ngữ học Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Đại học Quốc gia Hà Nội với sự hỗ trợ của nhiều người khác, bản dịch đã hoàn tất, NXB Thế giới xuất bản và phát hành năm 2021.
Theo Marc Young, công việc dịch thuật không đơn giản như ta thấy bề ngoài do hai ngôn ngữ này quá khác biệt. Thứ nhất, họ ngôn ngữ của tiếng Việt và tiếng Anh rất khác nhau. Thứ hai, các nền văn hóa chi phối hai ngôn ngữ này cũng thuộc về hai loại hình văn hóa rất khác nhau. Thứ ba, logic trực quan của hai ngôn ngữ cũng khác nhau một cách sâu sắc. Trong bối cảnh đó, “nghĩa hàm ẩn” ở hai văn bản cũng sẽ rất khác nhau. Có nhiều yếu tố nghĩa là “hiển nhiên” đối với người nói ngôn ngữ này sẽ trở nên không thể hiểu được khi chuyển dịch sang ngôn ngữ khác nếu không có giải thích thêm. Hiện tượng này có thể là nguyên nhân lớn nhất khiến cho chất lượng các bản dịch Anh - Việt, Việt - Anh thường là rất thấp. Việc xác định các vấn đề như vậy đòi hỏi sự hợp tác chặt chẽ giữa những người nói tiếng Việt và tiếng Anh bản ngữ. Công việc dịch thuật và hiệu đính do vậy đã đươc thực hiện bởi một nhóm làm việc trong suốt 5 năm (2016-2021).


1996
2000

2021


Marc Young, Võ Minh Hà, TNT, Phạm Trần Long (GĐ Nxb Thế giới)






