Theo lời đề nghị của Giáo sư Masaaki Shimizu (Đại học Osaka – Nhật Bản) về chương trình thăm và giao lưu học thuật, sáng 9.1.2022, Khoa Ngôn ngữ học, Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM đã tổ chức Tọa đàm Quốc tế “Danh hóa, Giống và Loại từ". Tọa đàm có sự tham dự của các chuyên gia, nhà nghiên cứu từ nhiều trường đại học trong và ngoài nước, các giảng viên, học viên và sinh viên ngành ngôn ngữ nói riêng và các ngành KHXH&NV khác.
Phát biểu khai mạc Hội thảo, TS. Phan Thanh Định - Phó Hiệu trưởng Trường ĐH KHXH&NV khẳng định tầm quan trọng của việc nghiên cứu ngôn ngữ. Đồng thời, thầy bày tỏ hy vọng buổi tọa đàm sẽ mở ra nhiều hướng nghiên cứu cũng như cơ hội hợp tác giữa các trường của Việt Nam và Nhật Bản: “Sự đa dạng và sâu sắc trong chuyên môn của các diễn giả sẽ mang lại cho buổi tọa đàm một hướng tiếp cận mới cho những vấn đề tưởng chừng đã cũ. Hiện tượng danh hóa trong các ngôn ngữ sẽ được bàn thảo từ góc độ loại hình học chức năng, trên cơ sở đánh dấu của một phạm trù ngữ pháp, hay từ vai trò của loại từ trong quá trình danh hóa của các ngôn ngữ Ấn – Aryan và tiếng Việt”.
TS. Phan Thanh Định bày tỏ mong muốn hợp tác với các chuyên gia trong và ngoài nước - Ảnh: Tuyết Hồng
Tại buổi tọa đàm, 3 chuyên gia đến từ Nhật Bản lần lượt trình bày các tham luận và chia sẻ những nội dung về ngữ pháp và từ vựng. Trong đó có tham luận Hướng đến “Loại hình học chức năng động” - Danh hóa, giống và loại từ do GS. Masayoshi Shibatani – ĐH Quốc tế Kobe trình bày; tham luận Loại từ và sự đánh dấu về giống trong các ngôn ngữ Ấn - Aryan từ góc nhìn danh hóa do GS. Prashant Pardeshi - Viện Quốc gia nghiên cứu Nhật ngữ và Ngôn ngữ học trình bày; và tham luận Loại từ trong tiếng Việt: vai trò của loại từ trong hiện tượng danh hóa do GS. Masaaki Shimizu – ĐH Osaka trình bày.
Tại tham luận Hướng đến “Loại hình học chức năng động” - Danh hóa, giống và loại từ, GS. Masayoshi Shibatani đã cho thấy các giới tính ngữ pháp và các từ phân loại (về số lượng) đang cụ thể hóa các kiểu danh hóa, trong khi các danh hóa thông thường phân loại tối thiểu.
GS. Masayoshi Shibatani trình bày nghiên cứu về ngữ pháp - Ảnh: Tuyết Hồng
Bên cạnh đó, trong tham luận Loại từ và sự đánh dấu về giống trong các ngôn ngữ Ấn - Aryan từ góc nhìn danh hóa, GS. Prashant Pardeshi đã cùng các nhà nghiên cứu xem xét lại ba cấu trúc danh từ.
GS. Prashant Pardeshi trình bày tại Hội thảo - Ảnh: Tuyết Hồng
Sự đào sâu vào một hiện tượng ngôn ngữ học nào đó mang tính phổ quát sẽ giúp cho các nhà nghiên cứu có cơ sở miêu tả và phân loại một cách hệ thống các thuộc tính hay đặc trưng thuộc về cấu trúc của các ngôn ngữ. Những nội dung từ 3 tham luận của các nhà nghiên cứu từ Nhật Bản có liên quan trực tiếp đến vấn đề loại từ trong tiếng Việt – một trong những cơ sở lý thuyết cơ bản thuộc lĩnh vực Ngôn ngữ học lý thuyết. Đặc biệt, dưới góc nhìn của các nhà nghiên cứu nước ngoài về Việt ngữ học, các vấn đề khoa học sẽ được củng cố và phát triển theo nhiều đường hướng mới.
Buổi tọa đàm chính là cơ hội để cán bộ, giảng viên, nghiên cứu sinh, học viên cao học và sinh viên của Khoa Ngôn ngữ học cũng như những nhà nghiên cứu ngôn ngữ trong và ngoài Trường có cơ hội được gặp gỡ, trao đổi khoa học với các nhà nghiên cứu nước ngoài. Từ đó mở cơ hội hợp tác sâu rộng hơn giữa các nhà nghiên cứu cũng như các trường giữa Việt Nam và Nhật Bån.
TUYẾT HỒNG
