Trường ĐH KHXH&NV cùng Đoàn công tác của Bộ GD&ĐT làm việc tại Thụy Điển, Phần Lan về người Việt Nam ở nước ngoài và công tác giảng dạy tiếng Việt

Từ ngày 14.09 đến ngày 17.09, nhóm công tác của Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân Văn, ĐHQG-HCM đã tháp tùng Đoàn công tác của Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam thực hiện chuyến công du làm việc tại Thụy Điển và Phần Lan về các vấn đề liên quan đến người Việt Nam ở nước ngoài và công tác giảng dạy tiếng Việt ở hai nước sở tại. Đoàn công tác được dẫn đầu bởi TS. Phạm Ngọc Thưởng - Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo với sự tham gia của 4 trường Đại học Việt Nam trong đó có Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQG-HCM. Các thành viên Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQG-HCM gồm có PGS.TS. Ngô Thị Phương Lan, Hiệu trưởng Nhà trường, TS. Phạm Thanh Duy - Trưởng phòng Hành chính- Tổng hợp và TS. Nguyễn Hoàng Phương - Phó Trưởng Khoa Việt Nam.

Tại Thụy Điển, từ ngày 11.9 đến ngày 13.9.2023, Đoàn đã đến làm việc với đại diện Chính quyền Thành phố Eskilstuna; Lãnh đạo Trường và Khoa dạy tiếng Việt, Trường sư phạm MDU Eskilstuna; Trung tâm liên văn hóa Eskilstuna - nơi giảng dạy tiếng Việt cho các em học sinh người Việt tại địa bàn; Bộ Giáo dục và Nghiên cứu Thụy Điển; Trường Đại học Uppsala và Hội người Việt, giáo viên tiếng Việt tại Thụy Điển.

Nội dung cốt lõi của các buổi làm việc là cùng hợp tác hiệu quả trong quản lý, trao đổi kinh nghiệm về việc xây dựng, ban hành, giám sát việc thực hiện chính sách và cơ chế quản lý công tác dạy học tiếng Việt và tiếng nước ngoài tại Việt Nam và Thụy Điển. Đặc biệt, đây là lần đầu tiên có các buổi làm việc cấp Lãnh đạo Bộ với chủ đề: trao đổi kinh nghiệm về việc xây dựng, ban hành, giám sát việc thực hiện chính sách và cơ chế quản lý công tác dạy học tiếng Việt và tiếng nước ngoài tại Việt Nam và Thụy Điển. Thông qua các nội dung trao đổi, các buổi làm việc hướng tới tạo cơ hội cho các giáo viên, tình nguyện viên và lãnh đạo Bộ hai nước gắn kết, thúc đẩy các chính sách phát triển tiếng Việt tại nước sở tại.

Toàn Thụy Điển hiện có khoảng 20.000 người Việt sinh sống và có khoảng 2.000 học sinh học tiếng Việt. Về công tác giảng dạy tiếng Việt hay ngôn ngữ mẹ đẻ, Thụy Điển đã đưa vào bắt buộc giáo dục từ 1977 với chính sách The Home Language Reform (Cải cách ngôn ngữ mẹ đẻ), chính phủ luôn hết sức ủng hộ với điều kiện chỉ cần có 05 học sinh đăng ký sẽ được mở lớp học và học sinh được miễn học phí hoàn toàn. Trung tâm liên văn hóa là nơi tổ chức các hoạt động giảng dạy tiếng mẹ đẻ ở đủ các cấp độ từ mẫu giáo trở lên. Trẻ em sinh sống tại Thụy Điển được đăng ký học miễn phí, kể cả các em là con nuôi. Học sinh hiện đang được học tiếng mẹ đẻ tại cơ sở giáo dục từ 60 phút đến 80 phút một tuần. Tình hình khó khăn chung trong công tác giảng dạy tiếng Việt là thiếu giáo trình chuyên soạn cho việc dạy tiếng Việt tại địa phương; tại Thụy Điển chưa có cơ sở giáo dục nào đào tạo giáo viên giảng dạy tiếng Việt cũng như bồi dưỡng phương pháp giảng dạy tiếng Việt cho giáo viên; còn tương đối thiếu cơ sở vật chất và tài liệu, phương tiện phục vụ việc học tập, rèn luyện, giao lưu tiếng Việt dành cho học sinh học tiếng Việt và giáo viên giảng dạy tiếng Việt; và số lượng học sinh đăng ký học tiếng Việt nằm rải rác ở nhiều nơi khác nhau gây khó khăn cho công tác giảng dạy nên rất cần hợp tác, phát triển các hình thức giảng dạy trực tuyến, kỹ thuật số tiện lợi hơn.

Tại các buổi làm việc, hai đoàn đại biểu đã trao đổi thẳng thắn về thuận lợi và khó khăn, giải pháp của mỗi quốc gia, đồng thời đưa ra những ưu tiên trong chính sách phát triển tiếng Việt. Ngoài ra hai bên còn thảo luận về việc tăng cường hợp tác nghiên cứu, giảng dạy tiếng Việt giữa Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội và Trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên với Trường Đại học MDU Eskilstuna và Trung tâm liên văn hóa Eskilstuna.

Tại Phần Lan, từ ngày 14.9 đến 16.9.2023, Đoàn công tác của Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đến làm việc với Bộ Giáo dục và Văn hóa Phần Lan.

Đây là lần đầu tiên lãnh đạo hai Bộ làm việc, trao đổi kinh nghiệm về chủ đề xây dựng, ban hành, giám sát việc thực hiện chính sách và cơ chế quản lý công tác dạy học tiếng Việt, tiếng nước ngoài tại Việt Nam và Phần Lan. Thông qua các nội dung trao đổi, buổi làm việc hướng tới tạo cơ hội cho các giáo viên, tình nguyện viên và lãnh đạo Bộ hai nước gắn kết, thúc đẩy các chính sách phát triển tiếng Việt tại Phần Lan. Tại buổi làm việc, hai đoàn đại biểu đã trao đổi thẳng thắn về thuận lợi và khó khăn, giải pháp của mỗi quốc gia, đồng thời đưa ra những ưu tiên trong chính sách phát triển tiếng Việt.

Bên cạnh đó, Đoàn còn tham dự nhiều hoạt động khác như: làm việc với Hội người Việt Nam ở nước ngoài; Hội sinh viên, thanh niên Việt Nam tại Phần Lan; Hội hữu nghị Phần Lan - Việt Nam và một số cơ sở giáo dục tại Thành phố; Làm việc với The Helsinki Normal Lyceum- một trường thực hành sư phạm trực thuộc Đại học Helsinki; Làm việc với Thành phố Espoo- nơi có các lớp dạy học tiếng Việt do thành phố tổ chức. Trong các buổi làm việc, hai bên đã thảo luận về việc tăng cường hợp tác nghiên cứu, giảng dạy tiếng Việt giữa Trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn, ĐHQG-HCM với The Helsinki Normal Lyceum và Tổ chức BiziVietnam về hỗ trợ tập huấn về phương pháp, chương trình, giáo trình giảng dạy Tiếng Việt giữa cơ sở giáo dục Việt Nam và các cơ sở giáo dục ở Phần Lan; trao đổi giảng viên giảng dạy tiếng Việt/ tiếng nước ngoài giữa các cơ sở giáo dục của hai nước.

Toàn Phần Lan có 58 ngôn ngữ mẹ đẻ, với hơn 23 000 học sinh. Năm học vừa rồi có 404 học sinh đăng ký học tiếng Việt. Cả nước Phần Lan hiện có 12 cơ sở giáo dục có giảng dạy tiếng Việt. Từ năm 1995, Chính phủ Phần Lan đã nâng cấp đào tạo giáo viên dạy tiếng phải có trình độ Thạc sĩ, và chi ngân sách đào tạo tại chức cho giáo viên đang giảng dạy. Về tình hình khó khăn chung trong công tác giảng dạy tiếng Việt thì Phần Lan cũng giống như Thụy Điển là thiếu giáo trình; cơ sở giáo dục; cơ sở vật chất và tài liệu, phương tiện phục vụ việc học tập, rèn luyện, giao lưu tiếng Việt dành cho học sinh học tiếng Việt và giáo viên giảng dạy tiếng Việt; và số lượng học sinh đăng ký học tiếng Việt còn ít và phân tán rải rác gây khó khăn cho công tác giảng dạy.

Chuyến công tác tại Thụy Điển và Phần Lan của Nhóm công tác của Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân Văn, ĐHQG-HCM cùng Đoàn công tác của Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam đã mở ra các triển vọng hợp tác, phát triển cho Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân Văn, ĐHQG-HCM nói chung và Khoa Việt Nam học, Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân Văn, ĐHQG-HCM nói riêng ở các nội dung như sau:

1. Đẩy mạnh hợp tác với Bộ Giáo dục và Nghiên cứu Thụy Điển, Bộ Giáo dục và Văn hóa Phần Lan, các tổ chức giáo dục, các cơ sở giáo dục đại học trong việc dạy và học tiếng Việt như: phát triển các chương trình đào tạo, bồi dưỡng giáo viên, hợp tác giúp đỡ chuyên gia tư vấn hỗ trợ, chia sẻ kinh nghiệm về dạy và học tiếng Việt, tình nguyện viên sang giảng dạy tiếng Việt (cho Thụy Điển và Phần Lan), tiếng Anh, tiếng Thụy Điển, tiếng Phần Lan (cho Việt Nam). Tăng cường hợp tác, phối hợp xây dựng các chương trình đào tạo giáo viên, chia sẻ kinh nghiệm và các chuẩn đánh giá giáo viên của Phần Lan. Về công tác đào tạo giáo viên Phần Lan nằm trong tốp đầu của thế giới về chuẩn và các chương trình đào tạo bồi dưỡng.

2. Mở rộng các chương trình hợp tác song phương giữa các trường học, cơ sở giáo dục, các doanh nghiệp, viện nghiên cứu của hai bên, đặc biệt thúc đẩy phát triển mô hình quan hệ doanh nghiệp và nhà trường trong quá trình đào tạo.

3. Kêu gọi đầu tư từ các tổ chức, cá nhân của Thụy Điển và Phần Lan vào Việt Nam trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo, đặc biệt là mảng đào tạo và giảng dạy liên quan đến tiếng Việt và Việt Nam học.

4. Tăng cường trao đổi cán bộ giảng dạy và nghiên cứu, sinh viên giữa các cơ sở giáo dục và đào tạo của hai nước.

5. Phát triển các chương trình giảng dạy tiếng Việt, các khóa bồi dưỡng Phương pháp giảng dạy tiếng Việt, các lớp học tiếng Việt theo hình thức trực tuyến online từ Việt Nam nhằm cung cấp các khóa đào tạo linh hoạt, phù hợp và tiện lợi cho các cơ sở giáo dục ở hai nước Thụy Điển và Phần Lan.

6. Phối hợp xây dựng và phát triển các bộ giáo trình chuyên biệt dành cho việc giảng dạy tiếng Việt phù hợp với đặc sắc riêng của từng địa phương tại Thụy Điển và Phần Lan và giữ vững bản sắc văn hóa, dân tộc, ngôn ngữ Việt Nam.

7. Mở rộng hợp tác, tổ chức thi và cấp Chứng chỉ năng lực tiếng Việt cho các cá nhân có nhu cầu tại hai nước Thụy Điển và Phần Lan.

8. Xây dựng, kết nối các chương trình giao lưu văn hóa, ngôn ngữ, học thuật, nghiên cứu khoa học giữa Việt Nam và hai nước Thụy Điển và Phần Lan.

9. Hỗ trợ các cộng đồng người Việt tại hai nước Thụy Điển và Phần Lan giữ gìn, phát huy và quảng bá lan rộng, hình ảnh, bản sắc văn hóa, dân tộc, ngôn ngữ Việt Nam và Việt Nam học đến không chỉ con em người Việt kiều bào mà cả đến người dân bản xứ tại hai nước Thụy Điển và Phần Lan./.