Đừng để ngoại ngữ trở thành "gánh nặng" để ra trường

Để tốt nghiệp, ngoài các chuẩn về kiến thức, kỹ năng, sinh viên Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc Gia Thành phố Hồ Chí Minh (ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM) còn cần phải đạt chuẩn ngoại ngữ phù hợp với yêu cầu của ngành học. Tuy nhiên, nhiều sinh viên đang gặp khó khăn trong việc học ngoại ngữ, thậm chí coi ngoại ngữ như một “gánh nặng” để ra trường.

Học ngoại ngữ - chặng đường gian truân 

Hiện nay, ngoại ngữ là một trong những kĩ năng mềm quan trọng không thể thiếu, nhất là đối với sinh viên khối ngành khoa học xã hội. Trong quá trình học tập, nghiên cứu ở bậc Đại học, người học thường xuyên phải tiếp cận các tài liệu nước ngoài, vì vậy ngoại ngữ đóng vai trò quan trọng đối với sinh viên. Bên cạnh đó, sau khi tốt nghiệp, sinh viên cũng cần năng lực ngoại ngữ nhất định để tìm kiếm việc làm.

Tuy nhiên, thành thạo ngoại ngữ không phải là một việc dễ dàng. Thậm chí, học ngoại ngữ trở thành áp lực, một nỗi “ám ảnh” đối với không ít sinh viên vì nhiều nguyên nhân chủ quan lẫn khách quan. 

Chọn ngôn ngữ Tây Ban Nha là ngoại ngữ không chuyên, bạn Nguyễn Khánh Thư - sinh viên năm nhất khoa Văn hóa học - cảm thấy ngôn ngữ này rất khó. Ngoài ra, bạn cho biết, đây là ngoại ngữ không phổ biến ở Việt Nam, vì vậy bạn không có quá nhiều cơ hội thực hành các kỹ năng nghe, viết, đọc, nói. Bên cạnh đó, vấn đề về thời gian, tiền bạc và công sức cần đầu tư vào ngoại ngữ làm bạn cảm thấy áp lực và có lúc cảm thấy học ngoại ngữ như một “gánh nặng” để ra Trường.

Tương tự Khánh Thư, bạn Nguyễn Ngọc Quỳnh Như - sinh viên năm nhất khoa Giáo dục - cũng rất “sợ” ngoại ngữ. Bạn cho biết, áp lực thi cử để lấy bằng ngoại ngữ khiến bạn cảm thấy việc học ngoại ngữ khá nhàm chán và kém hiệu quả. Quỳnh Như cho hay, bạn chỉ cảm thấy việc học ngoại ngữ hiệu quả khi bạn có hứng thú và tiếp thu ngoại ngữ một cách tự giác hơn. Quỳnh Như chia sẻ thêm: “Mình thường tự học, nhưng thiếu môi trường thực hành, ứng dụng ngoại ngữ, thiếu người hỗ trợ, điều chỉnh. Bởi vậy, nhiều khi không biết được phát âm, ngữ pháp của mình đã đúng chưa. Đó là khó khăn lớn nhất”. 

Ngoại ngữ là mối lo của nhiều sinh viên - Ảnh: Internet

Không phải là “gánh nặng”!

Việc học ngoại ngữ và có chứng chỉ ngoại ngữ không chỉ là yêu cầu bắt buộc để xét tốt nghiệp mà còn có rất nhiều lợi ích. Theo TS. Trương Mạnh Hải - giảng viên khoa Ngữ văn Nga, chủ nhiệm bộ môn Nga học - cho biết, xu hướng phát triển của thế giới trong tương lai ngày càng mở rộng hơn trên một “không gian phẳng”. Ở đó, ngoại ngữ là công cụ để duy trì kết nối với thế giới, với tri thức nhân loại. Thầy cho rằng, việc học ngoại ngữ không chỉ là “chìa khóa” để các bạn sinh viên mở “cánh cửa” tốt nghiệp mà còn là “chìa khóa” mở ra “cánh cửa” tri thức của nhân loại. 

“Ngoại ngữ như chiếc chìa khóa mở ra một thế giới mới, tri thức mới, giúp ta hiểu hơn về con người, về văn hóa. Khi đó, ta thấy mình “giàu có” hơn rất nhiều, tự tin hơn và từ đó, mở ra nhiều cơ hội mới trong cuộc sống” - thầy Hải nhấn mạnh.

Đồng quan điểm với thầy Hải, TS. Nguyễn Tăng Nghị - Phó trưởng khoa Phụ trách khoa Quan hệ quốc tế - cho rằng, trong bối cảnh hội nhập khu vực và thế giới ngày càng sâu rộng, ngoại ngữ là một tiêu chuẩn của thời đại đối với các bạn trẻ. Thầy chia sẻ: “Hiện nay, để không phải là “người mù” trong bức tranh toàn cầu hóa, các bạn trẻ không còn con đường nào khác hơn là phải giỏi ngoại ngữ”. 

Với vai trò là nhà tuyển dụng, Bà Phan Thị Thu Hương - Phó Tổng giám đốc Hành chính Nhân sự Công ty Cổ phần Tập đoàn Thiên Long cũng khẳng định: “Hiện nay một số nhà tuyển dụng xem khả năng ngoại ngữ là tiêu chí đầu tiên để sàng lọc ứng viên”. Tiêu chuẩn đó không chỉ là yêu cầu về bằng cấp, mà còn là năng lực sử dụng ngoại ngữ trong môi trường làm việc. Vậy nên, sinh viên không nên học một cách đối phó, mà cần biết vận dụng ngoại ngữ trong đời sống thường ngày. 

Một lớp học tiếng Trung ở Trung tâm ngoại ngữ Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM - Ảnh: Trung tâm ngoại ngữ

Tự giác và chủ động là “chìa khóa”

Nhiều bạn sinh viên coi việc học ngoại ngữ là “gánh nặng” để ra trường, vô hình trung đã sinh ra tâm lý “sợ” học ngoại ngữ, từ đó khiến việc học không còn hiệu quả. Nhưng TS. Trương Mạnh Hải và TS. Nguyễn Tăng Nghị lại nhấn mạnh, điều tiên quyết trong việc học ngoại ngữ là phải thay đổi nhận thức của chính bản thân sinh viên. Trước tiên, sinh viên cần hiểu được tầm quan trọng của ngoại ngữ - một hành trang quý giá chứ không phải là một “gánh nặng” để ra trường. Việc phá giải các rào cản tâm lý này đóng vai trò là nền tảng để chinh phục ngoại ngữ.

Trọng tâm của việc học tập ở bậc Đại học là tự học, bao gồm cả việc học ngoại ngữ. Giảng viên, giáo viên không còn là người “cầm tay chỉ việc”, mà là người hướng dẫn, hỗ trợ. Vậy nên, ngoài giờ học ở lớp, sinh viên cần tự giác, chủ động tìm kiếm tài liệu và các phương pháp học khác nhau để nâng cao trình độ của mình. “Thái độ chủ động tích cực của người học quyết định phần lớn kết quả học tập” - Thầy Nghị khẳng định.

Hiện nay, môi trường, cách thức học ngoại ngữ đã thay đổi với sự xuất hiện của các “phương tiện số” như Internet, mạng xã hội, các ứng dụng hỗ trợ học tập… Đây là điều kiện thuận lợi cho việc tự học: nguồn tài liệu phong phú, cách học linh hoạt, không gian học cũng thuận tiện. Các phương tiện này cũng giải quyết phần nào vấn đề thiếu môi trường sử dụng ngoại ngữ. Qua mạng xã hội, người học có thể kết nối và luyện tập với những người ngoại quốc. 

Ngoài ra, “Người học cần tạo thói quen sử dụng ngoại ngữ thường xuyên, “đắm chìm” vào nó hơn là xem nó như một áp lực, trách nhiệm phải thực hiện” - TS. Trương Mạnh Hải chia sẻ thêm.

Nghe podcast, đọc truyện, nghe nhạc, xem phim, học qua ứng dụng Notion, Instagram… là sở thích cũng  như là những cách mà bạn Trần Gia Bảo - sinh viên năm 2 khoa Hàn Quốc học - vẫn luôn thường xuyên áp dụng để luyện tập tiếng Anh. Bạn cho rằng, việc học ngoại ngữ thông qua những sở thích của chính mình là cách học ngoại ngữ hiệu quả nhất. 

PGS.TS Phan Văn Vỹ - giảng viên cao cấp khoa Ngữ văn Nga - nhắn nhủ: “Điều quan trọng nhất để làm chủ ngoại ngữ mà tôi vẫn thường dặn dò sinh viên là: phải mạnh dạn, dám nói, dám sử dụng ngoại ngữ, vượt qua rào cản tâm lý “sợ sai”, ngại giao tiếp. Không cần phải sợ sai, vì chắc chắn sẽ sai, mà có nói ra thì mới thấy lỗi của mình mà tiến bộ. Phải chủ động tìm kiếm những cách thức và bắt tay vào thực hiện để có thể giỏi ngoại ngữ”.