Hội thảo cấp quốc gia “Khoa học cơ bản với trách nhiệm quốc gia”

Vừa qua, ngày 09.12, Đoàn công tác của Nhà trường đã tham dự Hội thảo cấp quốc gia năm 2024 với chủ đề “Khoa học cơ bản với trách nhiệm quốc gia”. Hội thảo do Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQGHN phối hợp cùng Nhà trường tổ chức tại Hà Nội.

Tham dự Hội thảo, có sự hiện diện của đại diện của các cơ quan trung ương; lãnh đạo các cơ sở giáo dục hàng đầu cả nước về đào tạo và nghiên cứu khoa học cơ bản như Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQGHN; Đại học Sư phạm, Đại học Đà Nẵng; Đại học Đà Lạt; Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQG-HCM cùng nhiều nhà khoa học, nhà nghiên cứu, nhà quản lý và chuyên gia. 

Toàn cảnh Hội thảo cấp quốc gia “Khoa học cơ bản với trách nhiệm quốc gia” - Ảnh: Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQGHN

Phát biểu khai mạc Hội thảo, GS.TS. Hoàng Anh Tuấn, Hiệu trưởng Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQGHN, nhấn mạnh: “Khoa học cơ bản bao gồm các lĩnh vực khoa học tự nhiên: như toán học, vật lý, hóa học, sinh học, địa chất và các ngành khoa học xã hội: lịch sử, văn học, triết học, tôn giáo học, nhân học, ngôn ngữ học... Đây là các ngành học nghiên cứu sâu về lý thuyết, các quy luật của thế giới tự nhiên và xã hội, nhưng lại đóng vai trò then chốt, tiền đề cho sự phát triển các ngành khoa học ứng dụng. Ở Việt Nam, không ít lĩnh vực khoa học cơ bản nói chung đã đạt trình độ quốc tế’’.

GS.TS. Hoàng Anh Tuấn, Hiệu trưởng Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQGHN, phát biểu khai mạc Hội thảo - Ảnh: Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQGHN

Trong phần Báo cáo đề dẫn, GS.TS. Lại Quốc Khánh, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQGHN, đã làm rõ vai trò của khoa học cơ bản. Thầy nhấn mạnh: “Đất nước sau 40 năm đổi mới, cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế đã được nâng lên một tầm cao mới. Để có được những thành tựu mang ý nghĩa lịch sử đó, khoa học cơ bản nước nhà đã có phần đóng góp quan trọng và xứng đáng được khẳng định. Khoa học cơ bản, với tất cả các hoạt động rất đặc thù như: nghiên cứu cơ bản; đào tạo nhân lực khoa học cơ bản và tư vấn khoa học ở tầm đổi mới tư duy, hoạch định đường lối, chính sách quốc gia, đã có những đóng góp quan trọng và đầy trách nhiệm”. 

Tại Hội thảo, các diễn giả nhấn mạnh, các ngành khoa học cơ bản đang đóng vai trò quan trọng trong việc tạo nền tảng tri thức, tiền đề cho sự phát triển của khoa học ứng dụng, đặc biệt là trong bối cảnh đổi mới sáng tạo ngày càng trở thành động lực chính của sự phát triển như hiện nay. Việc đầu tư cho khoa học cơ bản được xem là yếu tố chiến lược giúp nâng cao năng lực cạnh tranh giữa các quốc gia. 

GS.TS. Võ Văn Sen, Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo Trường, chia sẻ tại Hội thảo - Ảnh: Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQGHN

Trong báo cáo của mình, TS. Ngô Thị Thu Trang, Trưởng khoa Địa lý của Nhà trường, nhấn mạnh vai trò quan trọng của khoa học cơ bản trong việc thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội thông qua các hoạt động nghiên cứu, đào tạo và tư vấn chính sách. Cô khẳng định, với những đóng góp thiết thực này, các ngành khoa học cơ bản đã hỗ trợ hiệu quả trong việc xây dựng chiến lược phát triển, đặc biệt trong bối cảnh đổi mới sáng tạo ngày càng trở thành động lực chủ đạo. Các hoạt động nghiên cứu và đào tạo không chỉ cung cấp giải pháp cho các vấn đề thực tiễn mà còn góp phần tạo nền tảng vững chắc để phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.  

TS. Ngô Thị Thu Trang, Trưởng khoa Địa lý, trình bày báo cáo tham luận tại Hội thảo - Ảnh: Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQGHN

Bên cạnh đó, TS. Ngô Thị Thu Trang cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của khoa học cơ bản trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, hỗ trợ tư vấn chính sách và đóng góp vào chiến lược phát triển của địa phương, lan toả những giá trị tích cực đến với cộng đồng. Từ việc nâng cao khả năng tiếp cận thông tin, quản lý hiệu quả các nguồn lực tự nhiên đến bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa, những điều này không chỉ giúp cải thiện chất lượng đời sống mà còn tạo động lực quan trọng cho sự phát triển bền vững, củng cố bản sắc dân tộc và nâng cao vị thế của đất nước. 

Tại phần phát biểu tổng kết Hội thảo, PGS.TS. Ngô Thị Phương Lan, Hiệu trưởng Nhà trường, nhấn mạnh, các tham luận và ý kiến trao đổi tại Hội thảo đã khẳng định được vị thế không thể thay thế của các ngành khoa học cơ bản. Đây chính là nền tảng vững chắc cho sự phát triển của khoa học, công nghệ và giáo dục ở mỗi quốc gia. Những kinh nghiệm thực tiễn trong đào tạo và nghiên cứu khoa học được chia sẻ tại Hội thảo đã tạo ra một bức tranh sinh động, phản ánh rõ nét vai trò của khoa học cơ bản trong các lĩnh vực đào tạo, nghiên cứu và phục vụ cộng đồng. 

Đồng thời, PGS.TS. Ngô Thị Phương Lan cũng khẳng định, việc xây dựng một mạng lưới đào tạo khoa học cơ bản với sự liên kết chặt chẽ giữa các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp không chỉ là một trong những mục tiêu trọng tâm của Hội thảo, mà còn là nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng giáo dục, giúp sinh viên và các nhà khoa học trẻ tiếp cận với những nguồn lực tiên tiến và cơ hội học tập, nghiên cứu tốt nhất. Bên cạnh đó, cô còn nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết trong việc tăng cường hợp tác quốc tế, tận dụng những thành tựu khoa học tiên tiến từ các nước phát triển, nhằm phục vụ chiến lược phát triển bền vững của Việt Nam. 

PGS.TS. Ngô Thị Phương Lan, Hiệu trưởng Nhà trường, phát biểu tổng kết Hội thảo - Ảnh: Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQGHN

Hội thảo cấp quốc gia “Khoa học cơ bản với trách nhiệm quốc gia” là một diễn đàn học thuật quan trọng để các nhà lãnh đạo và chuyên gia cam kết thúc đẩy những chính sách đầu tư chiến lược, cải thiện điều kiện nghiên cứu và giảng dạy, đồng thời xây dựng các cơ chế hỗ trợ nhằm biến khoa học cơ bản thành động lực phát triển kinh tế - xã hội. Những định hướng này không chỉ góp phần nâng cao chất lượng nghiên cứu trong nước mà còn đưa Việt Nam vươn tầm, khẳng định vị thế trên bản đồ khoa học thế giới.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm sau Hội thảo - Ảnh: Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQGHN

Đoàn công tác của Nhà trường chụp ảnh lưu niệm tại Hội thảo cấp quốc gia “Khoa học cơ bản với trách nhiệm quốc gia” - Ảnh: Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQGHN

PHÒNG TT&QHDN