Hội thảo khoa học: Tín ngưỡng nữ thần Mariamman ở thành phố Hồ Chí Minh: Truyền thống và biến đổi

 Sáng ngày 06/01/2025, Khoa Văn hoá học – Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM đã tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Tín ngưỡng nữ thần Mariamman ở TP.HCM: Truyền thống và biến đổi”. BTC hội thảo đã ghi nhận sự tham dự của TS. Vipra Pendey - Tổng lãnh sự Ấn Độ; TS. Huỳnh Thành Lập, Chủ tịch Hội Hữu Nghị Việt Nam - Ấn Độ TP.HCM, đại diện Ban Tôn giáo; bà Nguyễn Lê Châu Tuyên -  UVTV Quận uỷ- Trưởng ban Tuyên giáo Q.1, UBND Q.1; Ông Nguyễn Đăng Khoa - Trưởng ban Quản lý đền bà Mariamman; TS. Nguyễn Đức Hiệp - Trường đại học Văn Lang. Phía trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM có TS. Lê Hoàng Dũng – Phó Hiệu trưởng; ThS, Mai Thị Kim Khánh – Phó Trưởng phòng Đối ngoại và Quản lý Khoa học; PGS.TS. Phan Thị Hồng Xuân – Giám đốc TTNC Việt Nam – Đông Nam Á; TS. Phan Anh Tú - Trưởng khoa, TS. Ngô Anh Đào, TS. Trương Thị Lam Hà – Phó Trưởng khoa Văn hoá học, cùng với các giảng viên GS.TSKH. Trần Ngọc Thêm, GS.TS. Phan Thị Thu Hiền, PGS.TS. Huỳnh Quốc Thắng.v.v.; TS. Lê Thị Ngọc Phú – Phó trưởng khoa, PGS.TS. Trương Văn Món – Khoa Nhân học; PGS.TS. Lưu Văn Quyết - Trưởng khoa Lịch sử; TS. Phạm Thanh Duy - Trưởng phòng Hành chính - Tổng hợp. cùng NCS, HVCH, SV Khoa Văn hoá học, Khoa Đô thị học.v.v. Hội thảo có các trao đổi và lý giải những khía cạnh liên quan đến sự hiện diện của tín ngưỡng này trong bối cảnh hiện đại, cũng như đánh giá những thay đổi trong nghi lễ và thực hành tín ngưỡng trong bối cảnh văn hoá Việt Nam.

TS. Vipra Pandey - Tổng lãnh sự Ấn Độ (bìa phải) tại TP.HCM đến tham dự hội thảo

TS. Lê Hoàng Dũng - Phó Hiệu trưởng nhà trường, phát biểu chào mừng hội thảo

TS. Vipra Pandey - Tổng lãnh sự Ấn Độ (bìa phải) tại TP.HCM phát biểu chào mừng

TS. Lê Hoàng Dũng - Phó hiệu trưởng (thứ hai từ trái sang), GS.TSKH. Trần Ngọc Thêm (GVCC, Khoa VHH), GS. TS. Phan Thu Hiền (Bìa phải) làm chủ tọa hội thảo

Ông Nguyễn Đăng Khoa (Trưởng ban Quản lý đền Mariamman ở TP.HCM, bìa trái) và TS. Phan Anh Tú (Trưởng khoa VHH, giữa) làm chủ tọa hội thảo

Đại diện UBND Q1 có ThS Nguyên Trung Châu Tuyên - Trưởng ban Tuyên giáo Q1 (bìa phải). Ông Nguyễn Văn Hiếu - Phó trưởng Phòng Nội vụ (thứ hai từ trái sang) tham dự hội thảo

Các thành viên Đền Mariamman tại TP.HCM cũng đến tham dự

Sau bài phát biểu chào mừng của TS. Lê Hoàng Dũng - Phó Hiệu trưởng nhà trường và của ông TS. Huỳnh Thành Lập, Chủ tịch Hội Hữu Nghị Việt Nam - Ấn Độ TP.HCM. TS. Ngô Anh Đào – Phó trưởng khoa Văn hoá học đã báo cáo đề dẫn, nêu bật các vấn đề liên quan đến tín ngưỡng Nữ thần Mariamman trong 27 tham luận được gửi về. Các bài tham luận sẽ phản biện, chỉnh sửa và in sách sau hội thảo để có được hàm lượng khoa học tốt nhất.v.v.

Tín ngưỡng Mariamman: Nền tảng lịch sử và văn hoá

Tín ngưỡng nữ thần Mariamman có nguồn gốc từ Nam Ấn Độ, nơi bà được tôn kính như một vị nữ thần ban phúc lành và bảo hộ. Tại TP.HCM, tín ngưỡng này đã được các cộng đồng gốc Ấn đem đến từ cuối thế kỷ 19 và sống động trong lòng của thành phố. Hiện nay, ngôi đền Mariamman tại Quận 1 đã trở thành một trong những biểu tượng văn hoá tín ngưỡng độc đáo, thu hút đông đảo công chúng, không chỉ người gốc Ấn mà còn các dân tộc khác tại Việt Nam. Vấn đề này đã được Ông Trần Đăng  Khoa, GS.TS. Phan Thị Thu Hiền, PGS.TS. HuỳnH Quốc Thắng và TS. Nguyễn Đức Hiệp, PGS.TS. Trương Văn Món đã làm rõ trong các bài báo cáo.v.v.

Ông Nguyễn Đăng Khoa - Trưởng ban Quản lý đền Mariamman ở TP.HCM trình bày tham luận

GS.TS. Phan Thị Thu Hiền trình bày tham luận tại hội thảo

PGS.TS. Huỳnh Quốc Thắng trình bày tham luận tại hội thảo

PGS.TS. Trương Văn Món trình bày tham luận tại hội thảo

TS. Nguyễn Đức Hiệp trình bày tham luận tại hội thảo

Những biến đổi trong bối cảnh hiện đại

Trong bối cảnh đô thị hóa và hội nhập quốc tế, tín ngưỡng Mariamman đã chứng kiến những biến đổi đáng kể. Các nghi lễ truyền thống như dâng hoa, làm lễ cúng đã được điều chỉnh để phù hợp hơn với nhu cầu của xã hội hiện đại. Ngoài ra, ngôi đền Mariamman còn trở thành một địa điểm du lịch văn hoá, thu hút khách tham quan trong và ngoài nước. Bên cạnh đó, những yếu tố mới như sự góp mặt của các nhà nghiên cứu, những nghi lễ mang tính cá nhân hơn, cùng các hình thức giao lưu văn hoá quốc tế đã mang đến những thay đổi trong nhận thức và thực hành tín ngưỡng. Các vấn đề này đã được GS.TSKH. Trần Ngọc Thêm, TS. Phan Anh Tú, TS. Lê Thị Ngọc Phúc trình bày và làm rõ.
Hội thảo là diễn đàn đa chiều\

GS.TSKH. Trần Ngọc Thêm - GVCC Khoa  Văn hóa học trình bày tham luận

TS. Phan Anh Tú - Trưởng khoa Văn hóa học trình bày tham luận hội thảo

TS. Lê Thị Ngọc Phúc - Phó Trưởng khoa Nhân học trình bày hội thảo

Đại diện các trung tâm nghiên cứu, báo đài, NCS, HVCH, Sinh viên đến tham dự hội thảo

Hội thảo quy tụ hơn 100 đại biểu, bao gồm các nhà khoa học, nghiên cứu văn hoá, lịch sử, và đại diện cộng đồng gốc Ấn tại TP.HCM. Nhiều tham luận đã được trình bày, xoay quanh những khía cạnh về nguồn gốc và lịch sử hình thành qua việc phân tích lịch sử của tín ngưỡng Mariamman, quá trình du nhập và bối cảnh phát triển tại Việt Nam; nghiên cứu vai trò xã hội và tinh thần của tín ngưỡng này đối với cộng đồng gốc Ấn và người Việt Nam, và sự những biến đổi và thách thức ởi tác động của đô thị hóa, hội nhập quốc tế và sự chuyển đổi trong nghi lễ tín ngưỡng cũng được đặt ra.

Kết luận và hướng đi trong tương lai

Hội thảo đã nhấn mạnh tín ngưỡng Mariamman không chỉ là một phần quan trọng trong đời sống tâm linh mà còn góp phần vào việc giao lưu văn hoá đa dạng. Tuy nhiên, việc duy trì bản sắc truyền thống trong bối cảnh hiện đại và đối mặt với sự thách thức về thương mại hóa và đồng nhất hóa cần được nghiên cứu sâu sát. Đồng thời, chính quyền cũng cần xem xét, công nhân hoạt động nghi lễ tại đền bà Mariamman số 45 Trương Định, Quận 1 là hoạt động tín ngưỡng thuần tuý, giúp Ban quản lý và người dân phát triển loại hình này. Hoạt động tín ngưỡng này không chỉ làm lan tỏa sự yêu thương chia sẻ, và cũng là sẽ một điểm đến về tín ngưỡng văn hoá trong hoạt động du lịch, giúp TPHCM phát triển hài hoà, bền vững. TS. Phan Anh Tú đã tổng kết và nêu bật các giá trị mà đền bà Mariamman có được và hướng đến sự phát triển mới trong tương lai.
 

Hội thảo kết thúc và các nghiên cứu sẽ chỉnh sửa in sách có chỉ số xuất bản ISBN nhằm lan tỏa các giá trị văn hoá nhằm bảo tồn và phát huy giá trị độc đáo của tín ngưỡng Mariamman tại TP.HCM.

Hơn 100 đại biểu về tham dự hội và đóng góp các ý kiến về nữ thần Mariamman

Các đại biểu tham dự hội thảo chụp hình lưu niệm

Tin, ảnh: Việt Thành, Tú Anh