SẮC MÀU VĂN HÓA 2025 – Chủ đề “Lời ru” Hành trình khám phá vẻ đẹp lời ru trong văn hóa truyền thống Việt Nam

Sáng ngày 04/03/2025, tại Hội trường Tổng hợp, trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM (cơ sở Thủ Đức), CLB Văn hóa học (Khoa Văn hóa học) đã tổ chức chương trình tọa đàm với chủ đề “Lời Ru”. Chương trình nằm trong khuôn khổ sự kiện thường niên "Sắc Màu Văn Hóa", với mục tiêu tôn vinh, bảo tồn và lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống Việt Nam. Nội dung buổi tọa đàm mang đến góc nhìn mới và sâu sắc hơn về truyền thống văn hóa hát ru của dân tộc.

 

Buổi nói chuyện do NSUT, ThS. Nguyễn Hữu Diệu Đức trình bày. Cô hiện đang là nghiên cứu sinh của Khoa Văn hóa học, tập trung nghiên cứu sâu về văn hóa hát ru truyền thống Việt Nam. Đến tham dự có TS. Nguyễn Thanh Phong – Giảng viên, Cán bộ quản lý sinh viên Khoa Văn hóa học, cùng Ban Chủ nhiệm các CLB của Khoa và các bạn sinh viên yêu thích văn hóa truyền thống Việt Nam.

Hát ru – nét đẹp văn hóa trong đời sống người Việt

Hát ru từ lâu đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống tinh thần của người Việt. Những lời ru không chỉ đơn thuần giúp trẻ nhỏ dễ dàng chìm vào giấc ngủ mà còn gieo vào tâm hồn non nớt những giá trị nhân văn sâu sắc. Câu hát ru như một dòng chảy văn hóa, truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, nuôi dưỡng tâm hồn con người Việt Nam.

 

Bài hát ru thường có giai điệu nhẹ nhàng, êm ái, dễ đi vào lòng người. Nội dung của lời ru thường thể hiện tình yêu thương của cha mẹ dành cho con cái, những câu chuyện giáo huấn về đạo lý làm người, hay phản ánh nỗi niềm, tâm sự của những người phụ nữ Việt Nam xưa. Dù mỗi vùng miền có những sắc thái khác nhau, nhưng tựu trung lại, lời ru luôn gắn bó mật thiết với đời sống văn hóa Việt.

Ý nghĩa của hát ru trong giáo dục và bảo tồn bản sắc dân tộc

Lời ru không chỉ là những thanh âm du dương đưa trẻ vào giấc ngủ mà còn có giá trị giáo dục cao. Những câu hát ru chứa đựng tri thức dân gian, triết lý nhân sinh, giúp trẻ hình thành nhân cách từ thuở ấu thơ. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng trẻ em lớn lên trong môi trường có sự hiện diện của những lời ru thường có cảm xúc ổn định, lòng nhân ái và khả năng tiếp nhận văn hóa truyền thống cao hơn.
Bên cạnh đó, hát ru còn là một phần quan trọng trong việc bảo tồn bản sắc dân tộc. Khi xã hội ngày càng hiện đại, nhiều giá trị truyền thống có nguy cơ bị mai một, thì hát ru chính là sợi dây liên kết giữa quá khứ và hiện tại, giúp các thế hệ sau tiếp tục gìn giữ những nét đẹp của văn hóa dân gian Việt Nam.

Sắc Màu Văn Hóa 2025 – Hành trình trở về với lời ru

Nhằm khơi gợi những giá trị nhân sinh cao đẹp, chương trình “Sắc Màu Văn Hóa” năm 2025 với chủ đề “Lời Ru” đã mang đến không gian giao lưu, học hỏi và cảm nhận sâu sắc về nghệ thuật hát ru. Chương trình đã tái hiện những giai điệu hát ru quen thuộc, giúp người tham dự hiểu rõ hơn về giá trị văn hóa và sức ảnh hưởng của loại hình nghệ thuật này.
Điểm nhấn đặc biệt của sự kiện là phần giao lưu với khách mời đặc biệt – những nghệ nhân hát ru đến từ nhiều vùng miền khác nhau. Sinh viên tham dự không chỉ được lắng nghe những câu hát ru từ các vùng miền mà còn có cơ hội trực tiếp trải nghiệm, thực hành hát ru. Đây là một trong những khoảnh khắc đáng nhớ nhất, khi người trẻ cùng nhau cất lên những lời ru ngọt ngào, gìn giữ hồn cốt văn hóa dân tộc.
Hát ru trong bối cảnh hiện đại – Sự mai một và cơ hội bảo tồn

Mặc dù hát ru từng là một phần không thể thiếu trong đời sống người Việt, nhưng ngày nay, do sự phát triển của xã hội hiện đại, sự du nhập của các phương tiện giải trí công nghệ, hát ru dần trở nên xa lạ với thế hệ trẻ. Nhiều bậc cha mẹ ngày nay không còn duy trì thói quen hát ru con, thay vào đó là bật những bài hát có sẵn trên các thiết bị điện tử. Chính điều này khiến cho hát ru có nguy cơ mai một theo thời gian.
Tuy nhiên, vẫn còn nhiều cơ hội để bảo tồn và phát triển loại hình nghệ thuật này. Một số chương trình giáo dục đã đưa hát ru vào nội dung giảng dạy, giúp trẻ em hiểu và trân trọng hơn giá trị của loại hình nghệ thuật này. Các tổ chức văn hóa cũng đang nỗ lực tổ chức các sự kiện, tọa đàm như “Sắc Màu Văn Hóa” để nâng cao nhận thức và khuyến khích thế hệ trẻ tiếp nối truyền thống.

Chương trình “Sắc Màu Văn Hóa 2025” với chủ đề “Lời Ru” đã mang đến một không gian ý nghĩa, giúp người tham dự có dịp nhìn lại những giá trị văn hóa dân gian gắn liền với tuổi thơ. Những giai điệu ru hời tưởng chừng đơn giản nhưng lại chứa đựng biết bao giá trị tinh thần, là cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, giúp giữ gìn bản sắc dân tộc Việt Nam.

Chương trình không chỉ dừng lại ở việc lắng nghe mà còn tạo ra cơ hội để mỗi người tham gia thực hành, lan tỏa những câu hát ru trong đời sống thường nhật. Đó chính là cách để những giá trị văn hóa truyền thống không bị mai một mà tiếp tục sống mãi trong tâm hồn người Việt, dù ở bất kỳ thời đại nào.

Tin, Ảnh: Phan Anh, CLB Văn hóa học