Ngày 28/11/2025, tại Trung tâm Hội nghị 272 (TP.HCM), hội thảo khoa học “Thực trạng và giải pháp hoạt động hệ thống thiết chế văn hoá – thể thao cơ sở” đã diễn ra với hơn 34 tham luận và nhiều ý kiến chuyên gia, tạo diễn đàn quan trọng để góp ý xây dựng Đề án phát triển hệ thống thiết chế văn hoá – thể thao cơ sở đến năm 2035. Sự kiện được tổ chức trong bối cảnh Thành phố Hồ Chí Minh triển khai mô hình chính quyền đô thị hai cấp và thực hiện Nghị quyết 202/2025/QH15 về sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, đặt ra yêu cầu tái cấu trúc mạnh mẽ mạng lưới thiết chế văn hoá – thể thao.
Các đại biểu tham dự hội thảo chụp hình lưu niệm
Hội thảo có sự tham dự của bà Đinh Thị Thanh Thuỷ, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM; ông Võ Trọng Nam và ông Lê Văn Thái, Phó Giám đốc Sở Văn hoá và Thể thao TP.HCM, ông Trần Thanh Vương - Trưởng phòng Nếp sống Văn hóa - Sở Văn hóa - Thể thao TP.HCM; TS. Nguyễn Minh Nhựt, Phó Trưởng ban Ban Văn hoá – Xã hội, Hội đồng Nhân dân TP.HCM.
'
PGS.TS. Lưu Văn Quyết - Phó Hiệu trưởng - Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM (thứ tư từ phải sang) chụp hình cùng giảng viên, cán bộ của nhà trường tại hội thảo
Phía Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQG-HCM có PGS.TS Lưu Văn Quyết, Phó Hiệu trưởng; PGS.TS Phan Anh Tú - Trưởng khoa, TS. Ngô Anh Đào - Phó Trưởng khoa Văn hoá học; GS.TSKH Trần Ngọc Thêm; PGS.TS Huỳnh Quốc Thắng, giảng viên cao cấp Khoa Văn hoá học; PGS.TS Nguyễn Minh Hoà, nguyên Trưởng khoa Đô thị học.
Tham dự còn có bà Phạm Phương Thảo, nguyên Phó Bí thư Thành ủy, nguyên Chủ tịch Hội đồng Nhân dân TP.HCM; đại diện giảng viên, viên chức Trường ĐHKHXH&NV; đại diện các trường đại học, viện nghiên cứu; chuyên gia, nhà khoa học, tác giả có tham luận; đại diện các trung tâm văn hoá, thông tin và thể thao; cùng các cơ quan báo chí, phát thanh, truyền hình của Trung ương và địa phương.
Bà Phạm Phương Thảo -Nguyên Phó Bí thư Thành ủy TP.HCM (bìa phải), Chủ tịch Hội Đồng Nhân dân TP.HCM đến tham dự hội thảo
PGS.TS. Phan Anh Tú - Trưởng khoa Văn hóa học (bìa trái) - đơn vị phối hợp Sở Văn hóa - Thể thao TP.HCM, trình bày tham luận tại hội thảo
Hệ thống thiết chế – “hạ tầng tinh thần” của đô thị hiện đại
Các tham luận tại hội thảo thống nhất nhận định thiết chế văn hoá – thể thao ngày nay không chỉ là nơi tổ chức phong trào, mà đã trở thành “hạ tầng mềm” góp phần nuôi dưỡng bản sắc văn hoá, giáo dục công dân, thúc đẩy sáng tạo và tăng cường gắn kết cộng đồng. Trong bối cảnh liên kết vùng giữa TP.HCM – Bình Dương – Bà Rịa Vũng Tàu, hệ thống thiết chế cần được quy hoạch theo hướng mở, đa tác nhân, có khả năng kết nối và chia sẻ nguồn lực vùng.
Nhiều ý kiến nhấn mạnh vai trò then chốt của thiết chế trong triển khai “Không gian văn hoá Hồ Chí Minh”, xem đây là nền tảng để lan tỏa giá trị đạo đức, tinh thần phục vụ cộng đồng và văn hoá ứng xử đô thị văn minh.
Đại diện phường Vũng Tàu nêu ý kiến tại hội thảo
Đại diện Phường Ngãi Giao trình bày ý kiến
Nhiều điểm nghẽn cản trở hiệu quả hoạt động
Các báo cáo tại hội thảo chỉ ra bốn nhóm vấn đề nổi bật. Thứ nhất, cơ sở vật chất thiếu đồng bộ, nhiều nơi xuống cấp, chưa đáp ứng nhu cầu người dân; hiện chỉ có khoảng 43% phường tại TP.HCM có thiết chế văn hoá – thể thao, thấp hơn hẳn so với một số địa phương lân cận. Thứ hai, mô hình quản trị còn chồng chéo khi thiết chế cùng lúc chịu sự điều chỉnh của nhiều quy định về đất đai, tài sản công, tài chính và chuyên môn, khiến việc vận hành gặp nhiều khó khăn. Thứ ba, năng lực tự chủ tài chính còn hạn chế, nhiều đơn vị gần như phụ thuộc hoàn toàn vào ngân sách, trong khi quá trình xã hội hoá lại vướng khung pháp lý chưa thật sự phù hợp. Thứ tư, đội ngũ nhân lực tại cơ sở còn thiếu chuyên môn về truyền thông, quản trị văn hoá và công nghệ số – những năng lực then chốt trong bối cảnh đô thị hoá và chuyển đổi số mạnh mẽ.
PGS.TS. Nguyễn Minh Hòa - đề xuất các mô hình mà thành phố Hồ Chí Minh cần nghiên cứu và vận hành trong thời gian tới
GS.TSKH. Trần Ngọc Thêm đóng góp ý kiến về việc vận hành các thiết chế VHTT của chính quyền 2 cấp
TS. Huỳnh Văn Sinh - gợi ý áp dụng các chủ trương mà Đảng và Chính phủ đã ban hành vào đời sống thiết chế VHTT cơ sở
Một số đại diện địa phương cho biết nhiều công trình đã không còn khả năng sửa chữa hoặc khó thu hút người dân trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt với các loại hình giải trí số và không gian thương mại hiện đại.
Hướng tới hệ thống thiết chế hiện đại – nhân văn – bền vững
Từ các phiên thảo luận, hội thảo ghi nhận bốn nhóm định hướng giải pháp trọng tâm. Về thể chế, cần sớm ban hành khung pháp lý mới phù hợp mô hình chính quyền đô thị hai cấp, đồng thời rà soát lại các quy định về đất đai, tài sản công, tài chính và xã hội hoá, hướng tới chuẩn hoá mô hình thiết chế đa chức năng. Về quản trị, các ý kiến đề xuất tăng cường tự chủ có kiểm soát, thúc đẩy mô hình hợp tác giữa Nhà nước, tư nhân và cộng đồng, đồng thời hình thành mạng lưới thiết chế liên vùng Đông Nam Bộ.
Ông Lê Văn Thái - Phó Giám đốc Sở Văn hóa Thể thao TP.HCM, phát biểu tổng kết hội thảo
Về nguồn lực, hội thảo nhấn mạnh nhu cầu ưu tiên đầu tư nâng cấp các thiết chế xuống cấp, bổ sung nhân sự có chuyên môn về quản trị văn hoá, công nghệ số và truyền thông, song song với việc xây dựng bộ tiêu chí năng lực cho đội ngũ cán bộ cơ sở. Về chuyển đổi số, một số tham luận đề nghị xây dựng bản đồ số hệ thống thiết chế, đẩy mạnh số hoá thư viện, triển lãm, hồ sơ hoạt động và phát triển các nội dung số phục vụ đa dạng nhóm đối tượng trong cộng đồng.
Các đại biểu chụp hình lưu niệm
Hội thảo khẳng định hệ thống thiết chế văn hoá – thể thao cơ sở là cấu phần quan trọng của đô thị sáng tạo và xã hội văn minh. Những khuyến nghị thu được sẽ là cơ sở để TP.HCM hoàn thiện Đề án phát triển thiết chế văn hoá – thể thao cơ sở đến năm 2035, hướng tới mục tiêu xây dựng hệ thống hiện đại, vận hành hiệu quả và đáp ứng sát nhu cầu của người dân đô thị.
Tin, ảnh: Việt Thành, Tú Anh, Kim Oanh, Trọng Hùng, Võ Việt.
