Giới thiệu ngành Thông tin - Thư viện

1. Giới thiệu ngành

Trong bối cảnh chuyển đổi số, thông tin, dữ liệu và tri thức trở thành nguồn lực quan trọng đối với mọi tổ chức. Tuy nhiên, giá trị của các nguồn lực này chỉ được phát huy khi chúng được tổ chức, quản lý và khai thác một cách hiệu quả, có hệ thống.

Ngành Thông tin – Thư viện đào tạo nguồn nhân lực có khả năng tổ chức, quản lý và khai thác thông tin, dữ liệu và hồ sơ trong các môi trường khác nhau, đặc biệt là môi trường số. Người học được trang bị cách tiếp cận khoa học đối với thông tin và dữ liệu trong tổ chức, từ khâu thu thập, tổ chức, lưu trữ đến khai thác và sử dụng phục vụ hoạt động quản lý và ra quyết định.

Chương trình được thiết kế theo định hướng liên ngành, kết hợp giữa Khoa học Thông tin, Khoa học Thư viện, Công nghệ thông tin và Khoa học Quản lý, nhằm hình thành năng lực nghề nghiệp toàn diện và khả năng thích ứng với sự thay đổi của công nghệ và môi trường làm việc.

2.  Vì sao nên học ngành này

Trong nền kinh tế số, các tổ chức ngày càng phụ thuộc vào khả năng quản trị thông tin và dữ liệu một cách hiệu quả. Nhu cầu về nguồn nhân lực có chuyên môn trong tổ chức, quản lý và khai thác thông tin vì vậy ngày càng gia tăng, không chỉ trong lĩnh vực thư viện mà còn trong các cơ quan nhà nước, doanh nghiệp, tổ chức y tế, giáo dục và các lĩnh vực khác.

Ngành Thông tin – Thư viện cung cấp nguồn nhân lực cho các vị trí liên quan đến quản trị thư viện, quản lý hồ sơ, tổ chức dữ liệu và vận hành các hệ thống thông tin ở góc độ nghiệp vụ, góp phần đảm bảo thông tin được sử dụng đúng, đủ và hiệu quả trong tổ chức.

Ngành Thông tin – Thư viện mang lại cho người học những lợi thế sau:

• Nhu cầu nhân lực ổn định và lâu dài trong các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp
• Cơ hội việc làm đa dạng, không giới hạn trong thư viện mà mở rộng sang doanh nghiệp, cơ quan nhà nước, y tế,…
• Công việc gắn với dữ liệu, tri thức và công nghệ, phù hợp với xu hướng chuyển đổi số
• Môi trường làm việc chuyên nghiệp, có giá trị xã hội, góp phần tổ chức và lan tỏa tri thức
• Ngành học phù hợp với những người có tư duy hệ thống, khả năng tổ chức công việc, quan tâm đến thông tin và dữ liệu, và mong muốn làm việc trong môi trường chuyên nghiệp, ổn định và có tính cấu trúc cao.

3. Sinh viên sẽ học gì trong chương trình

Chương trình đào tạo ngành Thông tin – Thư viện có khối lượng 120 tín chỉ, được xây dựng theo hướng liên ngành và tích hợp giữa nhiều lĩnh vực.

- Khối kiến thức nền tảng
Sinh viên được trang bị các kiến thức cơ bản về Khoa học Thông tin và Khoa học Thư viện, bao gồm các nguyên lý tổ chức, quản lý và khai thác thông tin và tài nguyên tri thức trong các hệ thống thông tin và thư viện.

- Khối kiến thức công nghệ
Chương trình cung cấp kiến thức và kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin trong quản trị thông tin, giúp sinh viên hiểu và làm việc với các hệ thống thông tin, môi trường số và các công cụ hỗ trợ quản lý dữ liệu ở góc độ nghiệp vụ.

- Khối kiến thức quản lý
Sinh viên được trang bị kiến thức về tổ chức và quản lý thông tin, dữ liệu và hồ sơ trong các tổ chức, bao gồm cả môi trường truyền thống và môi trường số, phục vụ hoạt động quản lý và vận hành.

- Thực hành và trải nghiệm
Chương trình chú trọng yếu tố thực hành, giúp sinh viên làm quen với các công cụ và phần mềm quản trị thông tin. Sinh viên tham gia các hoạt động trải nghiệm thực tế và hai đợt thực tập nhằm vận dụng kiến thức vào môi trường làm việc thực tế.

- Định hướng chuyên sâu
Chương trình gồm hai định hướng:

• Quản trị thư viện số: tập trung vào tổ chức, quản lý và vận hành thư viện hiện đại, quản lý tài nguyên số và các hệ thống thông tin thư viện.
• Quản lý hồ sơ doanh nghiệp: tập trung vào tổ chức, quản lý, bảo quản và khai thác hồ sơ, tài liệu trong các cơ quan và doanh nghiệp, đặc biệt trong môi trường số và các hoạt động dự án.

So với các ngành gần như Công nghệ thông tin, Khoa học dữ liệu hay Quản trị kinh doanh, ngành Thông tin – Thư viện không tập trung vào phát triển hệ thống hay phân tích dữ liệu chuyên sâu, mà tập trung vào tổ chức, quản lý và khai thác thông tin, dữ liệu và hồ sơ nhằm phục vụ hoạt động của tổ chức.

4. Điểm mạnh của chương trình đào tạo

Chương trình được xây dựng theo định hướng gắn với nhu cầu thực tiễn của xã hội và tổ chức, đồng thời phản ánh xu hướng phát triển của lĩnh vực thông tin trong bối cảnh chuyển đổi số.

Nội dung đào tạo chú trọng đến việc kết hợp giữa kiến thức chuyên môn và khả năng ứng dụng công nghệ trong quản trị thông tin. Yếu tố thực hành và trải nghiệm được tăng cường nhằm giúp người học hình thành kỹ năng nghề nghiệp. Việc tổ chức chương trình theo các định hướng chuyên sâu cũng tạo điều kiện cho sinh viên phát triển theo các hướng nghề nghiệp cụ thể.

5. Kỹ năng và năng lực sinh viên đạt được

Sau khi hoàn thành chương trình, sinh viên có thể đạt được các nhóm năng lực chính:

Năng lực chuyên môn

• Tổ chức, quản lý và khai thác thông tin, dữ liệu và tài nguyên tri thức
• Tham gia xây dựng và vận hành các hệ thống thông tin, thư viện hoặc hệ thống quản lý hồ sơ ở góc độ nghiệp vụ

Năng lực công nghệ

• Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản trị thông tin
• Làm việc với các hệ thống thông tin và môi trường số

Năng lực phân tích và xử lý thông tin

• Phân tích, tổ chức và truy xuất thông tin hiệu quả
• Hỗ trợ quá trình khai thác và sử dụng thông tin trong tổ chức

Năng lực nghề nghiệp

• Thích ứng với môi trường làm việc đa dạng
• Phát triển nghề nghiệp trong lĩnh vực thông tin và quản trị dữ liệu

6. Cơ hội nghề nghiệp

Sinh viên tốt nghiệp ngành Thông tin – Thư viện có thể làm việc trong nhiều lĩnh vực liên quan đến quản trị thông tin, dữ liệu và hồ sơ.

Theo định hướng Quản trị thư viện số, người học có thể làm việc tại các loại hình thư viện như thư viện công cộng, thư viện đại học, thư viện trường học, các viện nghiên cứu hoặc các trung tâm thông tin.

Theo định hướng Quản lý hồ sơ doanh nghiệp, người học có thể đảm nhận các vị trí như chuyên viên quản lý hồ sơ, chuyên viên quản lý dữ liệu ở góc độ nghiệp vụ, chuyên viên kiểm soát tài liệu (Document Controller), hoặc tham gia quản lý hồ sơ trong các lĩnh vực như hành chính, nhân sự, y tế, dự án.

Trong thực tế, người làm trong lĩnh vực này có thể tham gia các hoạt động như tổ chức và kiểm soát tài liệu, quản lý hồ sơ dự án, triển khai số hóa, hoặc hỗ trợ vận hành các hệ thống thông tin trong tổ chức.

7. Cơ hội thực tập và hợp tác doanh nghiệp

Chương trình đào tạo được triển khai gắn với thực tiễn thông qua sự hợp tác giữa nhà trường với các thư viện, trung tâm lưu trữ và doanh nghiệp.

Sinh viên có cơ hội tham gia thực tập từ năm thứ hai, từng bước tiếp cận môi trường làm việc thực tế. Thông qua các đợt thực tập và hoạt động trải nghiệm, người học tích lũy kinh nghiệm nghề nghiệp, rèn luyện kỹ năng và chuẩn bị cho quá trình làm việc sau khi tốt nghiệp.