Liên hoan phim sinh viên Nhân Văn: Từ bài tập trên giảng đường đến bệ phóng nghề nghiệp

Nếu coi một bài tập hết môn chỉ là điểm số, có lẽ sẽ không bao giờ có Liên hoan phim sinh viên Nhân Văn.

Ít ai nghĩ rằng những bộ phim tài liệu đầu tay của sinh viên Khoa Báo chí và Truyền thông, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQG-HCM lại có thể mở ra một hành trình dài hơn rất nhiều so với khuôn khổ của một học phần.

Đêm vinh danh và trao gỉai chương trình Liên hoan phim tài liệu sinh viên năm 2024.

Năm 2024, Liên hoan phim sinh viên Nhân Văn văn mùa đầu tiên được tổ chức từ chính những bài tập kết thúc học phần Phim tài liệu. Điều khiến ban tổ chức quyết định biến một buổi công chiếu nội bộ thành một liên hoan phim không nằm ở quy mô, mà ở chất lượng tác phẩm. Nhiều bộ phim cho thấy sự đầu tư nghiêm túc về đề tài, tư duy kể chuyện, ngôn ngữ hình ảnh và tinh thần dấn thân của sinh viên khi tiếp cận nhân vật, bối cảnh và những vấn đề của đời sống.

Từ thành công của mùa đầu tiên, một hành trình mới tiếp tục được mở ra.

Mười hai bộ phim tiêu biểu của sinh viên mùa 1 đã được đề xuất phát sóng trên Đài Truyền hình TP.HCM (HTV) thông qua chuyên mục "Ống kính sinh viên" do Hãng phim TFS thực hiện. Sau đó, toàn bộ các tác phẩm tiếp tục được Đài Phát thanh - Truyền hình Quảng Ngãi lựa chọn phát sóng, đưa những câu chuyện của sinh viên đia xa hơn đến với đông đảo công chúng.

Không dừng lại ở đó, bốn bộ phim xuất sắc nhất tiếp tục được lựa chọn tham dự Liên hoan Truyền hình Toàn quốc năm 2024, một sân chơi chuyên nghiệp quy tụ hơn một trăm cơ quan báo chí, đài phát thanh và truyền hình trên cả nước.

Các thầy cô Khoa Báo chí và Truyền thông cùng đạo diễn 2 tác phẩm "Cuộc gọi 911" và "Nội Mai" tham dự lễ trao giải Liên hoan truyền hình toàn quốc lần thứ 42.

Kết quả vượt ngoài mong đợi khi bộ phim "Cuộc gọi 911" giành Huy chương Bạc và "Nội Mai" nhận Giải Khuyến khích.

Đó không chỉ là niềm vui của những nhóm sinh viên lần đầu làm phim, mà còn là minh chứng cho một hướng đào tạo đang phát huy hiệu quả: đưa sản phẩm học tập bước ra khỏi giảng đường để được đánh giá trong môi trường nghề nghiệp thực sự.

Sự lan tỏa ấy trở thành động lực để Liên hoan phim sinh viên Nhân Văn tiếp tục phát triển.

Năm 2025, Khoa Báo chí và Truyền thông mở rộng quy mô cuộc thi với ba hạng mục gồm Phóng sự, Phim tài liệu và Phim ngắn; đồng thời mở rộng cho sinh viên các trường đại học tại TP.HCM tham gia. Từ một hoạt động học thuật của khoa, liên hoan dần trở thành sân chơi sáng tạo dành cho cộng đồng sinh viên yêu thích điện ảnh và báo chí.

Đại diện các đoàn phim xuất sắc nhất tại Liên hoan phim sinh viên Nhân Văn năm 2025.

Đến năm 2026, cuộc thi chính thức được nâng cấp thành hoạt động cấp Trường do Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn tổ chức với bốn hạng mục dự thi. Hơn 100 tác phẩm từ trên 20 trường đại học gửi về tham dự cho thấy sức hút ngày càng lớn của một sân chơi học thuật được xây dựng từ nhu cầu học thật, làm thật của sinh viên.

Ở vai trò giám khảo vòng Chung khảo, điều gây ấn tượng với tôi không chỉ là số lượng tác phẩm mà còn là sự trưởng thành rõ rệt về tư duy sáng tạo của người trẻ. Hai mươi bốn tác phẩm vào vòng chung kết đều có chất lượng đồng đều, nhiều phim tiệm cận tiêu chuẩn sản xuất chuyên nghiệp. Các sản phẩm dự thi cho thấy sinh viên không còn chỉ kể lại câu chuyện theo lối minh họa, mà bắt đầu biết lựa chọn góc nhìn, xây dựng cấu trúc và sử dụng ngôn ngữ hình ảnh để kể chuyện.

Đại diện các đoàn phim xuất sắc nhất tại Liên hoan phim sinh viên Nhân Văn năm 2026. 

Ở hạng mục MV, nhiều tác phẩm gây ấn tượng bởi tư duy hình ảnh hiện đại, nhịp điệu trẻ trung và sự đầu tư công phu về mỹ thuật. Hạng mục Phim ngắn cho thấy khả năng xây dựng cốt truyện, nhân vật và thông điệp, dù một số kịch bản vẫn cần thêm chiều sâu.

Đặc biệt, hai hạng mục Phóng sự và Phim tài liệu mang đến nhiều bất ngờ. Sinh viên lựa chọn những lát cắt rất đời thường nhưng giàu giá trị xã hội, tiếp cận các vấn đề bằng góc nhìn mới mẻ, nhân văn và giàu tinh thần phản biện. Nhiều tác phẩm đã biết tiết chế lời bình để nhường chỗ cho hình ảnh và nhân vật tự kể câu chuyện của mình, một trong những yêu cầu quan trọng của báo chí và điện ảnh tài liệu hiện đại.

Điều đáng quý hơn cả là Liên hoan phim sinh viên Nhân Văn hôm nay không còn đơn thuần là một cuộc thi. Đó đã trở thành một ngày hội của những người trẻ yêu điện ảnh, nơi sinh viên các khóa gặp gỡ, học hỏi và truyền cảm hứng cho nhau. Hình ảnh những sinh viên mùa đầu tiên quay trở lại để xem tác phẩm của đàn em, chia sẻ kinh nghiệm và cùng sống lại những ngày tháng làm phim là minh chứng rõ nét nhất cho giá trị cộng đồng mà liên hoan đã tạo dựng.

Đêm vinh danh và trao giải Liên hoan phim sinh viên Nhân Văn năm 2026.

Một sân chơi học thuật chỉ thật sự có ý nghĩa khi nó không khép lại sau lễ trao giải, mà tiếp tục mở ra những cơ hội mới cho người học. Nhìn từ hành trình ba mùa liên hoan, có thể thấy điều quý giá nhất không phải là những tấm huy chương hay giải thưởng, mà là việc sinh viên được học bằng trải nghiệm, được thử sức trong môi trường nghề nghiệp và được công chúng đón nhận tác phẩm của mình.

Đó cũng là mục tiêu sâu xa của giáo dục báo chí và truyền thông: không chỉ đào tạo người học làm ra một sản phẩm, mà giúp họ hình thành tư duy nghề nghiệp, bản lĩnh sáng tạo và sự tự tin để bước vào hành trình dài phía trước. Có lẽ, đó mới chính là giá trị bền vững nhất mà Liên hoan phim sinh viên Nhân Văn đang từng bước kiến tạo.

Biên kịch, nhà báo Minh Diệu