|
logo-vnulogo-usshlogo-fgus

Tập huấn “Những vấn đề cơ bản trong nghiên cứu và công bố khoa học” dành cho sinh viên ngành Địa lý học, khoa Địa lý - Đô thị

16/11/2026
Chia sẻ:
Tập huấn “Những vấn đề cơ bản trong nghiên cứu và công bố khoa học” dành cho sinh viên ngành Địa lý học, khoa Địa lý - Đô thị

Ngày 13/11/2026, Khoa Địa lý - Đô thị phối hợp với Phòng Đối ngoại và Quản lý khoa học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQG-HCM tổ chức chương trình tập huấn với chủ đề “Những vấn đề cơ bản trong nghiên cứu và công bố khoa học” dành cho sinh viên năm nhất của ngành Địa lý học, Khoa Địa lý - Đô thị. Chương trình nhằm trang bị kiến thức nền tảng, giúp sinh viên làm quen với quy trình nghiên cứu và định hướng cách tiếp cận các vấn đề khoa học gắn với chuyên ngành.
Tham dự chương trình có PGS.TS. Nguyễn Hồng Sinh, TS. Vũ Thị Bắc, ThS. Nguyễn Thị Thu Thủy, ThS.KTS. Võ Trọng Nghĩa và cô Phan Trịnh Ngọc Anh - đại diện Phòng Đối ngoại và Quản lý khoa học, cùng sinh viên ngành Địa lý học, Khoa Địa lý - Đô thị.

Trang bị nền tảng phương pháp luận trong nghiên cứu khoa học

 PGS.TS. Nguyễn Hồng Sinh chia sẻ tổng quan về bản chất nghiên cứu khoa học.
Mở đầu chương trình, PGS.TS. Nguyễn Hồng Sinh mang đến những chia sẻ tổng quan về bản chất của nghiên cứu khoa học, bắt đầu từ sự khác biệt giữa tri thức thông thường và tri thức khoa học. Thông qua hai câu hỏi “Nghiên cứu để làm gì?” và “Nghiên cứu như thế nào?”, PGS.TS. Nguyễn Hồng Sinh gợi mở cách nhìn nhận nghiên cứu như một quá trình tìm tòi, học hỏi và tư duy dựa trên nền tảng lý thuyết, thay vì chỉ dừng lại ở việc thu thập thông tin hay trình bày những nhận định cá nhân.
Theo PGS.TS. Nguyễn Hồng Sinh, giá trị của một công trình nghiên cứu được thể hiện qua tính chặt chẽ trong lập luận, sự khách quan của bằng chứng và khả năng kiểm chứng kết quả. Một nghiên cứu cần có cơ sở khoa học rõ ràng, bảo đảm tính logic và tuân thủ các nguyên tắc đạo đức trong suốt quá trình thực hiện. Từ những yêu cầu đó, sinh viên được làm quen với cách xây dựng một đề tài, từ việc nhận diện vấn đề, tìm hiểu các công trình liên quan đến hình thành cơ sở lý luận và lựa chọn phương pháp phù hợp. Quá trình thu thập, phân tích dữ liệu cũng được đặt trong mối liên hệ với câu hỏi nghiên cứu, nhằm bảo đảm kết quả đưa ra có căn cứ và có thể giải thích được. PGS.TS. Nguyễn Hồng Sinh đồng thời lưu ý sinh viên về trách nhiệm trích dẫn, sử dụng tài liệu và tính trung thực trong nghiên cứu, khuyến khích các bạn chủ động tìm hiểu, trao đổi với giảng viên và từng bước hình thành tư duy nghiên cứu độc lập.

Giới thiệu hoạt động nghiên cứu khoa học sinh viên tại Trường

Cô Phan Trịnh Ngọc Anh giới thiệu về hoạt động nghiên cứu khoa học


Tại chương trình, cô Phan Trịnh Ngọc Anh, đại diện Phòng Đối ngoại và Quản lý khoa học, giới thiệu về hoạt động nghiên cứu khoa học sinh viên, từ quy định đăng ký, hình thức thực hiện đến các chính sách hỗ trợ và cơ hội tham gia giải thưởng. Sinh viên chính quy có thể đăng ký đề tài theo hình thức cá nhân hoặc nhóm, dưới sự hướng dẫn của giảng viên. Mức kinh phí hỗ trợ được giới thiệu là 5 triệu đồng đối với đề tài thông thường và 9 triệu đồng đối với đề tài trọng điểm. Kết quả nghiên cứu cũng có cơ hội được ghi nhận thông qua các giải thưởng cấp Trường, cấp Bộ Giáo dục và Đào tạo và Giải thưởng Euréka.
Một nội dung được nhiều sinh viên quan tâm là lộ trình triển khai đề tài trong năm học. Theo kế hoạch được giới thiệu, hoạt động đăng ký thường bắt đầu vào tháng 9, các bước xét duyệt và cấp kinh phí diễn ra trong những tháng tiếp theo. Sinh viên thực hiện đề tài, tham gia báo cáo tại hội nghị Nghiên cứu khoa học sinh viên vào khoảng giữa tháng 5 và hoàn thiện hồ sơ nghiệm thu trong tháng 6. Việc nắm rõ các mốc thời gian giúp sinh viên chủ động hơn trong việc xây dựng kế hoạch và phối hợp với giảng viên hướng dẫn.
Cô Ngọc Anh cũng chia sẻ về con đường phát triển kết quả nghiên cứu thành các sản phẩm học thuật như bài báo khoa học, bài tham luận tại hội thảo và bài tổng quan. Những yêu cầu về cấu trúc, tiêu chuẩn và hình thức trình bày bài viết được giới thiệu nhằm giúp sinh viên có sự chuẩn bị từ sớm cho hoạt động công bố khoa học.

Gợi mở ý tưởng nghiên cứu từ góc nhìn Địa lý 

ThS. Nguyễn Thị Thu Thủy chia sẻ về tư duy nghiên cứu từ những vấn đề thực tiễn dưới góc nhìn Địa lý.
Ở nội dung chuyên môn cuối chương trình, ThS. Nguyễn Thị Thu Thủy tập trung vào việc khơi gợi tư duy nghiên cứu từ những vấn đề thực tiễn dưới góc nhìn Địa lý. Với câu hỏi “Địa lý học nghiên cứu về điều gì?”, ThS. Nguyễn Thị Thu Thủy nhấn mạnh rằng việc nghiên cứu không đơn thuần là xác định một hiện tượng đang diễn ra, mà còn cần tìm hiểu hiện tượng ấy xuất hiện ở đâu, vì sao có sự khác biệt giữa các khu vực và những nhóm đối tượng nào đang chịu tác động.
Thông qua ví dụ về tình huống dịch bệnh bùng phát tại London, sinh viên được đặt vào một vấn đề cụ thể để nhìn nhận vai trò của không gian trong việc lý giải các hiện tượng xã hội. Từ đó, báo cáo viên khuyến khích các bạn quan sát môi trường sống, chủ động khảo sát thực địa và tìm kiếm bằng chứng để kiểm chứng những nhận định của mình. Những công cụ quen thuộc trong ngành Địa lý như bản đồ GIS và ảnh vệ tinh cũng được đề cập như phương tiện hỗ trợ phân tích, thể hiện sự phân bố và khác biệt không gian.
Các chủ đề về chuyên ngành Dân số - Xã hội, Kinh tế và Phát triển vùng, Môi trường được đưa ra như những hướng tiếp cận để sinh viên tìm kiếm đề tài. Đặc biệt, ThS. Nguyễn Thị Thu Thủy gợi ý cách bắt đầu nghiên cứu bằng việc lựa chọn một hiện tượng khiến bản thân quan tâm, xác định khu vực cần tìm hiểu, cân nhắc nguồn dữ liệu có thể thu thập và làm rõ ý nghĩa của kết quả nghiên cứu. Theo cách tiếp cận này, một ý tưởng ban đầu có thể dần hình thành thành câu hỏi nghiên cứu cụ thể, gắn với một địa bàn và được thể hiện thông qua bản đồ hoặc biểu đồ.
Chương trình tập huấn đã mang đến những kiến thức nền tảng và định hướng thiết thực, giúp sinh viên có cái nhìn rõ hơn về hoạt động nghiên cứu khoa học tại môi trường đại học. Qua những chia sẻ từ các thầy cô, sinh viên được khuyến khích bắt đầu nghiên cứu từ chính những vấn đề quan sát được trong cuộc sống, chủ động đặt câu hỏi và vận dụng kiến thức chuyên ngành để tìm kiếm lời giải. Đây là cơ sở để các bạn từng bước làm quen với tư duy khoa học và chuẩn bị cho quá trình tham gia nghiên cứu trong những năm học tiếp theo.
 


Thực hiện: GEOID
 

Chia sẻ:
Ngày cập nhật: 16/11/2026

Bài viết liên quan