Khoa Ngôn ngữ học tổ chức Hội thảo Khoa học cấp Quốc gia “Các vấn đề lý thuyết ngôn ngữ học và ứng dụng lần 3”

02/12/2024

CHIA SẺ:

Khoa Ngôn ngữ học tổ chức Hội thảo Khoa học cấp Quốc gia “Các vấn đề lý thuyết ngôn ngữ học và ứng dụng lần 3”

Ngày 29/11/2024 vừa qua, Khoa Ngôn ngữ học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh đã tổ chức Hội thảo Khoa học cấp Quốc gia “Các vấn đề lý thuyết ngôn ngữ học và ứng dụng lần 3”.

Hội thảo rất hân hạnh được đón tiếp quý vị đại biểu, quý khách mời là các nhà nghiên cứu, các nhà khoa học ở phía Nam: GS.TS. Nguyễn Thị Hai (Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai), PGS.TS. Đặng Ngọc Lệ - Chủ tịch Hội Ngôn ngữ học Thành phố Hồ Chí Minh (Trường Đại học Nguyễn Tất Thành), PGS.TS. Nguyễn Công Đức (nguyên giảng viên Khoa Ngôn ngữ học), TS. Đỗ Thị Bích Lài (nguyên giảng viên Khoa Ngôn ngữ học), TS. Huỳnh Bá Lân (nguyên giảng viên Khoa Ngôn ngữ học), TS. Huỳnh Thị Hồng Hạnh (nguyên giảng viên Khoa Ngôn ngữ học), TS. Bùi Thị Kim Loan (Trường Đại học Bình Dương), TS. Nguyễn Đình Việt (Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh), TS. Trần Thị Thanh Trúc (Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh), TS. Hồ Văn Hải (Trường Đại học Sài Gòn), TS. Hồ Văn Hận (Trường Đại học Nguyễn Tất Thành), TS. Huỳnh Thanh Long (Trường Đại học Nguyễn Tất Thành), TS. Huỳnh Lê Chi Hải (Trường Đại học Khánh Hòa), TS. Nguyễn Duy Trung (Báo Công an Thành phố Hồ Chí Minh), v.v..

Về phía Nhà trường, Hội thảo hân hạnh đón tiếp ThS. Mai Thị Kim Khánh - Phó Trưởng Phòng Đối ngoại và Quản lý khoa học. Hội thảo năm nay thu hút gần 100 khách mời là giảng viên trong và ngoài Trường; nghiên cứu sinh, dự bị tiến sĩ, học viên cao học và sinh viên các khóa của Khoa.

Tại phiên toàn thể, TS. Nguyễn Hoàng Trung - Thành viên Ban Tổ chức Hội thảo, Trưởng Khoa Ngôn ngữ học, ghi nhận sự tham gia đóng góp ý kiến, gửi bài tham luận của các tác giả/nhóm tác giả cho Hội thảo lần này. Duy trì chủ đề Hội thảo đến lần thứ ba cũng khẳng định cho định hướng nghiên cứu của Khoa đặt trong định hướng chung của Nhà trường, đó là sự kết hợp giữa hướng nghiên cứu lý thuyết và hướng nghiên cứu ứng dụng: khoa học cơ bản là gốc rễ còn ứng dụng thực tế là tâm thế nghiên cứu của người làm khoa học trong thời đại hiện nay.

Hình 2: TS. Nguyễn Hoàng Trung phát biểu tại phiên toàn thể

Cũng trong phiên toàn thể, PGS.TS. Đặng Ngọc Lệ hi vọng những báo cáo được trình bày cùng những thảo luận trong Hội thảo sẽ phần nào giúp người tham dự có thêm những kiến thức bổ ích để phục vụ cho việc nghiên cứu trong tương lai, nhất là đối tượng tham dự là học viên cao học, nghiên cứu sinh.

Trong phiên này, với Chủ trì là PGS.TS Đặng Ngọc Lệ, TS. Nguyễn Hoàng Trung, thư ký ThS. Nguyễn Thùy Nương, Hội thảo đã lần lượt nghe 03 tham luận: tham luận “Ngôn ngữ học sinh thái: khái niệm, lĩnh vực và hướng ứng dụng nghiên cứu ở Việt Nam” của TS. Đinh Lư Giang; tham luận “Tiếp cận đa phương thức từ cơ sở Ký hiệu học xã hội” của nhóm tác giả TS. Phạm Hồng Hải, TS. Huỳnh Thị Hồng Hạnh, PGS.TS. Nguyễn Công Đức do TS. Phạm Hồng Hải đại diện trình bày; “Hướng tiếp cận hình thức và hướng tiếp cận nghĩa trong ngôn ngữ học” của TS. Nguyễn Hoàng Trung. Cả ba tham luận đều thu hút sự quan tâm của người tham dự, nhất là vấn đề “Ngôn ngữ học sinh thái”- một lĩnh vực liên ngành, tập trung nghiên cứu mối quan hệ giữa ngôn ngữ, văn hóa và môi trường ở tham luận đầu tiên.

Hình 3: Cử tọa tham dự Hội thảo ở phiên toàn thể

Sau phiên toàn thể, Hội thảo được chia thành 2 tiểu ban để tiếp tục làm việc: Tiểu ban “Ngôn ngữ học lý thuyết” (Chủ trì: PGS.TS. Nguyễn Công Đức, TS. Phạm Hồng Hải, thư ký ThS. Nguyễn Thùy Nương) và Tiểu ban “Ngôn ngữ học ứng dụng” (Chủ trì: PGS.TS. Nguyễn Thị Phương Trang, TS. Đinh Lư Giang, thư ký ThS. Trần Thị Thúy An). Mỗi tiểu ban có 2 phiên làm việc song song.

Tiểu ban “Ngôn ngữ học lý thuyết” có 07 tham luận: (1) “Một số miền nguồn trong tiếng Việt từ góc nhìn lý thuyết ẩn dụ chuỗi vĩ đại” của TS. Nguyễn Đình Việt; (2) “Mối liên hệ giữa âm đầu với âm chính phương ngữ Châu Ro dưới góc nhìn âm vực” của nhóm tác giả TS. Nguyễn Trần Quý, TS. Đinh Lư Giang; (3) “Đặc điểm VOT của phụ âm đầu ở người mắc rối loạn vận ngôn - Một nghiên cứu trường hợp” của nhóm tác giả Nguyễn Thị Hoa, TS. Nguyễn Trần Quý; (4) “Đánh giá lại ngữ pháp tạo sinh của Chomsky trong thời đại trí tuệ nhân tạo” của nhóm tác giả PGS.TS. Nguyễn Ngọc Vũ, ThS. Nguyễn Thị Hồng Liên); (5) “Ngôn ngữ học văn hoá: thêm một số luận giải và gợi ý ứng dụng” của NCS Phạm Ngọc Trường Linh; (6) “Thái độ ngôn ngữ của người Chăm An Giang - một nghiên cứu quan sát tham dự” của NCS Tôn Thị Tuyết Oanh; (7) “Phân định từ loại trong tiếng Việt: Một cách tiếp cận linh hoạt” của NCS Lê Thị Trúc Hà.

Tiểu ban “Ngôn ngữ học ứng dụng” có 08 tham luận: (1) “Hành động ngôn từ thể hiện chức năng liên nhân trong tiêu đề và phần diễn ngôn thông cáo báo chí tiếng Việt” của NCS Huỳnh Cẩm Thuý; (2) “Dịch ẩn dụ về đạo đức trong tiểu thuyết Vụ việc dị thường về bác sĩ Jekyll và ông Hyde: Phân tích so sánh các bản dịch tiếng Việt của tác phẩm” của nhóm tác giả NCS Phạm Thái Bảo Ngọc, TS. Nguyễn Hoàng Trung; (3) “Ứng dụng ngữ cảnh trong giảng dạy” của TS. Phan Thị Hà; (4) “Yếu tố gió trong truyện ngắn Nguyễn Ngọc Tư” của NCS Từ Thị Mỹ Hạnh; (5) “Phân tích poster phim tâm lý xã hội chiếu rạp tại Việt Nam từ góc nhìn ngữ pháp chức năng hệ thống và ngữ pháp hình ảnh” của NCS Trần Thị Vân; (6) “Ý niệm về “cái chết” trong tiếng Trung và tiếng Việt dưới góc nhìn ngôn ngữ học tri nhận” của tác giả Trần Thị Diệp Trúc; “Ứng dụng ký hiệu học trong phân tích diễn ngôn quảng cáo” của nhóm tác giả là sinh viên hệ Cử nhân tài năng khóa 2021-2025 gồm Trần Hữu An Khương, Ngô Thị Thuỳ Trang, Trần Thị Hà Uyên và Nguyễn Thị Kim Phụng.

Việc thảo luận tại hai Tiểu ban trong hai phiên sáng và chiều đã diễn ra rất sôi nổi và đặt ra một số vấn đề thú vị, thực tế. Số ý kiến cử tọa trao đổi về phân tích diễn ngôn quảng cáo với việc áp dụng lý thuyết ngữ pháp chức năng hệ thống và ngữ pháp hình ảnh có lẽ là nhiều và đa dạng hơn cả.

Vào lúc 16g00 cùng ngày, Hội thảo đến phiên bế mạc. Hội thảo kết thúc với một đề xuất đồng thời là hứa hẹn của TS. Nguyễn Hoàng Trung về việc tạo ra một “không gian học thuật Ngữ học”. Tiến sĩ Hoàng Trung nhấn mạnh mong muốn tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên môn định kỳ cho người học và những đối tượng quan tâm đến Ngôn ngữ học. Mục đích là để lan tỏa tinh thần học tập, nghiên cứu ngôn ngữ đồng thời nâng cao hơn nữa tinh thần tự học để bồi đắp kiến thức ngôn ngữ học nhằm trao đổi, chia sẻ với nhau trong không gian học thuật khoa học, gợi mở.

Thành công của Hội thảo năm nay chính là động lực đối với đội ngũ giảng viên, chuyên viên Khoa Ngôn ngữ học trong việc tổ chức các hoạt động nghiên cứu. Trong tương lai, Khoa hy vọng tiếp tục nhận được sự quan tâm, gửi bài tham dự của các nhà khoa học, các anh chị nghiên cứu sinh, dự bị tiến sĩ, học viên cao học và các bạn sinh viên của các khóa.