Du lịch tái tạo là tương lai?

Ngày nay, ngành du lịch đang chuyển mình từ khái niệm du lịch bền vững sang một mô hình mới đầy tiềm năng hơn – du lịch tái tạo (Regenerative tourism). Trong khi du lịch bền vững tập trung vào việc giảm thiểu tác động tiêu cực và duy trì sự cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường, du lịch tái tạo đi xa hơn thế. Mục tiêu của nó là tạo ra những tác động tích cực ròng, giúp phục hồi và làm phong phú thêm điểm đến du lịch, môi trường tự nhiên và cộng đồng địa phương.

Sự khác biệt giữa Du lịch bền vững và Du lịch tái tạo:
Du lịch bền vững: Cố gắng "không gây hại" bằng cách quản lý và sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên, bảo tồn văn hóa địa phương, và đảm bảo rằng các thế hệ sau vẫn có thể tận hưởng các giá trị du lịch. Tuy nhiên, cách tiếp cận này thường chỉ tập trung vào việc duy trì hiện trạng mà không thực sự khôi phục hoặc tạo ra những thay đổi tích cực lâu dài. Trong khi đó du lịch tái tạo tập trung vào việc “tạo ra tác động tích cực ròng”, nghĩa là không chỉ duy trì mà còn cải thiện, làm mới lại các hệ sinh thái và cộng đồng. Nó nhấn mạnh đến việc mang lại sự thịnh vượng, khôi phục các mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên, và giúp địa phương phát triển bền vững hơn sau mỗi hoạt động du lịch. Du lịch tái tạo không chỉ là tiêu thụ, mà là một sự đóng góp – để mỗi chuyến đi trở thành cơ hội để tái tạo và phát triển vùng đất và con người nơi đó.

Các nguyên tắc cốt lõi của Du lịch tái tạo (Bellato, Frantzeskaki, & Nygaard, 2022): 

• Cân bằng toàn diện: Đảm bảo lợi ích kinh tế từ du lịch không đánh đổi bằng chi phí môi trường và xã hội. Mỗi hoạt động phải tạo ra giá trị ròng thực sự cho cộng đồng.
• Mối quan hệ đúng đắn: Xây dựng mối quan hệ hài hòa giữa du khách và cư dân địa phương, giữa con người và hệ sinh thái. Đây là nền tảng giúp tái tạo sự gắn kết và tôn trọng lẫn nhau.
• Đo lường sự thịnh vượng toàn diện: Thành công của một điểm đến không chỉ được đánh giá qua doanh thu mà còn qua sự hạnh phúc và phồn vinh của cộng đồng địa phương.
• Thích ứng và sáng tạo: Khuyến khích tinh thần khởi nghiệp và đổi mới trong việc phát triển các sản phẩm du lịch, tạo động lực cho sự phát triển bền vững lâu dài.
• Tham gia tích cực từ cộng đồng: Các quyết định liên quan đến du lịch cần có sự đồng thuận và tham gia của người dân địa phương, nhằm đảm bảo quyền lợi và tiếng nói của họ trong quá trình phát triển.
• Tôn trọng và bảo vệ văn hóa bản địa: Du lịch cần tôn vinh và gìn giữ bản sắc văn hóa, tập quán và các giá trị truyền thống của cộng đồng, thay vì làm biến dạng hoặc làm thương mại hóa chúng.
• Tương tác đa lĩnh vực: Tạo điều kiện cho sự hợp tác giữa du lịch và các ngành khác như nông nghiệp, giáo dục và nghệ thuật, nhằm phát huy tối đa tiềm năng phát triển của vùng.
• Lưu thông tri thức và tài nguyên: Đảm bảo rằng mọi nguồn lực, từ tài chính đến tri thức, đều được chia sẻ và luân chuyển một cách công bằng trong cộng đồng để thúc đẩy sự thịnh vượng toàn diện.

Du lịch tái tạo mang đến một cái nhìn lạc quan hơn về tương lai, nơi mỗi hành trình không chỉ để lại dấu chân mà còn là dấu ấn của sự đóng góp và phục hồi. Thay vì chỉ giữ cho những vẻ đẹp tự nhiên và văn hóa không bị tổn hại, du lịch tái tạo tìm cách khôi phục, làm giàu và phát triển những giá trị sẵn có. Nói cách khác, du lịch tái tạo chính là cơ hội để biến mỗi chuyến đi trở thành một hành trình mang ý nghĩa tích cực, nơi mà mỗi du khách không chỉ là người quan sát, mà còn là người đồng hành giúp hồi sinh và tái tạo điểm đến mình đặt chân tới. Chính nhờ tư duy này, du lịch tái tạo hứa hẹn sẽ trở thành một xu hướng chủ đạo, đưa ngành du lịch lên một tầm cao mới, mang lại lợi ích toàn diện và lâu dài cho tất cả mọi người.

Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Du lịch bền vững (CST) thuộc Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM là một đơn vị công lập, có nhiệm vụ tư vấn và hỗ trợ các chiến lược và kế hoạch phát triển du lịch địa phương, tập trung vào việc đảm bảo tính bền vững và tái tạo trong du lịch, nâng cao năng lực của cộng đồng, khuyến khích đổi mới sáng tạo, và thúc đẩy những tác động tích cực của du lịch đến sự phát triển kinh tế - xã hội tổng thể của địa phương. Đồng thời, CST còn đóng góp trong việc xây dựng các mô hình du lịch bền vững và hỗ trợ việc kết nối giữa các bên liên quan trong lĩnh vực du lịch nhằm tăng cường hiệu quả hợp tác và phát triển.

Tài liệu tham khảo: Bellato, L., Frantzeskaki, N., & Nygaard, C. A. (2022). Regenerative tourism: a conceptual framework leveraging theory and practice. Tourism Geographies, 25(4), 1026–1046. https://doi.org/10.1080/14616688.2022.2044376

Bài viết thuộc sở hữu của CST, vui lòng trích nguồn