Nuôi trồng thủy sản trên biển gắn với phát triển du lịch bền vững tại TP.HCM

Mới đây, UBND TP.HCM đã ban hành quyết định triển khai Quyết định số 1195 của Bộ NNPTNT về phát triển nuôi trồng thủy sản trên biển đến năm 2030, với tầm nhìn đến năm 2045. Đây là một trong những bước đi quan trọng nhằm thúc đẩy sự phát triển của ngành thủy sản, đồng thời tạo ra những cơ hội lớn cho du lịch bền vững tại thành phố. Theo kế hoạch, TP.HCM đặt mục tiêu phát triển nuôi trồng thủy sản trên biển trong giai đoạn 2025 - 2030, với diện tích nuôi lồng bè và nuôi nhuyễn thể hai mảnh vỏ lên tới 2.477 ha. Các đối tượng nuôi chủ yếu bao gồm cá biển, giáp xác, nhuyễn thể, rong tảo biển và các loài thủy sản có giá trị kinh tế khác. Huyện Cần Giờ, với vị trí ven biển và hệ sinh thái phong phú, tiếp tục là khu vực trọng điểm trong phát triển ngành nuôi trồng thủy sản của TP.HCM. Những năm qua, nhiều hộ nuôi trồng thủy sản, doanh nghiệp và hợp tác xã tại Cần Giờ đã nhận được sự hỗ trợ từ chính quyền thành phố để chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp và khai thác hiệu quả các tiềm năng của ngành thủy sản. Đến năm 2030, huyện Cần Giờ cơ bản trở thành thành phố nghỉ dưỡng và du lịch sinh thái chất lượng cao, có khả năng cạnh tranh ở tầm khu vực.

Khu đô thị du lịch biển Cần Giờ rộng 2.870 ha sẽ được xây dựng tại xã Long Hòa và thị trấn Cần Thạnh. Ảnh: UBND huyện Cần Giờ

Trong bối cảnh này, sự kết hợp giữa nuôi trồng thủy sản và phát triển du lịch bền vững là một hướng đi phù hợp và có tiềm năng. Mô hình kết hợp này sẽ phát triển các sản phẩm du lịch gắn liền với hoạt động nuôi trồng thủy sản trên biển, từ đó không chỉ nâng cao giá trị kinh tế của ngành thủy sản mà còn mở ra cơ hội mới cho du lịch. Du khách có thể tham gia vào các tour tham quan các khu nuôi trồng thủy sản, trải nghiệm quy trình nuôi cá, giáp xác hay thu hoạch rong biển, nhuyễn thể. Các hoạt động này sẽ mang lại những trải nghiệm thú vị và giúp du khách hiểu rõ hơn về sự phát triển của ngành thủy sản địa phương, đồng thời thưởng thức các món ăn từ thủy sản sạch, tươi ngon, trực tiếp từ biển.

Du khách chèo sup tại rừng ngập mặn Cần Giờ. Ảnh: BenThanh Tourist

Mô hình này mang lại những lợi ích không chỉ về kinh tế mà còn về bảo tồn và phát triển bền vững.

Trước hết, việc phát triển du lịch gắn liền với thủy sản sẽ giúp gia tăng giá trị cho ngành thủy sản, tạo ra nhiều nguồn thu nhập cho người dân và các doanh nghiệp nuôi trồng thủy sản. Du lịch cũng giúp tăng cường quảng bá thương hiệu sản phẩm thủy sản của TP.HCM, mở rộng thị trường tiêu thụ, đặc biệt là các sản phẩm thủy sản sạch, an toàn và có chất lượng cao. Bên cạnh đó, mô hình này cũng giúp đa dạng hóa các sản phẩm du lịch, đáp ứng nhu cầu của khách du lịch mong muốn trải nghiệm các hoạt động gắn liền với thiên nhiên, đồng thời góp phần bảo vệ và duy trì các giá trị sinh thái. Việc phát triển du lịch bền vững trong khuôn khổ này sẽ không chỉ tạo ra thu nhập cho cộng đồng địa phương mà còn góp phần bảo vệ môi trường, hạn chế tác động tiêu cực đến hệ sinh thái biển.

Để mô hình này thành công và phát triển lâu dài, việc đảm bảo tính bền vững trong hoạt động nuôi trồng thủy sản là rất quan trọng. Các doanh nghiệp và hộ nuôi trồng thủy sản cần phải tuân thủ các tiêu chuẩn môi trường, sử dụng các phương pháp nuôi trồng sạch, thân thiện với tự nhiên. Các hoạt động du lịch cũng cần được quản lý chặt chẽ để tránh gây ô nhiễm hoặc tác động tiêu cực đến hệ sinh thái biển. Chính quyền thành phố đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng các chính sách hỗ trợ, khuyến khích các mô hình nuôi trồng thủy sản bền vững, đồng thời thúc đẩy sự phối hợp giữa các doanh nghiệp, cộng đồng và các cơ quan quản lý để phát triển ngành thủy sản gắn với du lịch một cách hiệu quả và bền vững.

Hiện nay, có một những mô hình nuôi trồng thủy sản trên biển gắn với phát triển du lịch bền vững thành công tại các tỉnh thành khác, như Kiên Giang và Bà Rịa - Vũng Tàu.

Kiên Giang, với hệ thống đảo và bờ biển phong phú, đã phát triển mô hình nuôi cá lồng bè kết hợp du lịch ở các khu vực như Nam Du, An Sơn, Lại Sơn, Hòn Tre (huyện Kiên Hải), xã Hòn Nghệ, Sơn Hải (huyện Kiên Lương), TP Hà Tiên và đặc biệt là ở Phú Quốc. Tại những địa phương này, người dân không chỉ nuôi các loài cá biển như cá mú, cá bớp mà còn phát triển du lịch sinh thái, mang lại thu nhập ổn định cho cộng đồng. Các điểm du lịch này không chỉ thu hút du khách bởi vẻ đẹp thiên nhiên hoang sơ mà còn bởi những trải nghiệm độc đáo trong việc tham quan và trải nghiệm quy trình nuôi cá, tìm hiểu về đời sống của ngư dân. Du khách có thể tham gia các hoạt động như câu cá, thưởng thức các món ăn hải sản tươi sống ngay tại các khu lồng bè, hay tham gia các chuyến tham quan các khu nuôi trồng thủy sản. Mô hình này không chỉ tạo ra một nguồn thu nhập bổ sung cho các hộ nuôi cá mà còn giúp quảng bá thương hiệu thủy sản của các vùng biển này.

Người dân ở Rạch Vẹm (xã Gành Dầu, TP Phú Quốc, Kiên Giang) cất nhà bè trên biển, kết hợp nuôi cá mú, gắn liền với phát triển du lịch - Ảnh: CHÍ CÔNG

Tại Vũng Tàu, xã Long Sơn nổi bật với mô hình nuôi hàu kết hợp du lịch sinh thái, trở thành một trong những điểm đến hấp dẫn của Bà Rịa - Vũng Tàu. Long Sơn được coi là "vương quốc của hàu", nơi cung cấp nguồn hàu tươi ngon cho thị trường Đông Nam Bộ. Những con hàu ở đây nổi tiếng với hương vị béo ngậy, thịt nhiều và giàu dinh dưỡng, là một trong những sản phẩm đặc trưng của vùng đất này. Mới đây, mô hình kết hợp giữa nuôi hàu và du lịch sinh thái tại Long Sơn đã được đẩy mạnh, mang lại lợi ích kinh tế cho người dân. Hợp tác xã Như Ý Long Sơn đã phát triển khu vực du lịch sinh thái với các dịch vụ ẩm thực và nghỉ dưỡng ngay tại vùng nuôi hàu. Du khách đến đây không chỉ được thưởng thức các món ăn từ hàu tươi sống mà còn được tham gia các hoạt động trải nghiệm như chèo thuyền súp, tham quan khu vực nuôi thủy sản trên sông, hay lưu trú qua đêm tại các khu nghỉ dưỡng trên sông. Điều đặc biệt của mô hình này là khách tham quan có thể trực tiếp tham gia vào quá trình nuôi và thu hoạch hàu, từ đó hiểu rõ hơn về quy trình sản xuất thủy sản sạch, an toàn và bền vững. Cùng với việc thưởng thức hải sản, du khách còn có thể trải nghiệm những hoạt động du lịch sinh thái, hòa mình vào không gian yên bình của vùng sông nước.

Khu du lịch, ẩm thực Làng bè Như Ý trên sông Chà Và. Ảnh: Lê Bình

Những mô hình thành công ở Kiên Giang và Vũng Tàu có thể là những gợi ý hữu ích cho TP.HCM trong việc phát triển nuôi trồng thủy sản kết hợp với du lịch bền vững. Đặc biệt, huyện Cần Giờ, với lợi thế về diện tích mặt nước và hệ sinh thái biển phong phú, có thể áp dụng những bài học này để phát triển mô hình du lịch sinh thái kết hợp nuôi trồng thủy sản, từ đó tạo ra nguồn thu nhập ổn định cho cộng đồng.

Một trong những yếu tố quan trọng là việc phát triển các sản phẩm du lịch độc đáo và gần gũi với thiên nhiên, giúp du khách có thể trải nghiệm quy trình nuôi trồng thủy sản, tìm hiểu về các loài thủy sản đặc trưng của vùng, và thưởng thức các món ăn tươi ngon trực tiếp từ biển. Đồng thời, các hoạt động du lịch cũng cần đảm bảo tiêu chuẩn về bảo vệ môi trường, bảo tồn hệ sinh thái biển, nhằm phát triển bền vững cả về kinh tế và môi trường.

Tóm lại, nuôi trồng thủy sản trên biển gắn với phát triển du lịch bền vững là một trong những chiến lược quan trọng để TP.HCM phát triển ngành thủy sản và du lịch. Mô hình này sẽ mang lại giá trị kinh tế trực tiếp từ thủy sản và du lịch và góp phần bảo vệ và duy trì hệ sinh thái biển. Với sự kết hợp chặt chẽ giữa chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng, TP.HCM có thể xây dựng được một mô hình phát triển bền vững, vừa nâng cao giá trị của ngành thủy sản, vừa tạo ra những trải nghiệm du lịch độc đáo, thân thiện với môi trường cho du khách.

CST tổng hợp dữ liệu và biên tập