Kinh nghiệm sáng tạo nội dung kịch bản cùng biên kịch phim "Tiệc trăng máu"

Sáng 18/12, Khoa Báo chí & Truyền thông tổ chức buổi nói chuyện chuyên đề “Sáng tạo nội dung kịch bản” dành cho sinh viên Ngành Truyền thông Đa phương tiện và các sinh viên có quan tâm. Chương trình nhằm giải đáp những băn khoăn của sinh viên về sáng tạo nội dung kịch bản cho sản phẩm đa phương tiện.

 

Workshop diễn ra trên nền tảng trực tuyến với sự tham gia của nhà báo, nhà văn, nhà biên kịch Trần Thanh Bình (bút danh: Bình Bồng Bột, Trần Minh), dịch giả cuốn sách Vẫy vùng giữa vũng lầy, biên kịch các phim điện ảnh Tiệc trăng máu, Trạng Tí, Chị 13 - 3 ngày sinh tử… cùng gần 150 giảng viên, sinh viên.

 

Diễn giả Nguyễn Thanh Bình tại buổi nói chuyện chuyên đề

 

Sáng tạo dựa trên chất liệu thật

Trong buổi giao lưu, nhiều băn khoăn đã được sinh viên đưa ra như sự khác biệt giữa làm báo và biên kịch, mối liên kết giữa báo chí, truyền thông và biên kịch, hay quá trình từ khi hình thành một kịch bản đến khi trở thành sản phẩm công chiếu.

Giải đáp những thắc mắc, diễn giả Thanh Bình cho biết giống với làm báo, anh chỉ ghi lại câu chuyện, mong muốn, trở ngại và đấu tranh của nhân vật, để nhân vật được nói, giải quyết vấn đề theo cách của họ. Song cũng có những khác biệt lớn so với làm báo, với anh: "Viết kịch bản chính là kể câu chuyện của chính bạn, câu chuyện mà bạn cho là quan trọng. Ở mọi nơi, tất cả mọi người đều có câu chuyện để kể. Một kịch bản hay cần sự sáng tạo nhưng trong sự sáng tạo đó cần có chất liệu thật, nỗi đau thật thì câu chuyện mới đáng tin".

Bên cạnh đó, anh cũng cho rằng yếu tố nhà biên kịch cần có là khả năng viết tốt, biết quan sát, tư duy logic, biết tò mò một cách chân thành và việc của biên kịch là hãy tập trung vào công việc kể chuyện.

Cũng theo diễn giả Thanh Bình, kịch bản có hai dạng là kịch bản viết theo đề nghị của nhà sản xuất và kịch bản tự sáng tạo. Từ một ý tưởng có thể phát triển kịch bản thành nhiều thể loại khác nhau như hài kịch, bi kịch, kinh dị… Mỗi loại đều có điểm mạnh riêng và được sử dụng tùy theo cảm xúc mà tác giả muốn khán giả cảm nhận khi xem phim.

Ngoài ra, để tăng tính logic giữa các tình tiết biên kịch Bình Bồng Bột cho rằng: "Không nên tạo ra chi tiết thừa, cũng đừng cố tạo nên những câu nói viral mà hãy viết những lời thoại nhân vật thực sự "muốn nói". Hình ảnh mở đầu và kết thúc cũng rất quan trọng, hai phần này cần thể hiện được sự thay đổi của nhân vật, sự tương phản lẫn nhau".

 

Diễn giả tham gia buổi nói chuyện trực tuyến với 2 phòng họp song song.

 

Từ ý tưởng đến sản phẩm công chiếu

Biên kịch phim Tiệc trăng máu cho hay từ một ý tưởng, biên kịch cần thuyết phục nhà sản xuất để họ chi tiền triển khai thành kịch bản tóm tắt; sau đó là quá trình tìm đạo diễn, lên kịch bản chi tiết, chọn diễn viên, lên lịch trình quay, hậu kỳ, marketing sản phẩm…

Biên kịch Bình Bồng Bột nhìn nhận: "Một kịch bản có ý nghĩa chỉ khi nó được dựng thành sản phẩm. Để làm được điều đó, điều quan trọng nhất là có một ý tưởng hay và khả năng trình bày ngắn gọn trong vòng hai câu nhằm thuyết phục nhà sản xuất phát triển kịch bản của bạn".

Bên cạnh quy trình sản xuất, các bạn sinh viên cũng  băn khoăn về những trở ngại mà một sản phẩm khi ra mắt có thể vướng phải như cảm nhận, lập luận của người viết không phù hợp với số đông, vấp phải sự phản đối, chỉ trích khi có sự thay đổi so với nguyên tác, hay ranh giới của sự phản cảm, vấn đề đạo nhái…

Nói về vấn đề lập luận của biên kịch chưa phù hợp với quan điểm của số đông, diễn giả Thanh Bình nhận định lập luận đó chỉ cần đúng với người viết và không nhất thiết làm một bộ phim mà tất cả mọi người đều cảm thấy đúng với hành động của nhân vật. "Một nguyên tắc là khán giả có thể không đồng ý nhưng họ đồng cảm với nhân vật. Đồng cảm quan trọng hơn sự đồng ý, khán giả có thể không cư xử giống nhân vật nhưng họ vẫn hiểu vì sao nhân vật làm như vậy bởi mỗi người đều có lý do riêng", anh chia sẻ.

Cũng theo anh, khi chuyển thể tác phẩm thì nên có sự sáng tạo để không trở thành phim minh hoạ cho nguyên tác. Cùng với đó, biên kịch khi sáng tạo, phát triển theo cảm nhận của mình cần khiến nó phải hay, phải được chấp nhận và không được lố bịch.

Về vấn đề đưa chi tiết nhạy cảm vào phim, biên kịch Bình Bồng Bột cho biết: "Ranh giới giữa phản cảm và không phản cảm là khi người viết đưa một chi tiết nhạy cảm vào phim thì phải xác định chi tiết đó phục vụ cho tính cách nhân vật và đẩy câu chuyện đi lên chứ không phải chỉ đem lại tiếng cười tức thời".

Bên cạnh đó, khi viết, biên kịch cũng thường bị ảnh hưởng bởi những tác phẩm khác, để tránh vướng vào đạo nhái, anh Thanh Bình khuyên rằng: "Khi bắt chước, đưa các chi tiết đó vào kịch bản, người biên kịch cần làm rõ mục đích, dụng ý nghệ thuật của chi tiết đối với bộ phim thì mới tốt cho sáng tạo".

Ngoài việc giải đáp về công việc sáng tạo nội dung kịch bản, anh Thanh Bình cũng chia sẻ về cơ duyên đến với nghề biên kịch. Đồng thời, anh cũng nhắn nhủ đến các bạn sinh viên về cơ hội mở của không gian mạng, giúp các bạn dễ dàng trong việc tiếp cận nhà sản xuất; và mọi người đều sẽ được trao cơ hội nếu thật sự muốn theo đuổi nghề biên kịch.

 

TRÀ MY