Nghi thức thay áo cà sa tượng Phật Ngọc theo từng mùa tại chùa Phật Ngọc

Phật giáo là tôn giáo lớn nhất ở Thái Lan, với hơn 90% dân số là Phật tử. Đức tin của người Thái cho rằng nếu những pho tượng quý báu của họ bị đánh cắp thì đất nước sẽ đi đến diệt vong. Vì thế Phật Ngọc Lục Bảo có ý nghĩa tâm linh vô cùng to lớn đối với người dân Thái Lan. Tượng Phật Ngọc (Phra Kaew Morakot) đã có hơn 2000 năm tuổi. Nhân dân đất nước này sùng bái tượng Phật và tin rằng những pho tượng này sẽ mang lại điều tốt lành và sự thịnh vượng cho quốc gia.

Giới thiệu tượng Phật Ngọc

Tượng Phật Ngọc là bức tượng linh thiêng nổi tiếng tại Thái Lan. Ngày nay, tượng được đặt tại chùa Phra Sri Rattana Satsadaram, nằm trong khuôn viên Cung Điện Hoàng Gia Thái Lan tại thủ đô Krung Thep Maha Nakhon (tên cũ là Thủ đô Bangkok). Chính nhờ sự nổi tiếng của bức tượng nên ngôi chùa thờ bức tượng này được gắn với tên gọi chùa Phật Ngọc (Wat Phra Kaew).

Mô tả

Bức tượng Phật Ngọc mô tả hình ảnh Đức Phật Thích Ca Mâu Ni ngồi thiền trên đài hoa sen. Đây là một nét đặc trưng của Phật giáo miền Nam Ấn Độ và Sri Lanka. Tượng có độ cao 66 cm, được làm bằng đá ngọc lục bảo dát vàng. Ánh hào quang bí ẩn mà tượng phát ra được các tín đồ người Thái ấn định là ánh sáng của sự vui vẻ và niềm tin. Bên cạnh đó, bức tượng Phật Ngọc Lục Bảo còn là một biểu tượng của sự tôn trọng trong đức tin của người Thái.

Nguồn gốc

Tương truyền tượng Phật Ngọc đã ngụ tại ngôi chùa Wat Pa Yeah ở tỉnh Chiang Rai từ năm 1391 đến năm 1436. Một ngày nọ, trận sấm sét bí ẩn đã đánh vào ngôi chùa vô tình làm nứt lớp tượng thạch cao trong chùa. Khi nhà sư của chùa đến để xem xét thì phát hiện bên trong lớp tượng thạch là lớp hào quang xanh tuyệt đẹp của pho tượng Phật Ngọc Lục Bảo, được ngụy trang để tránh sự dòm ngó của những kẻ cắp. Bức tượng không chỉ linh thiêng mà còn mang lại điềm tốt lành và sự hưng thịnh cho người sở hữu. Chính vì thế, pho tượng trở thành niềm khao khát của các vị Vua ở khắp các vùng với mong cầu mang lại sự hưng thịnh và phồn vinh cho thủ đô của họ. Pho tượng đã lưu lạc tại nhiều nơi từ LamPang, Chiang Mai, Luang Prabang, Viêng Chăn, trước khi được mang về chùa Wat Arun, Thonburi-kinh đô cũ của Thái Lan sau cuộc chinh phạt Lào của Viên tướng Taksin năm 1778. Năm 1782, thủ đô mới của Thái Lan ra đời dưới thời Vua Rama I. Vua Rama I Phra Chakri đã cho xây dựng ngôi chùa Phật Ngọc để thờ tượng thần nhằm mục đích phù hộ cho sự phát triển của quốc gia. Bức tượng được đưa vào chùa tại Bangkok vào năm 1785.

Nghi thức thay áo cà sa

Hằng năm, để bày tỏ sự tôn kính, tượng được thay áo cà sa được dát vàng và kim cương 3 lần vào các mùa quanh năm như mùa hè, mùa mưa và mùa đông. 

Mùa hè của Thái Lan bắt đầu vào tháng 3. Trang phục mùa hè của tượng bao gồm một chiếc vương miện nhọn bằng vàng và đá quý, cùng một bộ trang sức bằng đá quý được mang ở nhiều nơi khác nhau trên cơ thể từ vai đến mắt cá chân và áo thụng không tay đính kim cương. Đây cũng là bộ trang phục đắt nhất trong số cả 3 bộ.

Trang phục mùa hè. Ảnh: Sombut0879.

Vào mùa mưa tháng 7, trang phục được thay bằng một chiếc mũ trùm đầu làm bằng vàng, men và ngọc bích. Chiếc áo cà sa dát vàng được trang trí bằng hồng ngọc. Áo cà sa chỉ phủ qua vai trái, để trần vai phải. Từ thắt lưng của bức tượng cho đến mắt cá chân được bao phủ bởi quần áo bằng vàng.

Trang phục mùa mưa. Ảnh: NitRudy.

Trước đây Vua Rama I chỉ cho tạo ra hai bộ trang phục cho mùa hè và mùa mưa. Bộ trang phục mùa đông là do Vua Rama III ban lệnh chế tạo thành. Mùa đông tháng 11 cũng là lúc tượng Phật được thay bộ trang phục mới. Áo cà sa được chế tác công phu như một tấm phủ từ hạt vàng và bao toàn bộ tượng Phật từ cổ trở xuống cùng với mũ mão được tráng men bằng vàng thật.

Trang phục mùa đông. Ảnh: Pinterest.

Vua Rama X Vajiralongkorn thay trang phục mùa đông cho tượng Phật Ngọc vào ngày 13 tháng 11 năm 2022. Ảnh: Pattayamail.

Mỗi bộ có giá khoảng 3,8 triệu đô la Mỹ. Nhà Vua là người thực hiện nghi lễ thay áo cà sa và cũng chỉ có đức Vua mới được phép chạm vào pho tượng.

Tượng Phật Ngọc với 3 loại trang phục. Ảnh: Richard Barrow in Thailand. 

Bức tượng từng được mang ra khỏi chùa để diễu hành trong các đợt bệnh dịch hạch. Người dân tin rằng các đợt diễu hành này sẽ xua tan đi dịch bệnh. Nghi thức diễu hành tượng Phật tồn tại cho đến thời kỳ Vua Rama IV. Nhà Vua đã cho ngưng mang tượng đi diễu hành để bảo quản tượng. Đồng thời, nhà Vua cũng minh chứng cho nhân dân cả nước thấy rằng nguồn gốc dịch bệnh là do vi trùng, không phải do thế lực tà ma hay sự không hài lòng của Đức Phật.

Đền thờ Phra Ubosot thờ pho tượng Phật Ngọc Lục Bảo. Ảnh: Royalgrandpalace.

Ngày nay, Tượng Ngọc Lục Bảo vẫn luôn là biểu tượng của lòng tôn kính Phật pháp của nhà sư Thái Lan. Bên cạnh giá trị văn hóa và lịch sử, pho tượng còn mang lại ý nghĩa tinh thần vô cùng thiêng liêng và to lớn cho người dân Thái Lan. Nơi tượng Phật ngự là chốn tâm linh mang lại yên bình cho họ. Nếu bạn có cơ hội được đến Thái Lan, hãy một lần ghé qua hành lễ Tượng Ngọc Lục Bảo để thấy được tầm quan trọng của tượng trong đời sống tinh thần người Thái nhé!

Ngọc Diễm