WALS 2023 buổi 4: "Nhìn lại hai thập kỷ nghiên cứu về Đồng bằng Sông Mekong...." PGS.TS Pascal Bourdeaux
Chuỗi Tọa đàm khoa học quốc tế Diễn đàn Nhân học Mùa đông 2023 kết thúc sau buổi thứ tư với chủ đề "Nhìn lại hai thập kỷ nghiên cứu về Đồng bằng Sông Mekong. Từ lịch sử văn hóa đến các nghiên cứu môi trường và triển vọng mới trong ngành nhân văn số" do PGS. TS. Pascal Bourdeaux (Viện Khảo cứu Cao cấp, Pháp) trình bày sáng ngày 05 tháng 01 năm 2024 tại phòng C105, cơ sở 1 trường ĐH KHXH&NV – ĐHQG TP.HCM. Buổi tọa đàm được diễn ra với hai phần chính.
Mở đầu là phần trình bày của PGS. TS. Pascal Bourdeaux (Viện Khảo cứu Cao cấp, Pháp) về các nội dung nghiên cứu của ông trong suốt hai thập kỷ qua có liên quan đến vùng đồng bằng sông Mekong cũng như giới thiệu các nội dung chính trong 3 công trình đã ấn bản của PGS trong thời gian qua.
Phần thứ hai diễn ra sôi nổi, những chia sẻ, bình luận thảo luận, đặt câu hỏi xoay quanh các nội dung có liên quan đến việc nghiên cứu ở đồng bằng sông Cửu Long. Với sự tham dự của các học giả nghiên cứu nổi tiếng trong và ngoài nước về lĩnh vực nhân học, lịch sử, đô thị học, khảo cô học... khách mời tham dự cùng các học viên cao học, nghiên cứu sinh đã được giới thiệu về những góc nhìn mới khi nghiên cứu về khu vực này. Một số gợi ý thú vị về cách tiếp cận lý thuyết nghiên cứu mới, cách tiếp cận nghiên cứu mới cũng đã đươc chia sẻ.
Ảnh 1: GS. TS Chung Hoàng Chương, “”có thể kết hợp nghiên cứu liên ngành mới thấy rõ bản chất và xu hướng của chuyển đổi tôn giáo hiện nay; ... Có thể chọn cách tiếp cận nghiên cứu so sánh giữa các khu vực đồng bằng khác nhau, như đồng bằng Sông Hồng, đồng Bằng Sông Cửu Long, hiểu thêm các khu vực đồng bằng khác nhau như Amazon, BăngLadesh... Từ đó có thể gợi mở các mơ hình mới thú vị chẳng hạn như mô hình vườn nổi ở Bangladesh cũng là một gợi ý có thể đem về áp dụng cho Cà Mau...
Ảnh 2: TS. Ngô Thị Thanh Tâm, Viện Hàn Lâm khoa học Hoàng Gia Hà Lan, đề cập đến cách tiếp cận tiếp theo của Nhân học Hà Lan là đang bàn đến “đa loài” xa hơn là nghiên cứu “đa ngành”
TS. Trương Thị Thu Hằng, trưởng khoa Nhân học đã đúc kết vài ý chính trong buổi tọa đàm: Về tiếp cận nghiên cứu lịch sử: có nhiều cách tiếp cận. Bên cạnh Chính sử còn có Dã sử; Có thể tiếp cận nghiên cứu lịch sử qua lịch sử dòng họ, cộng đồng, qua chuyện kể của người già, các câu chuyện được truyền miệng, qua văn hóa dân gian, kiến trúc, nghệ thuật, thi ca, hò vè, văn chương... Từ buổi tọa đàm, hai gợi ý có thể rút ra được dành cho các bạn trẻ khi dấn thân vào nghiên cứu như sau:
1/ Có thể bắt đầu nghiên cứu của mình cho dù là Nhân học, Khu vực học, hay Việt Nam học... bằng cách thức như cách mà PGS.TS Pascal đã vận dụng (liên ngành và xuyên ngành).
2/ Gợi ý những giải pháp cho các vấn đề đương đại chẳng hạn như vấn đề biến đổi khí hậu... có thể để ý đến cách tiếp cận nghiên cứu mới, cả đa ngành và đa loài. Đối diện với các biến đổi hiện nay, cách vận dụng khả dĩ sẽ là sự thích ứng linh hoạt mà thành ngữ Việt Nam đã nhắc đến chính là “tùy cơ ứng biến”.
Ảnh 3: TS. Trương Thị Thu Hằng đúc kết nội dung tọa đàm.
Một số hình ảnh tham gia phát biểu thảo luận tại buổi tọa đàm.
Buổi tọa đàm thứ tư kết thúc cho chuỗi tọa đàm Diễn đàn Nhân học Mùa Đông (WALS) năm 2023, và cũng đánh dấu sự bắt đầu cho các hoạt động mang tính quốc tế, nghiên cứu khoa học và đào tạo của Khoa Nhân học trong năm 2024.
(khoa Nhân học).
