TRUNG TÂM NGHIÊN CỨU THÁI LAN KHẢO SÁT VIỆC XÂY DỰNG MÔ HÌNH CỘNG ĐỒNG ÁP DỤNG “TRIẾT LÝ KINH TẾ VỪA ĐỦ” TẠI HUYỆN GIỒNG TRÔM, TỈNH BẾN TRE

Ngày 12/03/2024 vừa qua, Trung tâm Nghiên cứu Thái Lan thuộc Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh đã có buổi khảo sát tại địa bàn huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre về vấn đề xây dựng mô hình cộng đồng áp dụng “Triết lý kinh tế vừa đủ” (SEP) của Cố Quốc vương Thái Lan Bhumibol Adulyadej (Vua Rama IX). 

Trong chuyến khảo sát thực địa, dưới sự hướng dẫn của Ông Lê Nhựt Chiêu, Trưởng Ban Kinh tế Hội Nông dân tỉnh Bến Tre, đoàn Trung tâm gồm có TS. Nguyễn Thị Kim Châu, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Thái Lan; Bà Võ Thị Ngọc Diễm, Chuyên viên Trung tâm Nghiên cứu Thái Lan và Bà Trần Ngọc Cao Nguyên, Chuyên viên Trung tâm Nghiên cứu Thái Lan đã tiến hành tham quan hoạt động canh tác nông nghiệp của hai hộ gia đình ở địa bàn hai xã Lương Hòa và Phong Nẫm, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre. Cả hai hộ gia đình ở địa bàn trên đều áp dụng Triết lý kinh tế vừa đủ, tuy nhiên, do cá nhân của chủ hộ tự tìm hiểu nên việc mở rộng mô hình còn hạn chế, chưa được chính quyền phổ biến rộng khắp. 

Qua việc khảo sát trường hợp tại xã Lương Hòa, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre, đoàn đã tham quan mô hình trồng xen canh của gia đình Ông Nguyễn Văn Bảy, Hợp tác xã Bưởi da xanh huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre. Với diện tích 4.5 héc ta, vườn nhà Ông Bảy trồng nhiều loại cây ăn trái như bưởi, cam, quýt, đu đủ đồng thời trồng xen canh cây công nghiệp như dừa. Nhờ vào việc kết hợp nhiều loại cây trồng với nhau đồng thời vận dụng sáng tạo nguyên tắc cơ bản trong nền kinh tế tuần hoàn đã giúp hộ gia đình Ông Bảy khá thành công trong việc thu gom phế liệu, phế phụ phẩm nông nghiệp để làm phân bón cho nhiều loại cây trồng, giúp tiết kiệm chi phí phân bón cho sản xuất, xử lý gần như triệt để tác nhân gây ô nhiễm môi trường trong cả quá trình sản xuất, kinh doanh, góp phần quan trọng cân bằng hệ sinh thái tự nhiên. Bên cạnh đó, Ông Nguyễn Văn Bảy còn áp dụng khoa học, công nghệ, kỹ thuật vào quá trình canh tác nông nghiệp. Những loại máy dò tìm sâu bệnh trên cây hay đo độ mặn của đất được Ông Bảy áp dụng triệt để nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm nông nghiệp. Từ khi áp dụng theo mô hình này, hiệu quả kinh tế gia đình được cải thiện rõ rệt.

Mô hình xen canh của Ông Nguyễn Văn Bảy, xã Lương Hòa, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre. Ảnh: TTNCTL.

Ông Bảy áp dụng khoa học kỹ thuật công nghệ vào canh tác nông nghiệp. Ảnh: TTNCTL. 

Máy quét côn trùng để hỗ trợ sự đa dạng sinh học và giúp người nông dân có cái nhìn sâu sắc về sự cân bằng giữa sâu bệnh và côn trùng có ích trên đất của họ. Ảnh: TTNCTL. 

Từ trái qua, Ông Nguyễn Văn Bảy (Hợp tác xã Bưởi da xanh Giồng Trôm, Bến Tre); Ông Võ Văn Hải (Hội Nông dân xã Lương Hòa, Giồng Trôm, Bến Tre); Bà Nguyễn Thị Kim Châu (Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Thái Lan); Ông Lê Nhựt Chiêu (Trưởng Ban Kinh tế Hội Nông dân tỉnh Bến Tre) và Ông Nguyễn Vũ Bình (Hội Nông dân ấp Hòa Lợi, xã Lương Hòa, Giồng Trôm, Bến Tre). Ảnh: TTNCTL. 

Khác với hộ gia đình trước, hộ gia đình thứ hai tại địa bàn xã Phong Nẫm, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre của Ông Phạm Văn Nhựt (hay còn gọi là Ông Ba Nhựt) sau nhiều năm loay hoay với phương thức canh tác truyền thống thì nay ông đã tìm ra hướng làm lúa sạch theo quy trình hữu cơ, giúp tăng giá trị gần 5 lần so với nông dân bán lúa tươi tại ruộng. Nhãn hiệu gạo Ba Nhựt đã được chứng nhận xếp hạng đạt chuẩn “3 sao” trong chương trình OCOP. Theo Ông Ba Nhựt chia sẻ: “quy trình làm lúa sạch của tôi gần như khép kín toàn bộ, không bỏ thứ gì từ cây lúa. Khi thu hoạch lúa, phần rơm đem về nuôi 20 con bò lấy phân để trồng cỏ, trồng lúa; một phần gạo được nấu rượu lấy hèm cho bò ăn; trấu cung ứng cho cơ sở nuôi gà để đổi lại phần phân gà đem về ủ làm phân hữu cơ, phần cám thu được khi xay lúa sẽ bán để làm mỹ phẩm...Có thể nói, mọi thứ từ cây lúa tôi đều biến thành tiền.” Nói về giống gạo tím, thì Ông Ba cho biết may mắn biết tới loại gạo đặc biệt này từ một người cháu bên Nhật mang về. Vì thấy đây là giống gạo mới lạ nên Ông đã mày mò nhân giống lúa, sau đó cho trồng đại trà. Một phần vì màu sắc của loại gạo này còn lạ lẫm với đại đa số người dân nên giai đoạn đầu sản phẩm của Ông dường như không được người tiêu dùng ưa chuộng lắm. Vì vậy, Ông đã đem giống lúa của mình đi xét nghiệm và nhanh chóng đăng ký nhãn hiệu. Đó là nguồn gốc của cái tên Gạo Ba Nhựt như bây giờ. Hiện nay, mô hình của Ông Ba Nhựt đã liên kết với các hộ dân khác tại địa phương để bao tiêu sản phẩm, đóng gói bán ra thị trường.

Kết thúc chuyến khảo sát đầy ý nghĩa cạnh cánh đồng lúa tím của gia đình Ông Phạm Văn Nhựt. Ảnh: TTNCTL. 

Qua cuộc khảo sát tại địa bàn hai xã Lương Hòa và Phong Nẫm, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre, đoàn Trung tâm đã được trải nghiệm mô hình nông nghiệp mới của bà con nơi đây, thấy được sự sáng tạo không ngừng của người nông dân. Dù chỉ mới tìm hiểu “Triết lý kinh tế vừa đủ” qua mạng Internet song cả Ông Bảy và Ông Ba Nhựt đều áp dụng một cách linh hoạt và phù hợp với tình hình thực tế ở địa phương mình. Hi vọng trong thời gian tới, “Triết lý kinh tế vừa đủ” sẽ đến gần hơn với người Việt Nam, giúp hỗ trợ phần nào quá trình canh tác nông nghiệp của người dân, hướng tới những giá trị bền vững và lâu dài. 

Ngọc Diễm - Cao Nguyên