TTNC Biển đảo và Biến đổi khí hậu tham gia Trại hè San hô 2024 tại Khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm, Hội An (Quảng Nam)

TS. Phạm Thị Bích Ngọc, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu Biển đảo và Biến đổi khí hậu chia sẻ về trải nghiệm đáng nhớ tại Trại hè San hô 2024

Tôi thật sự hạnh phúc khi có cơ hội đồng hành cùng Ban Quản lý Khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm và Khu Sinh quyển Hội An trong chương trình Trại hè San hô 2024 vừa qua. Xin gửi lời cảm ơn chân thành đến anh Thảo, các anh chị em MPA Cù Lao Chàm cùng toàn thể ban tổ chức đã dày công xây dựng một chương trình thật ý nghĩa và trọn vẹn.

Trại hè không chỉ mang đến trải nghiệm phục hồi san hô thiết thực cho hệ sinh thái biển, mà còn giúp người tham gia thấu hiểu sâu sắc hơn về văn hóa, sinh thái và sự kết nối mật thiết giữa rừng và biển, từ đỉnh núi đến rạn san hô, giữa thiên nhiên và những nét văn hóa đặc trưng trong ẩm thực, vị thuốc, lời ca tiếng hát của người dân đảo. Với cách tiếp cận tổng thể và hệ thống, ban tổ chức đã tạo nên một chuyến thực địa giúp chúng tôi hiểu rõ hơn về Cù Lao Chàm và công tác bảo tồn di sản nơi đây. Tôi tin rằng mô hình trại hè này có tiềm năng phát triển mạnh mẽ hơn nữa trong tương lai.

Những điểm nhấn đáng nhớ trong chương trình:

• Thuyết minh đầy tự hào của bạn nhỏ lớp 7: Tại phòng trưng bày của Ban Quản lý, chúng tôi được nghe thuyết minh về cua đá và công tác bảo tồn biển. Điều đặc biệt là một bạn học sinh lớp 7 đã xung phong thuyết minh thay các cô chú. Không gì xúc động hơn khi chứng kiến thế hệ tương lai tự hào giới thiệu về hệ sinh thái quê hương và những nỗ lực bảo tồn của cộng đồng.
• Giếng cổ Champa và bài học về nước: Chúng tôi đã tham quan và tìm hiểu về giếng cổ trên đảo, một công trình kiến trúc Champa độc đáo với hệ thống gỗ lim kháng khuẩn. Giếng nước này không bao giờ cạn, và theo lời kể, còn có khả năng giảm say sóng và "chống ế". Tại đây, chúng tôi cũng được nghe những chia sẻ về tầm quan trọng của nước đối với người dân và vai trò của rừng trong việc giữ gìn nguồn nước.
• Trà lá rừng - Tinh hoa tri thức bản địa: Chúng tôi đã có dịp lắng nghe những chia sẻ từ gia đình nhiều đời làm nghề hái lá rừng. Trà lá rừng Cù Lao Chàm là một nét đặc sắc trong văn hóa bản địa, được pha chế từ 40 loại cây khác nhau hái từ rừng trên đảo. Trà không chỉ là thức uống giải khát quen thuộc mà còn là vị thuốc quý giúp tăng cường sức khỏe.
• Bánh ít lá gai và văn hóa ẩm thực: Chúng tôi đã được trải nghiệm quy trình làm bánh ít Hội An cùng gia đình 3 đời làm bánh. Qua đó, chúng tôi hiểu thêm về mối liên hệ giữa hệ sinh thái và văn hóa ẩm thực của người dân, đặc biệt là vai trò của cây lá gai - một loài cây quen thuộc trên đảo.
• Cánh Đồng Chùa và tầm quan trọng của nước ngầm: Tại Cánh Đồng Chùa, chúng tôi đã học về tầm quan trọng của việc bảo vệ không gian để bổ sung nước mưa vào mạch nước ngầm. Đây là vị trí then chốt trong việc cung cấp nước cho đảo.
• Hành trình khám phá rừng ngô đồng đỏ: Chúng tôi đã có một hành trình thú vị khám phá hệ sinh thái rừng dọc tuyến đường hoa ngô đồng đỏ. Vẻ đẹp rực rỡ của loài cây này vào mùa hoa nở, cùng toàn cảnh biển và rừng Cù Lao Chàm đã để lại ấn tượng sâu sắc.
• Ẩm thực biển và sự tự cung tự cấp: Bữa ăn với các món hải sản tươi ngon và rau rừng là dịp để chúng tôi trò chuyện về sự phong phú của biển đảo và khả năng tự cung tự cấp của người dân xưa.
• Trồng san hô - Hành động vì tương lai: Hoạt động chính của chương trình là tìm hiểu về san hô, học cách cấy và trồng san hô xuống biển. Sự hào hứng của các bạn trẻ khi tham gia hoạt động này là minh chứng cho thành công của chương trình.
• Mô hình phục hồi tài nguyên và hướng tới Hội An xanh: Chúng tôi đã tham quan cơ sở phục hồi tài nguyên và tìm hiểu về các dự án tái chế rác thải thành sản phẩm hữu ích. Ấn tượng đặc biệt là bãi rác trên đảo rất sạch và ít mùi, nhờ vào các chương trình giảm thiểu, tái chế và phân loại rác hiệu quả.
• Đêm Cù Lao Chàm và bài chòi: Chúng tôi đã có một đêm giao lưu văn nghệ vui vẻ với người dân địa phương, cùng thưởng thức bài chòi - di sản văn hóa phi vật thể của Hội An.

Hành trình khảo sát hệ sinh thái rừng dọc tuyến đường hoa ngô đồng khoe sắc đỏ. Nguồn: Phạm Thị Bích Ngọc

Trại hè San hô 2024 là một trải nghiệm đáng nhớ, giúp tôi và các bạn trẻ thêm yêu và trân trọng thiên nhiên, văn hóa và con người Cù Lao Chàm. Đây là một chương trình ý nghĩa, góp phần nâng cao nhận thức về bảo tồn biển và phát triển bền vững. Tôi hy vọng chương trình sẽ tiếp tục được tổ chức và nhân rộng trong tương lai.

Nguồn: Văn phòng TT