Sôi nổi các thảo luận hướng đến việc nâng cao chất lượng dân số để đất nước phồn vinh, gia đình hạnh phúc và phát triển bền vững

Ngày 26/12 đã chính thức được công nhận là ngày dân số Việt Nam từ năm 1997 và chủ đề năm dân số 2024 đã được Ban Chỉ đạo quốc gia dân số và phát triển xác định chính là “Nâng cao chất lượng dân số để đất nước phồn vinh, gia đình hạnh phúc”. Nắm bắt kịp thời phương châm này cũng như nhằm kỷ niệm 26 năm ngày thành lập Khoa, sáng ngày 26/12/2024 tại phòng D.201 và D.202 cơ sở Đinh Tiên Hoàng, Khoa Xã hội học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM) đã tổ chức thành công Hội thảo khoa học cấp Quốc gia với chủ đề “Chất lượng dân số và Phát triển bền vững” thu hút hơn 100 nhà khoa học, giới chuyên gia, nhà quản lý chính sách tham gia.

Đại biểu tham dự Hội thảo tại phòng D.201 và D.202 cơ sở Đinh Tiên Hoàng

Phát biểu khai mạc tại Hội thảo, TS. Lê Hoàng Dũng – Phó Hiệu trưởng Nhà trường cho biết vai trò của khoa học xã hội ngày càng được rõ nét hơn đối với lĩnh vực phát triển chất lượng dân số - một lĩnh vực đang đứng trước nhiều thách thức về khí hậu lẫn môi trường. Do đó, việc tổ chức một Hội thảo về Chất lượng dân số trong bối cảnh hiện nay là việc làm có ý nghĩa về mặt lý luận và thực tiễn.

TS. Lê Hoàng Dũng – Phó Hiệu trưởng Nhà trường phát biểu khai mạc Hội thảo

Thông qua báo cáo đề dẫn, TS. Nguyễn Nữ Nguyệt Anh – Trưởng khoa Xã hội học cho biết Việt Nam đang đứng trước thách thức già hoá dân số, tốc độ già hoá dân số nhanh và nguy cơ chuyển sang cơ cấu dân số già vào năm 2036. Các lập luận này được dẫn chứng qua các dữ liệu thống kê đều chứng minh rằng Việt Nam thuộc nhóm các quốc gia có tốc độ già hóa nhanh nhất khi chỉ có khoảng 20 năm để chuyển đổi từ dân số già hóa sang dân số già (2016-2036). Điều này dẫn đến các thách thức trong quá trình chuẩn bị trước khi chuyển sang giai đoạn dân số già. Nhận thức về nguy cơ “già trước khi giàu” đã được các học giả, các nhà nghiên cứu đề cập và được Đảng, Chính phủ và Nhà nước quan tâm sâu sắc. Do đó, nâng cao chất lượng dân số là chiến lược quan trọng, không chỉ cải thiện năng suất lao động và tích lũy xã hội mà còn hướng đến phát triển bền vững, xây dựng xã hội hạnh phúc cho mọi lứa tuổi. Dân số vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển, gắn liền với biến đổi về số lượng và chất lượng nguồn nhân lực – yếu tố then chốt cho tăng trưởng kinh tế - xã hội.

TS. Nguyễn Nữ Nguyệt Anh – Trưởng khoa Xã hội học báo cáo đề dẫn tại Hội thảo

Hội thảo được xem là nơi các nhà nghiên cứu, các giảng viên công bố các kết quả nghiên cứu của các đề tài, dự án về chất lượng dân số gắn với phát triển bền vững, đặc biệt trong bối cảnh già hoá dân số hiện nay. Điều hành hội thảo là PGS.TS. Lê Thanh Sang – Nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Xã hội vùng Nam Bộ và TS. Nguyễn Nữ Nguyệt Anh.

Ban chủ toạ và thư ký của hội thảo điều hành hội thảo. Từ phải qua: PGS.TS Lê Thanh Sang, TS. Nguyễn Nữ Nguyệt Anh và TS. Bùi Thị Minh Hà

Dựa trên các bài viết đã được Ban tổ chức Hội thảo phê duyệt và các thảo luận mở rộng, Hội thảo đã gợi mở và định hướng một số chủ đề quan trọng để các học giả, nhà nghiên cứu cùng bàn luận như:

• Các khái niệm, mô hình, lý luận về chất lượng dân số, già hoá dân số và phát triển bền vững;

• Thực trạng chất lượng dân số và nguồn nhân lực;

• Các yếu tố tác động đến chất lượng dân số;

• Và các vấn đề khác có liên quan.

Đại biểu tham dự Hội thảo chụp ảnh lưu niệm.

Tại Hội thảo, đã có 05 tham luận được trình bày với đa dạng chủ đề như Thực trạng già hoá dân số tại TP.HCM và một số giải pháp, bài học kinh nghiệm từ các quốc gia trong khu vực; Mất cân bằng giới tính khi sinh; Nhận thức, quan niệm về sinh con; Tỷ lệ hoàn trả giáo dục và khác biệt giới trong lương; Mối quan hệ hỗ trợ hai chiều trong gia đình có người cao tuổi. Các báo cáo viên là các chuyên gia có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực dân số và phát triển, đặc biệt có 03 tác giả đang là giảng viên, học viên cao học và sinh viên thuộc Khoa Xã hội học, Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM.

TS. Nguyễn Minh Nhựt – Phó Trưởng ban Văn hoá Xã hội, Hội đồng Nhân dân TP.HCM báo cáo tham luận tại Hội thảo.

HVCH. Giang Thị Hồng, ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM, trình bày về "Nhận thức về sinh con của vợ chồng công nhân trẻ trong bối cảnh mức sinh thấp tại Thành phố Hồ Chí Minh".

ThS. Nguyễn Thị Thanh Trúc, Đại học Y dược TP.HCM, trình bày về "Mất cân bằng giới tính khi sinh ở Việt Nam – Thực trạng, xu hướng và các yếu tố văn hoá".

TS. Triệu Thị Phượng, ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM, trình bày về "Tỷ lệ hoàn trả của giáo dục và sự khác biệt giới về tiền lương của người lao động ở Việt Nam".

Sinh viên Nguyễn Thuỳ Dương (XHH21 - khoá 27) đang trình bày tham luận dựa trên kết quả thu thập từ thực tập thực tế của sinh viên XHH21 – khoá 27 tại Tiền Giang

(Xem thêm tại: https://hcmussh.edu.vn/news/item/31296)

Thông qua hội thảo, Khoa Xã hội học - Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM cũng đã tiến hành giới thiệu kỷ yếu đã được xuất bản. Đây là một công trình được biên tập nghiêm túc và công phu với sự đóng góp từ 18 tác giả/nhóm tác giả trong nước đến từ Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - ĐHQG-HCM, Viện Khoa học Lao động và Xã hội, Đại học Tôn Đức Thắng, Đại học Văn Hiến, Đại học Đà Lạt, Đại học Sài Gòn, Đại học Công đoàn, Học viện Cán bộ Thành phố Hồ Chí Minh, Viện Xã hội học - Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam…

Dựa trên nội dung của các tham luận, kỷ yếu đã chia các bài viết thành hai chủ đề chính, bao gồm: (1) Một số vấn đề về dân số, già hoá dân số và phát triển bền vững; (2) Chất lượng nguồn nhân lực và các vấn đề về lao động - việc làm ở Việt Nam hiện nay. Để biết thêm thông tin chi tiết về Kỷ yếu, vui lòng liên hệ TS. Triệu Thị Phượng, giảng viên Khoa Xã hội học (trieuthiphuong@hcmussh.edu.vn).

Một số hình ảnh khác tại hội thảo:

Đại biểu tham dự

Đại biểu tham dự

 

Tin, ảnh và bài: Trà My và Hữu Bình